neuropathy screening test preparation

Genel Bakış

Nöropati, sinirlerin hasar görmesi sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Sinir hasarı, uyuşma, karıncalanma, güçsüzlük veya ağrı gibi belirtilere yol açabilir. Nöropati tarama testi, bu hasarı erken dönemde tespit etmek için yapılan bir dizi tetkiktir.

Evet, nöropati özellikle diyabet hastalarında yaygın görülür. Ancak herkes nöropati geliştirebilir.

Nöropati en sık diyabet hastalarını etkiler. Ayrıca düzenli alkol kullananlar, B12 vitamini gibi bazı vitamin eksiklikleri olanlar ve kemoterapi gören kişiler de risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• El ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma
• Yanma hissi
• Keskin, bıçak saplanır gibi ağrılar
• Denge sorunları
• Kas güçsüzlüğü

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda belirtiler yetişkinlerle benzerdir, ancak çocuklar ağrılarını tam olarak ifade edemeyebilir.
• Yürüme zorluğu, sık düşme, el becerilerinde azalma gibi belirtiler olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda nöropati belirtileri daha hafif seyredebilir ve başka sağlık sorunlarıyla karışabilir.
• Denge kaybı ve düşme riski artar.
• Ayaklarda yara iyileşmesi yavaşlayabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Diyabet (en yaygın neden)
• Uzun süreli alkol kullanımı
• Vitamin eksiklikleri (özellikle B12, B1, E)
• Kemoterapi ilaçları
• Otoimmün hastalıklar
• Enfeksiyonlar (zona gibi)

Risk faktörleri

• Diyabet hastası olmak
• Düzenli alkol tüketimi
• Sigara kullanmak
• Bazı ilaçları uzun süre kullanmak
• Ailede nöropati öyküsü bulunması

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani başlayan güçsüzlük veya felç
• Şiddetli ve dayanılmaz ağrı
• Denge kaybı nedeniyle düşme

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uyuşma veya karıncalanma haftalardır devam ediyorsa
• Diyabetiniz varsa ve düzenli kontroller yaptırmıyorsanız
• Belirtiler günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa

Tanı

Nöropati tanısı için doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır ve fizik muayene yapar. Ardından sinir hasarını değerlendirmek için bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• Sinir iletim hızı testi (sinirlerin elektrik sinyallerini ne kadar hızlı ilettiğini ölçer)
• Elektromiyografi (EMG) - kasların elektriksel aktivitesini değerlendirir
• Kan testleri (kan şekeri, vitamin düzeyleri, tiroid fonksiyonları)
• Nadiren sinir biyopsisi

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle ağrısızdır. Sinir iletim testinde cildinize küçük elektrotlar yerleştirilir ve hafif bir elektrik akımı verilir. EMG'de ince bir iğne kaslarınıza batırılır. Test öncesinde cildinize krem sürmemeniz, kafeinli içeceklerden kaçınmanız gerekebilir. Doktorunuz size özel hazırlık talimatları verecektir.

Tedavi

Nöropati tedavisi, altta yatan nedene yöneliktir. Amaç sinir hasarını yavaşlatmak veya durdurmak ve belirtileri hafifletmektir.

Evde kişisel bakım

• Kan şekerinizi kontrol altında tutun (diyabetiniz varsa)
• Sağlıklı beslenin, özellikle B vitamini açısından zengin gıdalar tüketin (tam tahıllar, yeşil yapraklı sebzeler, yumurta)
• Alkol ve sigaradan kaçının
• Ayaklarınızı her gün kontrol edin, yaralanmalardan koruyun ve nemlendirin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrıyı hafifletmek için çeşitli ilaçlar (örneğin bazı antidepresanlar veya antiepileptikler) önerebilir. Fizik tedavi, denge egzersizleri ve iş uğraşı terapisi de sinir fonksiyonlarınızı destekleyebilir. Tedavi kişiye özeldir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, sinir sıkışmasına bağlı nöropatilerde (örneğin karpal tünel sendromu) cerrahi müdahale düşünülebilir. Ancak çoğu nöropati türünde cerrahi gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Nöropati ile yaşamak, günlük aktivitelerinizde bazı değişiklikler yapmayı gerektirebilir. Ağrı ve uyuşma nedeniyle dikkatli olmanız önemlidir. Denge sorunlarınız varsa, evinizde takılma riskini azaltacak önlemler alın (örneğin, halıları sabitleyin, banyoya tutunma barları taktırın).

Yaşam tarzı ipuçları

• Ayaklarınızı her gün kontrol edin ve uygun ayakkabılar giyin (kaymaz tabanlı, rahat)
• Stresten uzak durun, gevşeme teknikleri (nefes egzersizleri, meditasyon) uygulayın
• Uyku düzeninize özen gösterin
• Düzenli olarak sağlık kontrollerinizi yaptırın

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenmek, özellikle B12 vitamini ve antioksidanlar açısından zengin gıdalar tüketmek sinir sağlığına yardımcı olabilir. Düzenli egzersiz (yürüyüş, yüzme, yoga gibi düşük etkili aktiviteler) kan dolaşımını artırır, kas gücünü korur ve dengeyi geliştirir. Yeni bir egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve hareket kısıtlılığı depresyon, kaygı ve sosyal izolasyona yol açabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla paylaşın. Gerekirse bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirilebilirsiniz. Unutmayın, yalnız değilsiniz.

Önleme

Bazı nöropati türleri önlenebilir. Özellikle diyabetin iyi yönetilmesi, alkol tüketiminin sınırlandırılması ve sağlıklı beslenme ile nöropati riski azaltılabilir.

Tarama programları

Diyabetiniz varsa, yılda en az bir kez nöropati taraması yaptırmanız önerilir. Sağlık Bakanlığı, diyabet hastalarına düzenli ayak muayenesi ve nörolojik değerlendirme yapılmasını önermektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ayaklarda iyileşmeyen yaralar ve enfeksiyon (diyabetik ayak ülseri)
• Düşme ve buna bağlı kırıklar
• Kas erimesi ve güçsüzlük
• İdrar kaçırma veya idrar yapmada zorluk gibi mesane sorunları

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve uygun tedavi ile nöropatinin ilerlemesi yavaşlatılabilir ve belirtiler kontrol altına alınabilir. Birçok kişi nöropatiye rağmen aktif ve kaliteli bir yaşam sürdürebilir. Tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuçlar o kadar iyi olur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.