migraine result meanings for patients

Genel Bakış

Migren, tekrarlayan baş ağrılarına neden olan bir nörolojik (sinir sistemiyle ilgili) durumdur. Baş ağrısı genellikle orta veya şiddetli, zonklayıcı özelliktedir ve genellikle başın bir tarafında hissedilir. Migren atakları sırasında bulantı, kusma, ışığa ve sese hassasiyet gibi belirtiler de olabilir. Migren sonuçları, yapılan tetkiklerin (beyin MR’ı gibi) normal olduğu halde migren tanısını koydurur; yani sonuçlar genellikle başka bir hastalık olmadığını gösterir.

Evet, migren oldukça yaygındır. Her 5 kadından yaklaşık 1'inde, her 10 erkekten yaklaşık 1'inde migren görülür.

Migren her yaşta başlayabilir, ancak en sık 20-50 yaş arasında ortaya çıkar. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülür. Ailede migren öyküsü olan kişilerde risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genellikle başın bir tarafında zonklayıcı, orta veya şiddetli baş ağrısı
• Baş ağrısı sırasında bulantı veya kusma
• Işığa ve/veya sese aşırı hassasiyet
• Baş ağrısından önce (prodrom) veya ağrı sırasında görme bozuklukları (ışık çakmaları, kör noktalar) veya karıncalanma gibi aura belirtileri

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda migren atakları daha kısa süreli olabilir ve karın ağrısı, baş dönmesi gibi belirtiler ön planda olabilir.
• Çocuklar baş ağrısını tam olarak ifade edemeyebilir; huzursuzluk, solgunluk, bulantı da görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda aura belirtileri (görme, konuşma bozukluğu) daha belirgin olabilir ve baş ağrısı daha hafif olabilir.
• Yaşlılarda yeni başlayan baş ağrılarında mutlaka başka nedenlerin araştırılması için doktora başvurulmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Migrenin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak beyindeki sinir yollarının ve kimyasalların (nörotransmitterlerin) geçici olarak düzensiz çalışması sonucu oluştuğu düşünülmektedir.
• Bazı tetikleyiciler (stres, uyku düzensizliği, açlık, bazı yiyecekler, hormonal değişiklikler) atakları başlatabilir.

Risk faktörleri

• Ailede migren öyküsü olması
• Kadın cinsiyet
• Hormonal dalgalanmalar (adet dönemi, gebelik, menopoz)
• Stres, uyku eksikliği, düzensiz beslenme gibi yaşam tarzı faktörleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil müdahale gerektiren belirtiler varsa hemen 112’yi arayın.
• İlk kez şiddetli bir baş ağrısı yaşıyorsanız ve buna eşlik eden nörolojik belirtiler varsa acile başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık migren atakları yaşıyorsanız (ayda 4’ten fazla) veya ataklar günlük hayatınızı etkiliyorsa bir nöroloji uzmanına başvurun.
• Migren tanısı almadıysanız ve baş ağrılarınız tekrarlıyorsa aile hekiminize danışın.
• Kullandığınız ilaçların yan etkileri varsa veya etkisiz kalıyorsa doktorunuzla görüşün.

Tanı

Migren tanısı, doktorunuzun detaylı bir hasta öyküsü alması ve fizik muayene yapmasıyla konur. Baş ağrınızın özellikleri, sıklığı, tetikleyicileri, aile öykünüz ve diğer belirtiler değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Migren için özel bir laboratuvar testi yoktur. Doktorunuz gerektiğinde beyin MR’ı veya bilgisayarlı tomografi (BT) gibi görüntüleme testleri isteyebilir. Bu testler, baş ağrısına neden olabilecek diğer hastalıkları (tümör, anevrizma gibi) dışlamak için yapılır. Sonuçlar normal çıktığında bu, migren tanısını güçlendirir ve sizi rahatlatmalıdır.
• Bazen kan testleri (kan sayımı, tiroid hormonları gibi) de başka nedenleri elemek için istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci birkaç hafta sürebilir. Doktorunuz, baş ağrısı günlüğü tutmanızı isteyebilir. Ataklarınızı, tetikleyicilerinizi ve kullandığınız ilaçları not almalısınız. Görüntüleme testleri normal çıkarsa, bu migren teşhisini doğrular. Endişelenmeyin, migren yaygın ve yönetilebilir bir durumdur.

