incontinence blood test explained

Genel Bakış

İdrar kaçırma (inkontinans) için yapılan kan testi, idrar kaçırmanın altında yatan nedenleri araştırmak için kullanılan basit bir laboratuvar testidir. Bu test, böbrek fonksiyonlarını, kan şekerini, enfeksiyon belirtilerini ve diğer sağlık sorunlarını kontrol eder.

Evet, kan testi idrar kaçırma şikâyeti olan birçok kişiye uygulanan yaygın bir tetkiktir. İdrar kaçırmanın kendisi de yaygın bir durumdur.

Kan testi, idrar kaçırma sorunu yaşayan herkese uygulanabilir. Kadınlarda daha sık görülmekle birlikte erkekleri ve çocukları da etkileyebilir. Özellikle 40 yaş üstü, obezite, doğum yapmış olanlar ve nörolojik hastalığı olanlarda daha sık ihtiyaç duyulur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İstem dışı idrar kaçırma (gülme, öksürme, hapşırma ile)
• Sık ve ani idrara çıkma isteği
• Gece uykudan idrar yapmak için kalkma
• İdrar yaparken ağrı veya yanma hissi

Çocuklarda belirtiler

• Beş yaşından sonra gece altını ıslatmaya devam etme
• Gündüz idrar kaçırma (okul çağı çocukları)
• İdrar yaparken zorlanma veya ağlama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Tuvalete yetişememe hissi
• Sık idrara çıkma (günde 8 defadan fazla)
• İdrar kaçırma sıklığında artış
• İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri (kötü kokulu idrar, ateş)

Nedenler

Ana nedenler

• Zayıf pelvik taban kasları (doğum, yaşlanma, obezite)
• Sinir hasarı (diyabet, felç, multipl skleroz gibi hastalıklar)
• İdrar yolu enfeksiyonları
• Prostat büyümesi (erkeklerde)
• İlaç yan etkileri

Risk faktörleri

• Yaş (ilerleyen yaşla birlikte risk artar)
• Obezite veya fazla kilo
• Doğum sayısı ve doğum şekli (özellikle vajinal doğum)
• Aile öyküsü (idrar kaçırma veya pelvik taban sorunları)
• Kronik kabızlık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrarda kan görülmesi
• Şiddetli ağrı veya idrar yapamama
• Ateş ve titreme ile birlikte idrar yaparken yanma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar kaçırma günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa
• Tuvalete yetişememe hissi sıklaştıysa
• Üç aydan uzun süredir hafif idrar kaçırma yaşıyorsanız

Tanı

Doktorunuz idrar kaçırma şikâyetinizi dinledikten sonra, olası nedenleri araştırmak için bir kan testi isteyebilir. Kan testi, böbrek fonksiyonlarını, kan şekerini (diyabet), enfeksiyon belirtilerini ve bazı hormon seviyelerini kontrol eder. Ayrıca idrar tahlili, ultrason veya ürodinami testleri de yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı (enfeksiyon veya anemi belirtileri için)
• Kan şekeri testi (diyabet taraması)
• Böbrek fonksiyon testleri (kreatinin, BUN)
• İdrar tahlili (idrar yolu enfeksiyonu, kan veya şeker için)
• İdrar kültürü (enfeksiyon varlığını doğrulamak için)

Randevunuzda neler beklenir

Kan testi genellikle kolunuzdaki bir damardan az miktarda kan alınarak yapılır. İşlem birkaç dakika sürer ve hafif bir batma hissi olabilir. Sonuçlar birkaç saat veya 1-2 gün içinde çıkar. Test öncesinde özel bir hazırlık gerekmez, ancak doktorunuz aç karnına gelmenizi isteyebilir.

Tedavi

İdrar kaçırma tedavisi, altta yatan nedene bağlı olarak değişir. Kan testi sonuçları hangi tedavinin uygun olduğunu belirlemede yardımcı olur. Tedaviler genellikle basit yaşam tarzı değişiklikleri, egzersizler ve ilaçlarla başlar.

Evde kişisel bakım

• Pelvik taban kas egzersizleri (Kegel egzersizleri) yapmak
• Mesane eğitimi (belirli aralıklarla tuvalete gitme alışkanlığı)
• Kilo vermek (fazla kilonuz varsa)
• Sıvı tüketimini düzenlemek (özellikle yatmadan önce azaltmak)
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, idrar kaçırma tipinize göre çeşitli ilaçlar önerebilir. Bu ilaçlar mesane kaslarını gevşetmeye, idrar üretimini azaltmaya veya pelvik tabanı desteklemeye yardımcı olur. Ayrıca vajinal peser gibi destek cihazları veya elektrik stimülasyonu gibi non-invaziv yöntemler de kullanılabilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Diğer tedaviler yeterli olmadığında ve idrar kaçırma yaşam kalitesini ciddi şekilde etkilediğinde cerrahi seçenekler düşünülebilir. Örneğin, askı ameliyatı (şerit) veya mesane boynu askı prosedürleri gibi. Cerrahi kararı mutlaka bir üroloji veya jinekoloji uzmanıyla görüşülmelidir.

Bu durumla yaşamak

İdrar kaçırma ile yaşamak zor olabilir, ancak günlük hayatınızı kolaylaştıracak birçok strateji vardır. Koruyucu ped veya özel iç çamaşırı kullanmak size rahatlık sağlayabilir. Tuvalete kolay erişim için evinizde düzenlemeler yapabilirsiniz. Ayrıca mesane günlüğü tutarak hangi durumların kaçırmayı tetiklediğini belirleyebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Bol lifli beslenin ve bol su için (kabızlığı önlemek için)
• Düzenli olarak pelvik taban egzersizleri yapın
• Kafein, alkol ve asitli içeceklerden kaçının
• Sigara içmeyin (öksürük idrar kaçırmayı tetikleyebilir)

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme ve düzenli egzersiz, kilo kontrolüne yardımcı olarak idrar kaçırma riskini azaltabilir. Özellikle karın ve pelvik taban kaslarını güçlendiren egzersizler (yoga, pilates) faydalıdır. Ancak ağır kaldırma veya çok zorlayıcı egzersizler kaçırmayı artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma utanç, kaygı ve depresyona neden olabilir. Sosyal aktivitelerden kaçınmak ve yalnız hissetmek yaygındır. Durumun tedavi edilebilir olduğunu unutmayın. Duygusal destek almak için bir psikolog veya destek grubuna başvurmak yararlı olabilir.

Önleme

İdrar kaçırmanın bazı türleri tamamen önlenemese de riski azaltmak mümkündür. Pelvik taban egzersizleri, sağlıklı kilo, düzenli tuvalet alışkanlıkları ve kabızlıktan kaçınmak önlemeye yardımcı olabilir.

Tarama programları

Düzenli sağlık kontrolleri sırasında idrar kaçırma belirtileri sorgulanabilir. Özellikle doğum sonrası veya menopoz döneminde risk altındaysanız doktorunuzla konuşarak tarama yaptırabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İdrar yolu enfeksiyonlarında artış
• Ciltte tahriş, kızarıklık veya mantar enfeksiyonları
• Sosyal izolasyon ve depresyon
• Düşme riski (tuvalete yetişmeye çalışırken)

Uzun vadeli görünüm

İdrar kaçırma tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu kişi basit önlemler veya tıbbi tedavilerle önemli ölçüde iyileşme sağlar. Erken tanı ve uygun tedavi ile günlük yaşamınız üzerindeki etkisi büyük ölçüde azaltılabilir. Umutlu olun ve doktorunuzla iş birliği yapın.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı - İdrar Kaçırma Bilgilendirme · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.