home monitoring for pleurisy

Genel Bakış

Pleurisy (plörezi), akciğerlerin etrafını saran ince zarın (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap, nefes alıp verirken veya öksürürken keskin bir göğüs ağrısına neden olur.

Pleurisy oldukça yaygın bir durumdur. Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak sıklıkla genç yetişkinlerde ve orta yaşlılarda görülür.

Pleurisy herkesi etkileyebilir, ancak bağışıklık sistemi zayıf olanlar, sigara içenler veya akciğer hastalığı olanlar daha risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes alırken, öksürürken veya hapşırırken keskin, bıçak saplanır gibi göğüs ağrısı
• Nefes darlığı
• Kuru öksürük
• Ateş ve titreme (iltihap varsa)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda göğüs ağrısı daha az belirgin olabilir; huzursuzluk, iştahsızlık, nefes alırken kaburgaların arasının çekilmesi gibi belirtiler görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlı erişkinlerde ateş daha düşük olabilir; kafa karışıklığı, aşırı yorgunluk veya iştahsızlık gibi atipik belirtiler ön planda olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (soğuk algınlığı, grip gibi)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre)
• Göğüs travması (darbe, kaburga kırığı)
• Akciğer embolisi (akciğer atardamarında pıhtı)
• Otoimmün hastalıklar (romatoid artrit, lupus gibi)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH, astım)
• Yakın zamanda geçirilmiş göğüs cerrahisi
• Uzun süreli yatak istirahati (hareketsizlik)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız şiddetliyse ve nefes alıp vermenizi etkiliyorsa
• Ateşiniz yüksekse ve düşmüyorsa
• Öksürükle kan geliyorsa
• Birkaç gündür semptomlarınız giderek kötüleşiyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif göğüs ağrınız varsa ve başka belirtiniz yoksa
• Soğuk algınlığı sonrası geçmeyen öksürük ve ağrı varsa
• Evde dinlenmeye rağmen bir hafta içinde düzelme olmazsa

Tanı

Doktorunuz belirtilerinizi dinler, fizik muayene yapar ve stetoskopla göğsünüzü dinler. Plevra iltihabı genellikle nefes alırken duyulan sürtünme sesi ile teşhis edilir.

Yapılabilecek testler

• Göğüs röntgeni
• Kan testleri (iltihap belirteçleri için)
• Balgam kültürü (enfeksiyon etkenini bulmak için)
• Bilgisayarlı tomografi (BT) taraması
• Akciğer ultrasonu

Randevunuzda neler beklenir

Teşhis süreci genellikle hızlıdır. Önce muayene, ardından gerekirse görüntüleme testleri yapılır. Çoğu kişi aynı gün içinde değerlendirilir. Doktorunuz size ne yapmanız gerektiğini adım adım anlatacaktır.

Tedavi

Pleurisy tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Viral enfeksiyonlarda dinlenme ve ağrı kesiciler yeterli olabilir. Bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotik gerekebilir. Amaç iltihabı azaltmak ve rahat nefes almayı sağlamaktır.

Evde kişisel bakım

• Bolca dinlenmek ve vücudu zorlamamak
• Günde en az 8-10 bardak su içmek
• Doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri kullanmak
• Göğsünüze sıcak veya soğuk kompres uygulamak (doktorunuza danışarak)
• Sigara ve alkol kullanmamak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, iltihabı azaltmak için uygun antibiyotik veya steroid ilaçlar reçete edebilir. Ağrıyı kontrol etmek için ağrı kesiciler önerebilir. Bazı durumlarda plevral boşlukta biriken sıvıyı boşaltmak için torasentez (iğne ile sıvı çekme) yapılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, plevral boşlukta biriken iltihaplı sıvıyı (ampiyem) boşaltmak için cerrahi gerekebilir. Bu, genellikle iltihap şiddetliyse veya diğer tedaviler işe yaramazsa düşünülür.

Bu durumla yaşamak

Pleurisy genellikle birkaç hafta içinde iyileşir. Bu süreçte vücudunuzu dinleyin, ağrılı aktivitelerden kaçının. İyileşme döneminde yavaş yavaş normal aktivitelerinize dönün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli uyumak (gecede 7-9 saat)
• Derin nefes egzersizleri yapmak (doktorunuz önerirse)
• Stresten kaçınmak ve gevşeme teknikleri uygulamak
• Sigara ve alkolden uzak durmak

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmek bağışıklık sisteminizi güçlendirir. Hafif egzersizler (yürüyüş gibi) kan dolaşımını iyileştirebilir, ancak nefes darlığı veya ağrı hissederseniz hemen durun.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve nefes darlığı kaygıya neden olabilir. Duygularınız hakkında konuşmak, destek almak önemlidir. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatristten yardım isteyin.

Önleme

Pleurisiyi tamamen önlemek mümkün değildir, ancak riski azaltmak mümkündür: grip ve zatürre aşılarını yaptırmak, sigara içmemek, enfeksiyonlardan korunmak (el hijyeni gibi).

Aşılar

Grip (influenza) ve zatürre (pnömokok) aşıları, pleurisy riskini artırabilecek enfeksiyonları önlemeye yardımcı olur. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Pleurisy için rutin bir tarama testi yoktur. Semptomlarınız varsa doktorunuza başvurun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral boşlukta irin birikmesi (ampiyem)
• Akciğer çevresinde sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• Nefes darlığının kronikleşmesi
• Plevrada kalınlaşma ve skarlaşma

Uzun vadeli görünüm

Pleurisy genellikle iyi bir prognoza sahiptir. Çoğu kişi tamamen iyileşir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile komplikasyon riski düşüktür. Altta yatan neden tedavi edildiğinde, pleurisy de büyük ölçüde düzelir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.