numbness blood test explained

Genel Bakış

Uyuşma, vücudun bir bölgesinde his kaybı veya karıncalanma hissidir. Bu durum, sinirlerin, kan damarlarının veya beynin bazı sorunlarından kaynaklanabilir. Uyuşma şikâyetiyle doktora gittiğinizde, doktorunuz nedenini bulmak için kan testleri isteyebilir. Bu testler, vücudunuzdaki vitamin, mineral, şeker veya hormon seviyelerine bakar ve uyuşmanın altında yatan nedeni ortaya çıkarabilir.

Evet, uyuşma oldukça yaygındır. Birçok insan hayatının bir döneminde uyuşma yaşayabilir. Genellikle geçicidir ve kendiliğinden geçer.

Uyuşma herkesi etkileyebilir, ancak diyabet, vitamin eksikliği, tiroid hastalığı gibi kronik rahatsızlıkları olan kişilerde daha sık görülür. Ayrıca yaşlı yetişkinlerde ve bazı meslek gruplarında (örneğin, uzun süre aynı pozisyonda çalışanlar) daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Elde, ayakta, kolda veya bacakta his kaybı
• Karıncalanma veya iğne batması hissi
• Ciltte ürperme veya yanma hissi
• Uyuşan bölgede güçsüzlük

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda uyuşma nadiren görülür, ancak varsa genellikle ellerde veya ayaklarda olur.
• Çocuklar uyuşmayı 'uyuyan el' olarak tarif edebilir.
• Bacaklarda uyuşma genellikle aynı pozisyonda uzun süre oturmaktan kaynaklanır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda uyuşma daha sık görülür ve kronik hastalıklara bağlı olabilir.
• Diyabet, B12 vitamini eksikliği veya omurga sorunları yaşlılarda uyuşmaya sık neden olur.
• Yaşlılarda uyuşma denge sorunlarına ve düşmelere yol açabilir, bu nedenle dikkatli olunmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Vitamin eksiklikleri (özellikle B12, B1, B6, E vitamini)
• Diyabet (şeker hastalığı) ve yüksek kan şekeri
• Tiroid bezinin az çalışması (hipotiroidi)
• Sinir sıkışması (örneğin, karpal tünel sendromu)
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Alkol kullanımına bağlı sinir hasarı
• Böbrek veya karaciğer hastalıkları

Risk faktörleri

• Diyabet hastası olmak
• Kötü beslenme veya vejetaryen/vegan diyetler (B12 eksikliği riski)
• Alkol veya sigara kullanımı
• Uzun süre bilgisayar başında çalışmak veya tekrarlayan hareketler yapmak
• Yaşlılık
• Bazı kronik hastalıklar (böbrek yetmezliği, karaciğer hastalığı)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Uyuşma aniden başladıysa ve yüz, kol veya bacağı etkiliyorsa
• Uyuşmayla birlikte konuşma, görme veya denge sorunları varsa
• Uyuşma bir kaza veya yaralanma sonrası geliştiyse

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uyuşma haftalardır devam ediyorsa veya giderek kötüleşiyorsa
• Uyuşma günlük aktivitelerinizi etkiliyorsa (örneğin, yürürken veya el becerileri gerektiren işlerde)
• Diyabet, tiroid veya vitamin eksikliği gibi bir hastalığınız varsa ve uyuşma başladıysa

Tanı

Doktorunuz öncelikle tıbbi geçmişinizi dinler ve fizik muayene yapar. Uyuşmanın yerini, ne zaman başladığını ve ne kadar sürdüğünü sorar. Ardından, altta yatan nedeni bulmak için kan testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Tam kan sayımı (kırmızı ve beyaz kan hücreleri, trombositler)
• Açlık kan şekeri veya HbA1c (diyabet taraması)
• B12 vitamini, folat ve diğer vitamin seviyeleri
• Tiroid fonksiyon testleri (TSH, T3, T4)
• Böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri
• Elektrolitler (sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum)

Randevunuzda neler beklenir

Kan testi için kolunuzdan bir miktar kan alınır. Bu işlem genellikle birkaç dakika sürer ve hafif bir iğne batması hissi olabilir. Sonuçlar birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuçları sizinle paylaşacak ve gerekirse ek testler önerecektir.

