pleurisy specialist tests overview

Genel Bakış

Plörezi, akciğerleri saran ince zarın (plevra) iltihaplanmasıdır. Bu iltihap genellikle bir enfeksiyon, akciğer hastalığı veya göğüs travması sonucu oluşur. En belirgin belirtisi nefes alırken veya öksürürken keskin bir göğüs ağrısıdır.

Plörezi sık görülen bir durum değildir. Fakat özellikle akciğer enfeksiyonu geçiren kişilerde, romatizmal hastalıkları olanlarda veya akciğer kanseri gibi başka rahatsızlıklar bulunanlarda ortaya çıkabilir.

Plörezi her yaştan kişiyi etkileyebilir. En çok akciğer enfeksiyonu geçirenlerde, bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ve sigara içenlerde görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste bıçak saplanır gibi keskin ağrı
• Derin nefes alınca, öksürünce veya hapşırınca artan ağrı
• Kuru öksürük
• Ateş ve titreme
• Nefes darlığı

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk ve sürekli ağlama
• Ateş
• Nefes alırken hırıltı
• İştahsızlık
• Solunum sıkıntısı (hızlı nefes alma)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Göğüs ağrısı daha silik veya hafif olabilir
• Nefes darlığı
• Hafif ateş
• Yorgunluk ve halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Viral enfeksiyonlar (grip, soğuk algınlığı)
• Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre, tüberküloz)
• Akciğer zarında sıvı birikmesi (plevral efüzyon)
• Romatizmal hastalıklar (lupus, romatoid artrit)
• Akciğer kanseri
• Göğüs travması (darbe, kırık kaburga)
• Akciğer zarına yayılan diğer kanserler

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar (HIV, kanser tedavisi)
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH, astım)
• Romatizmal hastalıklar
• Yakın zamanda geçirilmiş akciğer enfeksiyonu
• Göğüs bölgesine cerrahi müdahale

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı çok şiddetliyse ve nefes almayı zorlaştırıyorsa
• Ani başlayan nefes darlığı varsa
• Yüksek ateşle birlikte göğüs ağrısı oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Birkaç gündür devam eden, derin nefesle artan hafif göğüs ağrısı
• Öksürükle birlikte ateş
• Nefes alırken rahatsızlık hissi

Tanı

Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Stetoskopla akciğerlerinizi dinlerken plöreziye özgü sürtünme sesi (plevral frottman) duyabilir. Tanıyı kesinleştirmek için çeşitli testler istenir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri: Enfeksiyon ve iltihap belirteçlerine (CRP, beyaz küre sayısı) bakılır.
• Göğüs röntgeni: Akciğer zarında kalınlaşma veya sıvı birikimini gösterebilir.
• Ultrason: Plevral sıvının varlığını ve miktarını değerlendirmek için kullanılır.
• Bilgisayarlı tomografi (BT): Daha ayrıntılı görüntüleme sağlar, akciğer dokusunu ve plevrayı detaylı şekilde inceler.
• Plevral sıvı analizi (torasentez): İğneyle plevral boşluktan sıvı örneği alınır ve laboratuvarda incelenir. Enfeksiyon, kanser hücresi veya iltihap hücreleri aranır.
• Nefes testleri (solunum fonksiyon testleri): Akciğer kapasitesini değerlendirir.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde önce basit ve ağrısız testlerle başlanır. Gerekirse torasentez gibi daha ileri işlemlere geçilir. Torasentez lokal anestezi altında yapılır, genellikle kısa sürer ve rahatsızlık hissi en az düzeydedir. Sonuçlar çıktığında doktorunuz size durumunuzu ve tedavi seçeneklerini ayrıntılı olarak anlatacaktır.

Tedavi

Plörezi tedavisi, altta yatan nedene yöneliktir. Amaç iltihabı azaltmak, ağrıyı kontrol altına almak ve komplikasyonları önlemektir.

Evde kişisel bakım

• Dinlenin ve yorucu aktivitelerden kaçının.
• Bol sıvı tüketin (su, bitki çayları).
• Ağrıyı hafifletmek için doktorunuza danışarak ağrı kesici kullanabilirsiniz.
• Göğüs bölgesine sıcak kompres uygulamak rahatlatıcı olabilir.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, enfeksiyon varsa uygun antibiyotik tedavisi başlayabilir. İltihabı azaltmak için ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar kullanılabilir. Plevral sıvı birikimi fazla ise sıvının boşaltılması (torasentez) gerekebilir. Bazı durumlarda hastanede damar yoluyla sıvı ve ilaç tedavisi uygulanır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, sıvı birikimi tekrarlıyorsa, plevrada kalınlaşma ve yapışma (fibrotoraks) gelişmişse veya apse oluşmuşsa cerrahi girişim (plevral drenaj, dekortikasyon) gerekli olabilir.

Bu durumla yaşamak

Plörezi iyileşme sürecinde yavaşça normal aktivitelerinize dönebilirsiniz. Ağrı ve nefes darlığı tamamen geçene kadar dinlenmek önemlidir. İyileşme süresi altta yatan hastalığa bağlıdır, ancak çoğu kişi birkaç hafta içinde eski haline döner.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın.
• Düzenli ve yeterli uyuyun.
• Stresten uzak durmaya çalışın, gevşeme teknikleri uygulayın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin; bağışıklığı güçlendiren meyve, sebze ve tam tahılları tüketin. Nefes darlığı ve ağrı geçtikten sonra hafif yürüyüşler yapabilirsiniz. Yüksek tempolu egzersizden kaçının, vücudunuzu zorlamayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Göğüs ağrısı ve nefes darlığı kaygı ve endişe yaratabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya güvendiğiniz bir yakınınızla paylaşın. Psikolojik destek iyileşmenizi hızlandırabilir.

Önleme

Plörezi tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak solunum yolu enfeksiyonlarından korunmak, riski azaltmanın en etkili yoludur. Ellerinizi sık sık yıkamak, kalabalık ortamlardan kaçınmak ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek önemlidir.

Aşılar

Grip ve zatürre (pnömokok) aşıları, bu enfeksiyonlara bağlı plörezi gelişme riskini azaltabilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine uymanız önerilir.

Tarama programları

Plörezi için özel bir tarama testi yoktur. Ancak kronik akciğer hastalığı veya romatizmal hastalığı olanlar düzenli doktor kontrollerini ihmal etmemelidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Plevral efüzyon (akciğer zarında sıvı birikmesi)
• Ampiyem (plevral boşlukta irin birikmesi)
• Akciğer zarında kalınlaşma ve yapışıklıklar
• Nefes yetmezliği
• Sepsis (kana karışan enfeksiyon)

Uzun vadeli görünüm

Tedavi edilen plörezi vakalarının büyük çoğunluğu tamamen iyileşir. Altta yatan hastalık tedavi edildiğinde belirtiler genellikle geriler. Çok nadiren bazı kişilerde kronik ağrı veya hareket kısıtlılığı kalabilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile sonuçlar oldukça başarılıdır.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.