home monitoring for low sugar

Genel Bakış

Kan şekerinin düşmesi, tıp dilinde hipoglisemi olarak adlandırılır. Bu, kanınızdaki şeker (glikoz) seviyesinin normalin altına inmesi durumudur. Glikoz vücudunuzun ana yakıtıdır, özellikle beyin için çok önemlidir. Evde kan şekeri takibi yaparak bu durumu erken fark edebilir ve gerekli önlemleri alabilirsiniz.

Kan şekeri düşüklüğü, özellikle insülin kullanan veya bazı şeker hastalığı ilaçları alan kişilerde oldukça yaygındır. Diyabeti olmayanlarda daha nadir görülür.

En sık şeker hastalığı (diyabet) olan kişileri etkiler. Özellikle insülin veya sülfonilüre grubu ilaç kullananlar risk altındadır. Ayrıca nadiren de olsa pankreas tümörü, karaciğer hastalığı veya bazı metabolik hastalıkları olan kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Titreme ve sinirlilik hali
• Terleme, soğuk ter
• Hızlı kalp atışı (çarpıntı)
• Açlık hissi
• Baş dönmesi veya sersemlik
• Halsizlik ve yorgunluk
• Solgun cilt

Çocuklarda belirtiler

• Huysuzluk veya ağlama nöbetleri
• Uyku hali veya sersemlik
• Konsantrasyon güçlüğü
• Kabus görme veya uykuda terleme (gece hipoglisemisi)
• Bayılma hissi

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı, dalgınlık
• Denge sorunları, düşme riski
• Konuşma güçlüğü veya peltek konuşma
• Görme bulanıklığı
• Kalp krizi benzeri belirtiler (göğüs ağrısı olmaksızın)

Nedenler

Ana nedenler

• Şeker hastalığı ilaçlarının (insülin veya bazı haplar) fazla alınması
• Öğün atlamak veya yeterli karbonhidrat tüketmemek
• Beklenenden fazla fiziksel aktivite yapmak
• Alkol tüketimi, özellikle aç karnına
• Bazı hastalıklar (karaciğer, böbrek veya pankreas sorunları)

Risk faktörleri

• Şeker hastalığı (diyabet) tanısı almak
• İnsülin veya bazı şeker düşürücü ilaçlar kullanmak
• Düzensiz beslenme veya öğün atlama alışkanlığı
• Yoğun egzersiz yapmak
• Aşırı alkol tüketimi
• Yaşlılık (70 yaş üstü)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Evde yaptığınız ölçümlerde kan şekeriniz 70 mg/dL'nin altındaysa ve şekerli bir şey yemenize rağmen belirtiler 15 dakika içinde geçmiyorsa
• Şiddetli baş dönmesi, bayılma, nöbet veya bilinç bulanıklığı yaşıyorsanız hemen 112'yi arayın
• Sık sık (haftada birkaç kez) düşük kan şekeri atakları geçiriyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Şeker hastalığınız varsa ve evde takip yapıyorsanız, düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın
• Kan şekeri takip sonuçlarınızı doktorunuzla paylaşın, ilaç dozlarınızı kendiniz değiştirmeyin
• Yeni başlayan veya açıklanamayan belirtileriniz varsa bir sağlık kuruluşuna başvurun

Tanı

Kan şekeri düşüklüğü genellikle evde parmak ucundan kan alarak yapılan basit bir testle teşhis edilir. Bu test için kullanılan cihaza glukometre denir. Şeker hastalığı olan kişilere doktorları düzenli evde takip önerir.

Yapılabilecek testler

• Parmak ucu kan şekeri ölçümü (glukometre ile)
• Sürekli glikoz izleme sistemi (CGM) – cilt altına yerleştirilen sensörle 24 saat takip
• Doktorunuz gerekirse açlık kan şekeri, şeker yükleme testi veya 72 saatlik açlık testi isteyebilir

Randevunuzda neler beklenir

Evde ölçüm yaparken steril bir lanset (iğne) ile parmak ucunuzu delip tek damla kanı test çubuğuna damlatırsınız ve cihaz birkaç saniyede sonucu gösterir. Doktorunuz size ne sıklıkta ölçüm yapmanız gerektiğini ve hedef kan şekeri aralığınızı söyleyecektir.

