psoriasis urine test explained

Genel Bakış

Psoriasis, ciltte kırmızı, pullu lekelerle kendini gösteren kronik bir hastalıktır. Psoriasis teşhisi için özel bir idrar testi yoktur; tanı genellikle cilt muayenesi ve bazen deri biyopsisi ile konur. Ancak doktorunuz, başka bir durumu kontrol etmek veya tedavinin yan etkilerini izlemek amacıyla idrar testi isteyebilir.

Evet, psoriasis dünya genelinde her 100 kişiden yaklaşık 2-3'ünde görülen yaygın bir cilt hastalığıdır.

Psoriasis her yaşta başlayabilir, ancak en sık 15-35 yaş arasında ortaya çıkar. Hem erkekleri hem de kadınları eşit oranda etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ciltte kırmızı, kabarık ve gümüşi beyaz pullarla kaplı lekeler
• Kaşıntı, yanma veya ağrı
• Kuru, çatlamış ve bazen kanayan cilt
• Tırnaklarda kalınlaşma, çukurlaşma veya ayrılma
• Eklemlerde şişlik ve sertlik (psoriatik artrit belirtisi)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda daha küçük ve ince pullu lekeler görülebilir.
• Özellikle saçlı deri, yüz ve bez bölgesinde sık görülür.
• Kaşıntı nedeniyle huzursuzluk ve uyku sorunu yaşayabilirler.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda cilt kuruluğu daha belirgin olabilir.
• İlaç kullanımına bağlı yan etkiler daha sık izlenebilir.
• Eklem tutulumu (psoriatik artrit) yaşam kalitesini daha fazla etkileyebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Bağışıklık sisteminin yanlışlıkla sağlıklı cilt hücrelerine saldırması
• Genetik yatkınlık: Ailede psoriasis olan kişilerde risk daha yüksektir.

Risk faktörleri

• Stres, enfeksiyonlar (özellikle boğaz enfeksiyonu)
• Cilt yaralanmaları (kesik, sıyrık, güneş yanığı)
• Bazı ilaçlar (örneğin lityum, beta blokerler)
• Sigara ve aşırı alkol tüketimi
• Obezite

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Belirtileriniz aniden şiddetlenirse veya vücudunuzun büyük bir kısmı kaplanırsa
• Ateş, üşüme veya yaygın kızarıklık gibi enfeksiyon belirtileri varsa
• Eklemlerinizde şişlik ve ağrı varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Cildinizde geçmeyen kırmızı, pullu lekeler fark ederseniz
• Kaşıntı veya ağrı günlük yaşamınızı etkiliyorsa
• Psoriasis tanınız varsa ve düzenli takip gerekiyorsa

Tanı

Psoriasis tanısı çoğunlukla cilt muayenesi ile konur. Doktorunuz lezyonların görünümüne ve dağılımına bakar. Şüpheli durumlarda deri biyopsisi (ciltten küçük bir parça alıp mikroskopta inceleme) yapılabilir. Psoriasis için özel bir idrar testi yoktur; ancak doktorunuz, böbrek fonksiyonlarınızı değerlendirmek veya başka bir hastalığı ekarte etmek için idrar tahlili isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi
• Deri biyopsisi (gerekirse)
• Psoriatik artrit şüphesinde kan testleri ve röntgen

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz belirtilerinizi ve aile geçmişinizi sorgulayacak, cildinizi inceleyecektir. Gerekirse küçük bir cilt örneği alınabilir. İdrar testi genellikle rutin bir tarama için istenir. Tüm testler genellikle ağrısızdır ve kısa sürer.

Tedavi

Psoriasis tedavisi belirtileri kontrol altına almayı ve alevlenmeleri önlemeyi hedefler. Tedavi, hastalığın şiddetine ve türüne göre değişir. Tamamen iyileştirici değildir ancak uzun süreli remisyon (belirtisiz dönem) sağlanabilir.

Evde kişisel bakım

• Cildinizi düzenli olarak nemlendirin (kokusuz, parfümsüz nemlendiriciler)
• Ilık suyla kısa duş alın, sert sabunlardan kaçının
• Stres yönetimi için gevşeme teknikleri ve egzersiz yapın
• Tetikeleyici ilaçlardan kaçının (doktorunuzla konuşun)
• Sağlıklı bir kiloda kalın ve sigara içmeyin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz durumunuza göre cilt kremleri (kortikosteroidler, D vitamini analogları), fototerapi (UV ışık tedavisi) veya ağız yoluyla alınan ilaçlar (sistemik tedaviler) önerebilir. Tüm ilaçlar doktor kontrolünde kullanılmalıdır. Psoriatik artriti olan hastalarda farklı tedavi seçenekleri değerlendirilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Psoriasis doğrudan cerrahi gerektirmez. Ancak psoriatik artrit nedeniyle eklem hasarı oluşursa, ileri durumlarda eklem protezi ameliyatı düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Psoriasis ile yaşamak bazen zorlayıcı olabilir. Belirtilerinizi yönetmek için düzenli cilt bakımı, tetikleyicilerden kaçınma ve doktorunuzun önerdiği tedavileri uygulama önemlidir. Cildinizdeki görünüm sizi rahatsız ediyorsa, uygun kıyafetler seçerek kendinizi daha iyi hissedebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme vb.)
• Yeterli uyuyun ve dinlenin
• Stresi azaltmak için hobiler edinin veya meditasyon yapın
• Cildinizi travmadan koruyun (kesik, sıyrıklardan kaçının)

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet psoriasis için kanıtlanmış değildir. Ancak sağlıklı beslenme (bol sebze-meyve, omega-3 yağ asitleri içeren besinler) bağışıklık sistemini destekleyebilir. Alkol ve işlenmiş gıdalardan kaçınmak faydalı olabilir. Aşırı kilodan kaçının çünkü obezite psoriasis şiddetini artırabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Psoriasis, kaşıntı, ağrı ve cilt görünümü nedeniyle kaygı, depresyon ve sosyal çekilmeye yol açabilir. Duygusal destek almak önemlidir. Kendinizi üzgün veya umutsuz hissederseniz, bir ruh sağlığı uzmanına veya destek hatlarına başvurmaktan çekinmeyin. Acil durumlarda 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Psoriasisin kesin bir önleme yöntemi yoktur. Ancak tetikleyicilerden kaçınarak alevlenmeleri azaltabilirsiniz. Stresten uzak durmak, cilt bakımına dikkat etmek ve enfeksiyonlardan korunmak önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Psoriatik artrit (eklem iltihabı) gelişme riski
• Cilt enfeksiyonları
• Kardiyovasküler hastalık, diyabet ve obezite gibi eşlik eden durumların artışı
• Kronik kaşıntı ve ağrıya bağlı yaşam kalitesinde düşüş

Uzun vadeli görünüm

Psoriasis kronik bir hastalık olsa da, günümüzde etkili tedaviler sayesinde belirtiler uzun süre kontrol altında tutulabilir. Doğru tedavi ve yaşam tarzı önlemleri ile çoğu kişi normal bir hayat sürdürebilir. Düzenli doktor takibi ve kendine iyi bakmak ile umut verici bir gelecek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.