low sugar blood test explained

Genel Bakış

Düşük kan şekeri (hipoglisemi), kanınızdaki şeker (glukoz) seviyesinin normalin altına düşmesidir. Şeker, vücudunuzun enerji kaynağıdır. Seviyesi çok düştüğünde, beyniniz ve vücudunuz yeterli enerji alamaz. Bu test, kan şekerinizin düşük olup olmadığını ölçer.

Diyabet hastaları arasında oldukça yaygındır. Diyabeti olmayan kişilerde nadir görülür, ancak bazı sağlık sorunlarına bağlı olarak ortaya çıkabilir.

En sık insülin veya bazı şeker düşürücü ilaçlar kullanan diyabet hastalarını etkiler. Ayrıca aşırı alkol tüketenler, bazı karaciğer veya böbrek hastalığı olanlar ve nadiren tümörü olan kişilerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Titreme ve terleme
• Çarpıntı (kalbin hızlı atması)
• Açlık hissi
• Baş dönmesi veya sersemlik
• Sinirlilik veya kaygı
• Yorgunluk ve halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Huysuzluk veya ağlama nöbetleri
• Uyku hali veya aniden uyuma
• Soluk görünüm
• Konsantrasyon güçlüğü
• Karın ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kafa karışıklığı veya unutkanlık
• Konuşma zorluğu
• Denge kaybı ve düşmeler
• Genel halsizlik ve yorgunluk

Nedenler

Ana nedenler

• Diyabet tedavisinde kullanılan ilaçların (insülin gibi) fazla gelmesi
• Diyabet ilacını aldıktan sonra yemek yememek veya çok az yemek
• Beklenenden fazla egzersiz yapmak
• Aşırı alkol tüketmek (özellikle aç karnına)

Risk faktörleri

• Diyabet hastası olmak ve insülin veya sülfonilüre grubu ilaç kullanmak
• Düzensiz beslenme veya öğün atlama
• Yoğun egzersiz yapmak
• Böbrek veya karaciğer hastalığı
• Yeni doğan dönemi (özellikle diyabetik annelerin bebeklerinde)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtileriniz sık sık tekrarlıyorsa ve kendinizi tedavi edemiyorsanız
• Kan şekerinizi yükselten şeyler yemenize rağmen düzelmiyorsa
• Şiddetli baş dönmesi, kafa karışıklığı veya bayılma hissi varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diyabet hastasıysanız ve kan şekeriniz sık sık düşüyorsa (doktorunuzla tedaviyi gözden geçirin)
• Diyabetiniz yoksa ancak düşük kan şekeri belirtileri yaşıyorsanız
• Ailede diyabet öyküsü varsa ve belirtiler varsa

Tanı

Düşük kan şekeri, bir kan testi ile teşhis edilir. Doktorunuz belirtilerinizi dinler ve kan şekerinizi ölçer. Genellikle parmak ucundan alınan bir damla kan ile hızlıca ölçüm yapılır.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan şekeri testi (en az 8 saat açlık sonrası)
• Rastgele kan şekeri testi (belirti anında ölçüm)
• Uzun süreli açlık testi (nadiren hastanede yapılır)
• HbA1c testi (son 2-3 aylık kan şekeri ortalamasını gösterir, düşük kan şekeri için değil ama diyabet takibi için)

Randevunuzda neler beklenir

Genellikle ağrısız bir işlemdir. Parmak ucundan hızlıca alınan kanla sonuç birkaç saniye içinde çıkar. Açlık kan şekeri testi için 8-12 saat aç kalmanız gerekebilir. Doktorunuz size nasıl hazırlanacağınızı anlatacaktır.

Tedavi

Düşük kan şekerinin tedavisi, şeker seviyesini hızla normale döndürmeyi ve tekrarını önlemeyi amaçlar. Hafif durumlarda ağızdan şeker almak yeterli olurken, şiddetli durumlarda tıbbi müdahale gerekir.

Evde kişisel bakım

• 15-20 gram hızlı etkili şeker alın (örneğin: yarım bardak meyve suyu, 3-4 adet kesme şeker veya 1 yemek kaşığı bal)
• 15 dakika sonra kan şekerinizi tekrar ölçün, hala düşükse aynı miktarda şeker daha alın
• Seviye normale döndükten sonra kraker veya sandviç gibi uzun süreli enerji veren bir şeyler yiyin
• Düzenli öğünler yiyin ve öğün atlamayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, diyabet ilaçlarınızın dozunu ayarlayabilir veya size glukagon enjeksiyon kartuşu reçete edebilir (şiddetli hipoglisemi için acil kullanım). Ayrıca altta yatan bir hastalık varsa (örneğin tümör veya hormonal bozukluk) ona yönelik tedavi planlanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Düşük kan şekerine neden olan nadir bir tümör (insülinoma gibi) varsa cerrahi tedavi gerekebilir. Ancak bu çok nadirdir ve doktorunuz durumunuzu değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Düşük kan şekeri ile yaşamak, kan şekerinizi düzenli takip etmeyi ve belirtileri tanımayı gerektirir. Her zaman yanınızda hızlı etkili şeker bulundurun. Sağlık uzmanınızla düzenli kontroller yapın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Öğünleri atlamayın, düzenli beslenin
• Egzersiz öncesi ve sonrasında kan şekerinizi ölçün
• Alkol tüketimini sınırlayın, aç karnına alkol almayın
• Tip 1 diyabetiniz varsa, bir tıbbi kimlik bileziği veya kartı taşıyın

Diyet ve egzersiz

Karbonhidratları düzenli ve yeterli miktarda tüketmek önemlidir. Egzersiz yapmadan önce kan şekerinizi kontrol edin; düşükse bir ara öğün yapın. Bir diyetisyenden size özel bir beslenme planı hazırlamasını isteyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sık sık kan şekeri düşmesi kaygı ve korku yaratabilir. Bu durumun normal olduğunu ve yönetilebilir olduğunu unutmayın. Duygularınız ağır basıyorsa bir psikolog veya destek grubundan yardım alın.

Önleme

Diyabet hastalarında, düzenli kan şekeri takibi ve doğru ilaç kullanımı ile düşük kan şekeri büyük ölçüde önlenebilir. Sağlıklı beslenme ve egzersiz planına uymak da riski azaltır.

Tarama programları

Diyabet hastaları düzenli olarak kan şekeri ölçümü yapmalıdır. Eğer diyabetiniz yoksa ancak belirtiler yaşıyorsanız doktorunuz gerekli testleri isteyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bilinç kaybı ve koma (ağır hipoglisemi)
• Nöbet geçirme
• Kalp ritim bozuklukları
• Kalıcı beyin hasarı (nadiren)

Uzun vadeli görünüm

Düşük kan şekeri çoğu zaman iyi yönetilebilen bir durumdur. Belirtileri tanıyıp hızlı müdahale ederseniz ciddi sorunların önüne geçebilirsiniz. Diyabet tedaviniz varsa doktorunuzla işbirliği yaparak kan şekerinizi dengeleyebilirsiniz.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türk Diyabet Cemiyeti ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.