Tedavi

Düşük kan şekeri tedavisinde amaç, kan şekerini hızlıca normal seviyelere çıkarmak ve tekrarlamasını önlemektir. Hafif durumlarda evde müdahale yeterlidir; ağır durumlarda acil tıbbi yardım gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Hafif belirtiler hissettiğinizde hemen 15 gram hızlı etkili karbonhidrat tüketin: 3-4 adet kesme şeker, yarım bardak meyve suyu veya normal (diyet olmayan) gazlı içecek, 1 yemek kaşığı bal veya reçel
• 15 dakika sonra kan şekerinizi tekrar ölçün. Hala düşükse aynı miktarda karbonhidratı tekrar alın.
• Kan şekeriniz normale döndükten sonra, uzun süreli etkili bir atıştırmalık (örneğin bir dilim ekmek, kraker ve peynir) tüketin.
• Düzenli saatlerde yemek yiyin ve öğün atlamayın.
• Egzersiz öncesi ekstra karbonhidrat almanız gerekebilir, doktorunuza danışın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kan şekeri düşüklüğünün nedenine göre tedavi planınızı ayarlar. İlaç (insülin veya şeker düşürücü haplar) kullanıyorsanız doz değişikliği gerekebilir. Ağır hipoglisemi durumunda sağlık ekipleri damar yoluyla şeker solüsyonu veya kas içine glukagon iğnesi yapabilir. Glukagon iğnesi, bayılma durumunda bir yakınınız tarafından da uygulanabilir; kullanımını doktorunuzdan veya hemşirenizden öğrenin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Düşük kan şekeri tedavisinde cerrahi genellikle gerekmez, ancak altta yatan bir tümör gibi nadir bir neden varsa ameliyat düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Kan şekeri düşüklüğü riskiyle yaşarken evde düzenli takip yapmak günlük rutininizin bir parçası haline gelir. Belirtilerinize kulak verin, yanınızda her zaman hızlı etkili bir karbonhidrat kaynağı (şeker, meyve suyu, glikoz jeli) bulundurun. Aileniz ve yakın çevreniz size nasıl yardım edeceklerini bilmelidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde 3 ana öğün ve ara öğünler şeklinde düzenli beslenin.
• Alkol tüketiyorsanız mutlaka yemekle birlikte ve ölçülü tüketin.
• Egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında kan şekerinizi kontrol edin.
• Gece hipoglisemisini önlemek için yatmadan önce kan şekerinizin hedef aralıkta olduğundan emin olun, gerekiyorsa küçük bir atıştırmalık alın.
• Tıbbi kimlik bilekliği veya kartı taşıyın, bu sayede acil durumda çevrenizdekiler durumunuzu bilir.

Diyet ve egzersiz

Diyetinizde tam tahıllar, sebzeler, baklagiller gibi kompleks karbonhidratlara yer verin. Egzersiz yaparken yanınızda mutlaka bir atıştırmalık bulundurun. Egzersiz süresine ve şiddetine göre ek karbonhidrat almanız gerekebilir; bir diyetisyen veya doktor size özel bir plan oluşturabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli kan şekeri düşüklüğü endişesi yaşamak, kaygı ve strese yol açabilir. Uyku düzeni bozulabilir, sosyal aktivitelerden kaçınma isteği doğabilir. Bu duyguları doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmak size yardımcı olabilir. Unutmayın, iyi bir yönetim sayesinde çoğu insan normal bir hayat sürdürebilir.

Önleme

Kan şekeri düşüklüğünü tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, riski büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Düzenli öğünler, ilaçlarınızı doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmak, egzersiz öncesi planlama ve düzenli ev takibi en etkili önlemlerdir.

Tarama programları

Şeker hastalığınız varsa düzenli evde kan şekeri takibi yapmalısınız. Doktorunuz ayrıca yılda bir kez HbA1c testi (3 aylık ortalama kan şekeri) ve diğer kontrolleri isteyebilir. Diyabetiniz yoksa ancak belirtiler yaşıyorsanız doktorunuz gerekli testleri yapacaktır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bilinç kaybı ve koma
• Nöbet geçirme (konvülsiyon)
• Kalıcı beyin hasarı (çok nadir, ancak uzun süren ağır hipoglisemi halinde)
• Düşme ve kazalara bağlı yaralanmalar
• Kalp ritim bozuklukları

Uzun vadeli görünüm

Kan şekeri düşüklüğü iyi yönetildiğinde ciddi sonuçlar genellikle önlenebilir. Düzenli ev takibi, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve doktorunuzla iş birliği sayesinde çoğu insan hipoglisemi ataklarını kontrol altına alır ve sağlıklı bir hayat sürer. Zamanla kendi vücudunuzu tanır ve sinyallerine daha iyi yanıt verirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.