incontinence urine test explained

Genel Bakış

İdrar kaçırma (inkontinans) testi, idrar kaçırma şikâyeti olan kişilerde altta yatan nedeni bulmak için yapılan bir dizi basit tetkiktir. En sık kullanılan test, idrar tahlilidir (idrarın mikroskop ve kimyasal olarak incelenmesi). Bu test; idrar yolu enfeksiyonu, şeker hastalığı, böbrek sorunları gibi durumları ortaya çıkararak doğru tedavinin planlanmasına yardımcı olur.

Evet, idrar kaçırma oldukça yaygındır. Her 4 kadından 1'i ve her 10 erkekten 1'i hayatının bir döneminde idrar kaçırma sorunu yaşar. Test yaptırmak utanılacak bir şey değildir.

İdrar kaçırma her yaşta görülebilir, ancak en sık 40 yaş üstü kadınlar ve 60 yaş üstü erkeklerde rastlanır. Doğum yapmış kadınlar, prostat sorunu olan erkekler, aşırı kilolu kişiler ve nörolojik hastalığı olanlarda daha sıktır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz yaparken az miktarda idrar kaçırma
• Aniden gelen ve kontrol edilemeyen ihtiyaç (sıkışma) sonrası idrar kaçırma
• Sık sık tuvalete gitme (günde 8 defadan fazla)
• Gece uykudan uyanıp idrara çıkma

Çocuklarda belirtiler

• 5 yaşından sonra hala gece yatağa işeme (enürezis)
• Gün içinde sık sık ıslanma
• İdrar yaparken ağrı veya yanma
• Çocuğun altını ıslatmaktan utandığı için arkadaşlarından uzaklaşması

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sürekli ya da sık idrar kaçırma
• Tuvalete yetişememe korkusuyla evden çıkmama
• Prostat büyümesine bağlı olarak zor idrar yapma veya damlama
• İdrar yolu enfeksiyonuna bağlı ani başlangıçlı kaçırma

Nedenler

Ana nedenler

• İdrar yolu enfeksiyonu (en sık neden)
• Aşırı aktif mesane (mesane kaslarının istemsiz kasılması)
• Stres inkontinansı (mesane desteğinin zayıflaması)
• Prostat büyümesi (erkeklerde)
• Nörolojik hastalıklar (Parkinson, MS, felç)

Risk faktörleri

• Yaş (40 üstü kadınlar, 60 üstü erkekler)
• Obezite
• Doğum (özellikle vajinal doğum sayısı fazla olanlar)
• Kronik kabızlık
• Sigara içmek
• Bazı ilaçlar (idrar söktürücüler, sakinleştiriciler)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrar yapamama veya tam tıkanma hissi
• İdrarda kan görülmesi
• Yüksek ateş, titreme ile birlikte idrar kaçırma

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar kaçırma günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa
• Öksürme, hapşırma gibi durumlarda sık sık idrar kaçırıyorsanız
• Tuvalete sık gitme nedeniyle uykunuz bölünüyorsa

Tanı

Tanı için öncelikle ayrıntılı bir tıbbi öykü alınır ve fizik muayene yapılır. İdrar tahlili (idrar testi) ilk adımdır. Gerekirse ek testler (idrar kültürü, mesane ultrasonu, ürodinami) istenebilir.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (idrarın görünümü, yoğunluğu, kimyasal bileşimi ve mikroskobik incelenmesi)
• İdrar kültürü (enfeksiyon varlığını kesinleştirmek için)
• Mesane günlüğü (birkaç gün boyunca ne zaman ve ne kadar idrar yaptığınızı not etmeniz)
• Ürodinami (mesane basıncını ve işlevini ölçen özel testler)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce sizi dinleyecek, ardından temiz bir kaba idrar örneği vermenizi isteyecek. Genellikle sabah ilk idrarı vermeniz önerilir. İşlem ağrısızdır ve sadece birkaç dakika sürer. Sonuçlar genellikle 1-3 gün içinde çıkar.

Tedavi

Tedavi, idrar kaçırmanın nedenine bağlıdır. İdrar yolu enfeksiyonu varsa antibiyotik tedavisi uygulanır. Aşırı aktif mesane için ilaçlar ve davranış terapileri önerilebilir. Stres inkontinansında Kegel egzersizleri ve cerrahi seçenekler değerlendirilir. Prostat sorunlarına yönelik tedaviler de mevcuttur.

Evde kişisel bakım

• Kegel egzersizleri (pelvik taban kaslarını güçlendirme)
• Mesane eğitimi (tuvalet programı oluşturma)
• Sıvı alımını düzenleme (çok fazla veya çok az su içmemek)
• Kafein ve asitli içeceklerden kaçınmak
• Kabızlığı önlemek için lifli beslenmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, idrar kaçırma tipinize göre ağızdan alınan ilaçlar, vajinal halka veya mesane içi enjeksiyonlar gibi tedaviler önerebilir. Ayrıca fizik tedavi (pelvik taban rehabilitasyonu) da etkili bir yöntemdir. Kesinlikle doktor tavsiyesi olmadan ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Diğer tedavilere yanıt alınamayan ileri vakalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Örneğin, stres inkontinansında askı operasyonları veya mesane sarkmasının düzeltilmesi gibi. Cerrahi kararı uzman doktor tarafından verilmelidir.

Bu durumla yaşamak

İdrar kaçırma ile yaşamak zor olabilir ancak birçok yöntemle kontrol altına alınabilir. Günlük hayatınızı planlarken tuvalet molaları vermek, koruyucu iç çamaşır kullanmak ve sıvı alımını dengelemek işe yarar. Doktorunuzla açıkça konuşmaktan çekinmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günde 2-2.5 litre su içmek (ancak akşamları azaltın)
• Kafeinli içecekler, baharatlı yiyecekler ve asitli meyvelerden kaçınmak
• Sigara içiyorsanız bırakmak
• Sağlıklı kiloda kalmak
• Stresi yönetmek (nefes egzersizleri, hobiler)

Diyet ve egzersiz

Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıllar) kabızlığı önler, bu da idrar kaçırmayı azaltır. Düzenli yürüyüş ve Kegel egzersizleri kasları güçlendirir. Aşırı zorlayıcı egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İdrar kaçırma utanç, kaygı ve sosyal izolasyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Unutmayın, bu tıbbi bir sorundur ve çözümü vardır. Psikolojik destek almak da tedavinin bir parçasıdır.

Önleme

Tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltmak için adımlar atılabilir. Pelvik taban kaslarını güçlendiren egzersizler yapmak, sağlıklı kiloyu korumak, kabızlıktan kaçınmak ve sigarayı bırakmak önemlidir.

Tarama programları

Düzenli bir tarama testi yoktur. Ancak idrar kaçırma şikâyetiniz olduğunda doktora başvurmanız erken tanı ve tedavi için önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İdrar yolu enfeksiyonlarının sık tekrarlaması
• Ciltte tahriş, mantar enfeksiyonları
• Sosyal izolasyon, depresyon
• Düşme ve yaralanma riski (tuvalete yetişme telaşıyla)

Uzun vadeli görünüm

İdrar kaçırma tedavi edilebilir bir durumdur. Çoğu kişi basit yaşam tarzı değişiklikleri, egzersizler veya ilaçlarla sorununu kontrol altına alabilir. Cerrahi seçenekler de başarılı sonuçlar vermektedir. Umudunuzu kaybetmeyin, doğru tedaviyle yaşam kaliteniz büyük ölçüde artar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.