Evde kolesterol takibi

Genel Bakış

Evde kolesterol takibi, kanınızdaki kolesterol seviyesini düzenli olarak kontrol etmek için yapılan bir yöntemdir. Bu sayede yüksek kolesterolü erken fark edebilir ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirebilirsiniz.

Yüksek kolesterol, Türkiye'de ve dünyada oldukça yaygındır. Her 3 yetişkinden 1'inde yüksek kolesterol olabileceği tahmin edilmektedir.

Her yaştan kişiyi etkileyebilir, ancak ailesinde yüksek kolesterol öyküsü olanlar, fazla kilolu olanlar, sağlıksız beslenenler ve hareketsiz yaşayanlar daha fazla risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek kolesterol genellikle hiçbir belirtiye neden olmaz.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadiren belirti görülür, ancak ailede yüksek kolesterol varsa doktor kontrolü önerilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde de belirti olmayabilir; ancak kalp hastalığı gibi durumlara yol açabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Sağlıksız beslenme (doymuş yağ ve trans yağ tüketimi)
• Hareketsiz yaşam
• Genetik faktörler

Risk faktörleri

• Ailede yüksek kolesterol öyküsü
• Aşırı kilo veya obezite
• Sigara kullanımı
• Diyabet
• Yüksek tansiyon

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli göğüs ağrısı veya inme belirtileri varsa hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda en az bir kez kan testi yaptırın. Evde takip yapıyorsanız sonuçları doktorunuzla paylaşın.

Tanı

Doktorunuz kan testi ile kolesterol seviyenizi ölçer. Evde kullanılan test cihazları da parmak ucundan kan alarak toplam kolesterol veya HDL/LDL seviyelerini gösterebilir.

Yapılabilecek testler

• Lipid profili testi: Toplam kolesterol, LDL (kötü), HDL (iyi) ve trigliserit seviyelerini ölçer.
• Evde kolesterol ölçüm cihazları: Parmak ucundan kan alarak hızlı sonuç verir.

Randevunuzda neler beklenir

Kan testi için bir sağlık kuruluşuna gitmeniz gerekir. Evde test yapmak isterseniz eczaneden güvenilir bir cihaz temin edebilirsiniz. Sonuçları doktorunuzla yorumlamanız önemlidir.

Tedavi

Tedavinin amacı kolesterol seviyesini sağlıklı aralığa düşürmek ve kalp-damar hastalığı riskini azaltmaktır.

Evde kişisel bakım

• Sağlıklı beslenme: Doymuş yağ ve trans yağlardan kaçının, lifli gıdalar tüketin.
• Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta tempolu aktivite yapın.
• Kilo kontrolü: Fazla kiloları vermek kolesterolü düşürmeye yardımcı olur.
• Sigara ve alkolden uzak durun.

Tıbbi tedaviler

Yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmazsa doktorunuz kolesterol düşürücü ilaçlar önerebilir. Bu ilaçları düzenli kullanmak ve doktor kontrolünde bırakmak önemlidir. İlaç isimleri vermiyoruz; doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Genellikle cerrahi gerekmez. Ancak ileri derecede damar tıkanıklığı varsa bypass gibi operasyonlar düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Evde kolesterol takibi, sağlığınızı aktif olarak yönetmenizi sağlar. Düzenli ölçümler, yaşam tarzı değişikliklerinin etkisini görmenize yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte ölçüm yapmak
• Sonuçları bir günlüğe kaydetmek
• Doktorunuzla düzenli iletişim halinde olmak

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme (zeytinyağı, balık, sebze, meyve) ve haftada 5 gün 30 dakika yürüyüş önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir durumu yönetmek bazen kaygı yaratabilir. Evde takip, kontrolü elinize almanıza yardımcı olur. Ancak endişeleriniz varsa doktorunuzla veya bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak iyi gelebilir.

Önleme

Yüksek kolesterolü tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da sağlıklı yaşam tarzı ile riski büyük ölçüde azaltabilirsiniz.

Tarama programları

Ailede yüksek kolesterol varsa veya risk faktörleriniz varsa 20 yaşından itibaren düzenli tarama yaptırmanız önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi
• İnme
• Damar tıkanıklığı
• Periferik arter hastalığı

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile yüksek kolesterol kontrol altına alınabilir. Kalp-damar hastalığı riski önemli ölçüde azalır. Düzenli takip ve sağlıklı alışkanlıklarla uzun ve sağlıklı bir yaşam mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.