osteoporosis result meanings for patients

Genel Bakış

Osteoporoz, kemiklerinizin gücünü kaybederek kırılgan hale gelmesidir. Kemik yoğunluğu testi size T-skoru adı verilen bir sonuç verir. T-skoru -2.5 veya daha düşükse osteoporoz anlamına gelir. Bu sonuçlar kemiklerinizin sağlığı hakkında önemli bilgiler sağlar.

Evet, osteoporoz Türkiye'de ve dünyada sık görülür. Özellikle 50 yaş üstü kadınlarda yaygındır.

Daha çok menopoz sonrası kadınları etkiler, ancak erkeklerde ve gençlerde de görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Erken dönemde genellikle hiçbir belirti yoktur.
• İlk belirti çoğu zaman bir kemik kırığıdır.
• Kemik ağrısı, boyda kısalma, kambur duruş (kifoz)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda osteoporoz nadirdir, ancak bazı genetik hastalıklara bağlı olabilir.
• Sık kırıklar, büyüme geriliği, kemik ağrısı

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Sırt ağrısı, boy kısalması, kamburluk
• Küçük düşmeler sonucu kalça, bilek veya omurga kırıkları

Nedenler

Ana nedenler

• Kemik yoğunluğunun azalması yaşlanma, hormon değişiklikleri (menopoz) ve bazı hastalıklardan kaynaklanır.

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Kadın cinsiyet
• Ailede osteoporoz öyküsü
• Düşük vücut ağırlığı
• Sigara kullanımı
• Aşırı alkol tüketimi
• Hareketsiz yaşam
• Yetersiz kalsiyum ve D vitamini alımı
• Uzun süreli kortizon kullanımı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bir kırık oluşursa veya şiddetli sırt ağrısı yaşarsanız hemen doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 50 yaş üstü kadınlar ve risk faktörü olan erkekler rutin kemik yoğunluğu testi için doktora başvurmalıdır.
• Menopoz sonrası veya uzun süreli kortizon kullanan kişiler düzenli kontrole gitmelidir.

Tanı

Kemik yoğunluğu ölçümü (DXA) ile teşhis edilir. Bu test genellikle omurga ve kalçadaki kemik yoğunluğunu ölçer. Sonuçlar T-skoru ve Z-skoru olarak verilir. T-skoru -2.5 veya altı osteoporoz, -1 ile -2.5 arası osteopeni, -1 ve üzeri normaldir.

Yapılabilecek testler

• DXA (Dual-enerji X-ışını absorbsiyometrisi)
• FRAX kırık riski değerlendirme aracı
• Gerekirse kan testleri (kalsiyum, D vitamini, hormon seviyeleri)

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında masanın üzerine uzanırsınız, cihaz kemiklerinizin üzerinden geçer. Ağrılı değildir. Sonuçlar genellikle birkaç gün içinde çıkar. Doktorunuz sonuçları açıklayacak ve tedavi planı oluşturacaktır.

Tedavi

Osteoporoz tedavisinin amacı kırık riskini azaltmaktır. Tedavi yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve bazen cerrahiyi içerir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz (yürüyüş, ağırlık kaldırma, denge egzersizleri)
• Kalsiyum ve D vitamini yönünden zengin beslenme
• Sigara ve alkolü bırakma
• Düşmeyi önleyici önlemler (evde kaymaz paspaslar, iyi aydınlatma)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kemik kaybını yavaşlatan veya kemik yapımını artıran ilaçlar reçete edebilir. Bu ilaçların dozu ve süresi kişiye göre ayarlanır. Tedavi sırasında düzenli kontrollerle kemik yoğunluğu takip edilir. İlaçları doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kırık oluştuğunda, özellikle kalça kırığında cerrahi gerekebilir. Omurga kırıklarında kifoplasti gibi girişimsel yöntemler uygulanabilir.

Bu durumla yaşamak

Osteoporozla yaşarken düşmelere karşı dikkatli olmalısınız. Evde kaymaz paspaslar kullanın, banyoda tutunma barları takın. Ağır kaldırmaktan kaçının. Düzenli olarak kemik yoğunluğu testi yaptırın ve doktor kontrollerinizi aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın
• Dengeli beslenin
• Sigara ve alkolden uzak durun
• Düzenli olarak kemik yoğunluğu testi yaptırın

Diyet ve egzersiz

Günde 3 porsiyon süt ürünü veya kalsiyumdan zengin yiyecek tüketin. D vitamini için güneş ışığından yararlanın veya doktorunuzun önerdiği takviyeleri alın. Haftada en az 150 dakika orta şiddette egzersiz yapın. Yürüyüş, merdiven çıkma, yoga gibi kemikleri güçlendiren aktiviteler faydalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik ağrı ve kırık korkusu kaygı ve depresyona neden olabilir. Duygusal destek almak önemlidir. Aile üyelerinizle veya bir psikologla konuşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Evet, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve risk faktörlerinden kaçınarak osteoporoz büyük ölçüde önlenebilir. 30 yaşından sonra kemik yoğunluğu doğal olarak azalmaya başlar, bu nedenle erken önlem almak önemlidir.

Tarama programları

Kemik yoğunluğu taraması (DXA) risk grubundaki bireylere önerilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerileri doğrultusunda 65 yaş üstü tüm kadınlara ve risk faktörü olan kişilere tarama yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalça, omurga ve el bileği kırıkları
• Kronik ağrı
• Boy kısalması ve kamburluk
• Hareket kısıtlılığı ve bağımlılık

Uzun vadeli görünüm

Osteoporoz tedavi edilebilir ve kırık riski önemli ölçüde azaltılabilir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile çoğu kişi aktif ve bağımsız bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.