Tedavi

Migren tedavisinde amaç atakları hafifletmek, sıklığını azaltmak ve günlük yaşamı iyileştirmektir. Tedavi kişiye özeldir ve atak sıklığına, şiddetine göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• Atak sırasında sessiz, karanlık bir odada dinlenmek
• Alnınıza veya ensenize soğuk kompres uygulamak
• Stresten uzak durmak, düzenli uyumak
• Yeterli su içmek, öğün atlamamak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, atakları durdurmak için (akut tedavi) ağrı kesiciler veya migrene özgü ilaçlar önerebilir. Ayrıca, sık atakları olan kişilere atakları önlemek için (koruyucu tedavi) günlük kullanılacak ilaçlar yazılabilir. Bu ilaçların isimlerini ve dozlarını doktorunuz belirleyecektir. İlaçlarınızı doktor önerisi dışında kullanmayın. Bazı durumlarda fizik tedavi, akupunktur veya bilişsel davranışçı terapi gibi yöntemler de yardımcı olabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Migren tedavisinde cerrahi genellikle önerilmez. Ancak çok nadiren, diğer tedavilere yanıt vermeyen kronik migren vakalarında, sinir stimülasyonu gibi girişimsel yöntemler değerlendirilebilir. Bu seçenek mutlaka bir nöroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Bu durumla yaşamak

Migren ile yaşamak, atakları tetikleyicilerden kaçınarak ve sağlıklı alışkanlıklar edinerek daha kolay hale getirilebilir. Bir baş ağrısı günlüğü tutmak, tetikleyicilerinizi tanımanıza yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku saatleri (her gün aynı saatte yatıp kalkmak)
• Stresi yönetmek için yoga, meditasyon gibi gevşeme teknikleri
• Öğün atlamamak, kan şekerini dengede tutmak

Diyet ve egzersiz

Düzenli egzersiz (yürüyüş, yüzme gibi) migren atak sıklığını azaltabilir. Aşırı kafein, peynir, çikolata, işlenmiş et gibi bazı yiyecekler tetikleyici olabilir. Bunları not alarak kendinize uygun bir diyet belirleyebilirsiniz. Dengeli beslenme önemlidir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve sürekli atak beklentisi kaygı ve depresyona yol açabilir. Migrenli kişilerin ruhsal sağlığını koruması önemlidir. Duygusal destek almak için ailenizle, arkadaşlarınızla konuşabilir veya bir psikologdan yardım isteyebilirsiniz.

Önleme

Migren tamamen önlenemez ancak atakların sıklığı ve şiddeti azaltılabilir. Tetikleyicilerden kaçınmak, düzenli uyku, beslenme ve egzersiz, koruyucu tedaviler bu amaçla kullanılır.

Aşılar

Migren için özel bir aşı yoktur.

Tarama programları

Migren için rutin bir tarama testi önerilmez. Ancak aile öykünüz varsa veya tekrarlayan baş ağrılarınız oluyorsa bir doktora danışmanız iyi olur.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Migren tedavi edilmediğinde kronikleşebilir (ayda 15 günden fazla atak).
• Uzun süreli migren, iş ve sosyal hayatta aksamalara, depresyona, uyku bozukluklarına neden olabilir.
• Aşırı ilaç kullanımı, baş ağrısını daha da kötüleştirebilir (ilaç aşırı kullanımı baş ağrısı).

Uzun vadeli görünüm

Migren, uygun tedavi ve yaşam tarzı düzenlemeleriyle büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Birçok kişi atak sıklığını azaltmayı başarır ve kaliteli bir yaşam sürer. Tedaviye erken başlamak, iyi bir doktor-hasta işbirliği ve sabır önemlidir. Migrenle yaşamak zorlayıcı olabilir ama yalnız değilsiniz.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Migren Araştırma Vakfı (Migraine Research Foundation)

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Nöroloji Derneği · Türkiye
• Sağlık Bakanlığı Baş Ağrısı Rehberi · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.