home monitoring for dizziness

Genel Bakış

Baş dönmesi, kişinin kendisinin veya çevresinin döndüğü, sallandığı veya hareket ettiği hissidir. Çoğu zaman ciddi bir sorun değildir ancak bazen altta yatan bir hastalığın belirtisi olabilir. Evde izlem, ataklarınızı kaydederek doktorunuza daha doğru bilgi vermenizi sağlar.

Evet, çok yaygındır. Her 3 kişiden 1'i hayatında en az bir kez baş dönmesi yaşar.

Herkesi etkileyebilir ancak özellikle 65 yaş üstü bireylerde, iç kulak sorunu olanlarda, migren hastalarında ve kaygı bozukluğu olanlarda daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Dönme veya sallanma hissi (sanki etrafınız dönüyormuş gibi)
• Bayılacak gibi olma (sersemlik)
• Denge kaybı
• Mide bulantısı veya kusma
• Baş ağrısı
• Gözlerde kararma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar baş dönmesini 'başım dönüyor' veya 'her şey dönüyor' diye ifade edebilir.
• Genellikle iç kulak enfeksiyonları veya düşük tansiyon nedeniyle olur.
• Uzun süren baş dönmesi migren belirtisi olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Düşme riskini artırır, bu nedenle evde güvenlik önlemleri önemlidir.
• Tansiyon ilaçlarına bağlı ayağa kalkınca baş dönmesi sık görülür.
• İç kulaktaki denge taşlarının yerinden oynaması (BPPV) yaşlılarda yaygındır.
• Kalp ritim bozuklukları veya damar sertliği de baş dönmesine yol açabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• İç kulak sorunları (BPPV, labirentit gibi)
• Düşük tansiyon veya tansiyon dalgalanmaları
• Migren
• Kaygı veya panik atak
• Kulak enfeksiyonları
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Susuz kalma (dehidrasyon)
• Kansızlık (anemi)
• Kalp ritim bozuklukları

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Stres ve kaygı
• Yetersiz sıvı alımı
• Ani baş hareketleri
• Daha önce baş dönmesi atağı geçirmiş olmak
• Diyabet, kalp hastalığı gibi kronik hastalıklar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Baş dönmesi aniden başladı ve çok şiddetliyse
• Baş dönmesine konuşma, görme veya denge sorunları eşlik ediyorsa
• Göğüs ağrısı veya nefes darlığı varsa
• Bayılma yaşadıysanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık sık tekrarlayan baş dönmesi ataklarınız varsa
• Baş dönmesi günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• İlk kez baş dönmesi yaşıyorsanız ve endişeleniyorsanız
• Kullandığınız ilaçların yan etkisi olarak baş dönmesi oluyorsa

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Baş dönmesinin tipini (dönme, sersemlik, denge kaybı) anlamaya çalışır. Evde tuttuğunuz baş dönmesi günlüğü atakların ne zaman, ne sıklıkta ve hangi koşullarda olduğunu gösterdiği için tanıda çok yardımcı olur.

Yapılabilecek testler

• Kan basıncı ölçümü (otururken ve ayağa kalkarken)
• Kan testleri (kansızlık, şeker, elektrolit kontrolü)
• Denge testleri (elektronistagmografi gibi)
• İç kulak testleri (videonistagmografi)
• Gerekirse görüntüleme (MR veya BT)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size baş dönmesi ataklarınızı kaydetmeniz için bir günlük verebilir. Atağın başlangıcı, süresi, o anki aktiviteniz ve hissettikleriniz not alınır. Ayrıca evde tansiyon ölçümü istenebilir. Tanı süreci birkaç hafta sürebilir ve birden fazla muayene gerekebilir.

Tedavi

Baş dönmesinin tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda kendiliğinden geçer veya basit önlemlerle kontrol altına alınabilir. Nedene yönelik tedavi ile ataklar azalabilir veya tamamen kaybolabilir.

Evde kişisel bakım

• Baş dönmesi sırasında hemen oturun veya uzanın
• Ani baş hareketlerinden kaçının
• Yavaşça ayağa kalkın
• Bol su için, susuz kalmayın
• Kafein ve alkolü sınırlayın
• Stresten uzak durun
• Evde baş dönmesi günlüğü tutun

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz nedene göre tedavi planı oluşturur. Örneğin, iç kulaktaki denge taşlarının yerinden oynamasına bağlı baş dönmesinde (BPPV) baş ve vücut hareketleri (kanalit repozisyon manevraları) uygulanabilir. Enfeksiyon varsa uygun ilaçlar verilir. Migren kaynaklı baş dönmesinde migren tedavisi yapılır. Kaygıya bağlı baş dönmesinde gevşeme teknikleri veya danışmanlık önerilebilir. İlaç tedavisi yalnızca doktor tarafından reçete edilmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok nadiren, iç kulaktaki ciddi sorunlar veya tümör gibi durumlarda cerrahi gerekebilir. Doktorunuz gerekli görürse sizi yönlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Baş dönmesi ile yaşamak zor olabilir ancak basit önlemlerle günlük yaşamınıza devam edebilirsiniz. Evde halıların kaymasını önleyin, banyoya tutunma barları taktırın. Baş dönmesi günlüğü tutmak tetikleyicileri fark etmenize yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve dinlenin
• Stres yönetimi teknikleri uygulayın (derin nefes, meditasyon)
• Evinizde düşme riskini azaltın
• Baş dönmesi atağı sırasında araç kullanmayın

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme baş dönmesini önlemeye yardımcı olabilir. Tuz tüketimini dengede tutun, bol su için. Egzersiz dengeyi geliştirir; yüzme, yürüyüş gibi düşük riskli aktiviteleri tercih edin. Atak sırasında egzersiz yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli baş dönmesi kaygı, depresyon ve sosyal izolasyona yol açabilir. Duygusal olarak zorlanıyorsanız bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir. Yardım istemek güçlülüktür, kendinize karşı nazik olun.

Önleme

Baş dönmesi her zaman önlenemez ancak tetikleyicilerden kaçınarak ve sağlıklı alışkanlıklar edinerek riski azaltabilirsiniz. Düzenli tansiyon takibi, yeterli sıvı alımı, ani hareketlerden kaçınma gibi önlemler alın.

Aşılar

Bazı iç kulak enfeksiyonlarına karşı aşılar vardır ancak bu aşılar doğrudan baş dönmesini önlemek için değildir. Rutin aşılarınızı (grip, zatürre gibi) yaptırmanız genel sağlığınız için önemlidir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri, tansiyon ve kan şekeri takibi gibi taramalar baş dönmesine neden olabilecek durumların erken teşhisine yardımcı olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Düşme ve yaralanma riski artar
• Günlük aktivitelerde kısıtlama ve iş gücü kaybı
• Kaygı ve depresyon gelişme riski
• Altta yatan ciddi bir hastalığın (örneğin kalp hastalığı) ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

Baş dönmesi çoğu zaman geçici ve zararsızdır. Doğru tanı ve tedavi ile çoğu kişi baş dönmesini kontrol altına alabilir ve yaşam kalitesini artırabilir. Altta yatan neden tedavi edildiğinde baş dönmesi genellikle kaybolur. Erken müdahale ve evde izlem iyileşme sürecini olumlu etkiler.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.