Tedavi

Uyuşmanın tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Kan testleri sonucunda bulunan soruna yönelik tedavi uygulanır. Çoğu durumda uyuşma, nedeni ortadan kaldırıldığında düzelir.

Evde kişisel bakım

• Uzun süre aynı pozisyonda oturmaktan kaçının, ara ara kalkıp yürüyün.
• Eliniz veya ayağınız uyuşursa, o bölgeyi nazikçe ovun veya sallayın.
• Sıcak veya soğuk kompres uygulamayı deneyebilirsiniz (cildinizi yakmayacak şekilde).
• Düzenli egzersiz yapmak kan dolaşımını iyileştirir.
• Dengeli beslenmeye özen gösterin, özellikle B12 vitamini açısından zengin besinler tüketin.

Tıbbi tedaviler

Tedavi, kan testlerinde saptanan soruna göre planlanır. Örneğin, vitamin eksikliği varsa doktorunuz takviyeler önerebilir, diyabet tespit edilirse kan şekeri kontrolü sağlanır, tiroid az çalışıyorsa ilaç tedavisi başlanabilir. Sinir sıkışması durumunda fizik tedavi veya ağrı kesiciler kullanılabilir. İlaç isimleri ve dozları konusunda mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi sinir sıkışmalarında veya omurga sorunlarında, diğer tedaviler işe yaramazsa cerrahi müdahale gerekebilir. Bu kararı doktorunuz sizinle birlikte değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Uyuşma yaşarken günlük aktivitelerinizi aksatmamak için önlemler alabilirsiniz. Örneğin, uyuşan eli kullanırken dikkatli olun, sıcak nesnelere dokunurken his kaybı nedeniyle yanabilirsiniz. Düşmeyi önlemek için evde kaygan zeminlerde dikkatli yürüyün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyku ve stresten uzak durmak sinir sağlığına iyi gelir.
• Alkol ve sigaradan kaçının, çünkü bunlar sinir hasarını kötüleştirebilir.
• Bol su için ve lifli gıdalarla beslenin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme, sinir sağlığı için önemlidir. Özellikle B vitaminleri (B12, B1, B6), magnezyum, potasyum ve kalsiyum içeren besinler tüketin. Örnekler: yeşil yapraklı sebzeler, kuruyemişler, süt ürünleri, tam tahıllar. Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz (yürüyüş, yüzme, bisiklet) yapmayı hedefleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik uyuşma kaygı ve strese neden olabilir. Sürekli his kaybı yaşamak moral bozucu olabilir. Bu duygular normaldir, ancak bunlarla başa çıkmak için bir psikolog veya psikiyatristten destek alabilirsiniz. Aileniz ve arkadaşlarınızla duygularınızı paylaşmak da yardımcı olur.

Önleme

Bazı uyuşma nedenleri önlenebilir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, diyabet ve tiroid gibi hastalıkların kontrol altında tutulması, sigara ve alkolden uzak durulması uyuşma riskini azaltabilir. Ancak bazı nedenler (genetik, yaşlanma gibi) önlenemez.

Tarama programları

Diyabet, tiroid hastalığı veya vitamin eksikliği gibi durumlar için düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak, erken teşhis ve tedaviye yardımcı olur. Özellikle 40 yaş üstü kişilerin yılda bir kez kan tahlili yaptırması önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Uyuşma zamanla kalıcı sinir hasarına yol açabilir.
• Diyabete bağlı uyuşma tedavi edilmezse ayak yaraları ve enfeksiyon riski artar.
• Uyuşma nedeniyle düşmeler ve yaralanmalar meydana gelebilir.
• Altta yatan ciddi bir hastalık (inme, tümör) tedavi edilmezse hayati risk oluşturabilir.

Uzun vadeli görünüm

Uyuşmanın çoğu nedeni tedavi edilebilir veya kontrol altına alınabilir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile çoğu kişi normal hayatına dönebilir. Ancak bazı durumlarda uyuşma tamamen geçmeyebilir, ancak yönetilebilir. Doktorunuzla düzenli iletişimde kalmak en iyi sonucu almanızı sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.