home monitoring for diabetes

Genel Bakış

Evde diyabet takibi, kan şekerinizi kendi evinizde, küçük bir cihaz (glukometre) kullanarak ölçme işlemidir. Bu sayede kan şekerinizin ne durumda olduğunu anında öğrenebilir, gerektiğinde önlem alabilirsiniz. Diyabet tedavisinin önemli bir parçasıdır.

Evet, çok yaygındır. Diyabet hastalarının büyük bir kısmı evde kendi kan şekerini düzenli olarak takip eder.

Evde diyabet takibi, özellikle insülin kullanan veya kan şekeri dengesi değişken olan tip 1 ve tip 2 diyabet hastaları için önerilir. Ayrıca gebelik diyabeti (gestasyonel diyabet) olan kadınlar da evde takip yapabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüksek kan şekeri (hiperglisemi) belirtileri: sık idrara çıkma, çok susama, ağız kuruluğu, yorgunluk, bulanık görme.
• Düşük kan şekeri (hipoglisemi) belirtileri: titreme, terleme, çarpıntı, açlık hissi, baş dönmesi.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda diyabet belirtileri arasında yatak ıslatma, kilo kaybı, halsizlik, karın ağrısı sayılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda kan şekeri düşüklüğü (hipoglisemi) daha sık görülebilir ve belirtileri (baş dönmesi, kafa karışıklığı) fark edilmeyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Evde diyabet takibi, diyabet hastası olmanız nedeniyle yapılır. Diyabet, pankreasınızın yeterli insülin üretememesi veya ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu kan şekerinizin yükselmesidir.
• Diyabetin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel faktörlerin birleştiği düşünülmektedir.

Risk faktörleri

• Ailede diyabet öyküsü
• Fazla kilolu veya obez olmak
• Hareketsiz yaşam
• Sağlıksız beslenme
• Yaş (45 yaş üstü)
• Gebelikte diyabet geçirmiş olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi biri varsa derhal doktorunuza başvurun veya 112'yi arayın.
• Kan şekeriniz çok yüksek veya çok düşükse ve evdeki önlemlere rağmen düzelmiyorsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet tanınız varsa düzenli kontrollerinizi aksatmayın.
• Evde kan şekeri takibine yeni başlıyorsanız, hangi cihazı ve nasıl kullanacağınızı doktor veya diyabet hemşiresine danışın.
• Yılda en az bir kez diyabet kontrolü ve göz, böbrek, ayak muayenesi yaptırın.

Tanı

Diyabet tanısı, bir sağlık kuruluşunda yapılan kan testleri ile konulur. Evde takip, tanı konulduktan sonra hastalığın yönetimi için kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi
• Şeker yükleme testi (OGTT)
• HbA1c testi (son 2-3 aylık kan şekeri ortalamasını gösterir)
• Rastgele kan şekeri ölçümü

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz sizi diyabet eğitimi almanız için yönlendirebilir. Evde kullanacağınız cihazın nasıl kullanılacağını, ölçüm sonuçlarını nasıl kaydedeceğinizi ve hangi değerlerin hedef olduğunu öğreneceksiniz.

Tedavi

Diyabet tedavisi, kan şekerini hedef aralıkta tutmayı amaçlar. Evde takip bu tedavinin önemli bir parçasıdır.

Evde kişisel bakım

• Kan şekerinizi doktorunuzun önerdiği sıklıkta ölçün ve kaydedin.
• Sonuçları doktorunuzla paylaşın.
• Sağlıklı beslenin (karbonhidrat alımını dengeleyin).
• Düzenli fiziksel aktivite yapın (yürüyüş, yüzme vb.).
• Stresten uzak durmaya çalışın.
• İlaçlarınızı (doktorunuzun önerdiği şekilde) düzenli kullanın.

Tıbbi tedaviler

Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçlar ve insülin, doktor tarafından kişiye özel olarak belirlenir. Evde takip, bu tedavilerin etkisini değerlendirmek ve doz ayarlamaları yapmak için değerli bilgiler sağlar. Hangi ilacın kullanılacağı ve dozu, doktorunuz tarafından belirlenmelidir. Sürekli glikoz izleme (CGM) gibi teknolojiler de mevcuttur.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Diyabetin kendisi için cerrahi bir işlem genellikle gerekmez. Ancak diyabete bağlı komplikasyonlar (örneğin ayak yarası) cerrahi müdahale gerektirebilir.

Bu durumla yaşamak

Evde düzenli kan şekeri takibi, günlük yaşamınızın bir parçası haline gelir. İlk başta zor gibi görünse de zamanla alışkanlık kazanırsınız. Ölçüm sonuçlarını bir deftere veya mobil uygulamaya kaydetmek takibinizi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Dengeli beslenme: Karbonhidratları (ekmek, pilav, meyve) porsiyon kontrolü ile tüketin.
• Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aktivite (tempolu yürüyüş) hedefleyin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Ayak bakımına özen gösterin (her gün ayaklarınızı kontrol edin).

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet ve düzenli egzersiz, kan şekeri kontrolünü iyileştirir. Bir diyetisyenden yardım almak faydalı olabilir. Egzersiz öncesi ve sonrası kan şekerinizi ölçmeyi unutmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir hastalıkla yaşamak bazen kaygı, üzüntü veya stres yaratabilir. Bu duygular normaldir. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten destek almaktan çekinmeyin. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Tip 1 diyabet önlenemez, ancak tip 2 diyabet sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri ile önlenebilir veya geciktirilebilir. Evde takip, diyabeti önlemez ancak mevcut diyabetin kontrol altına alınmasına yardımcı olur.

Aşılar

Diyabet hastalarının grip, zatürre ve hepatit B aşılarını yaptırması önerilir. Sağlık Bakanlığı'nın aşı takvimine uyun.

Tarama programları

Diyabet riski taşıyan kişilere 45 yaşından itibaren düzenli tarama önerilir. Ailede diyabet öyküsü varsa daha erken yaşlarda tarama yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp hastalığı ve felç
• Böbrek hasarı (nefropati)
• Göz hasarı (retinopati) ve körlük
• Sinir hasarı (nöropati) ve ayak yaraları
• Cilt enfeksiyonları

Uzun vadeli görünüm

Diyabet, doğru yönetildiğinde sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmek mümkündür. Evde düzenli takip, tedavinin en önemli parçalarından biridir. Doktorunuzla iş birliği yaparak, sağlıklı beslenme, egzersiz ve gerekli ilaçları düzenli kullanarak diyabetinizi kontrol altında tutabilir, komplikasyon riskini azaltabilirsiniz. Umutlu olun ve kendinize iyi bakın.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.