rosacea urine test explained

Genel Bakış

Rozasea, yüzde kızarıklık, sivilce benzeri kabarcıklar ve damar görünürlüğüne yol açan bir cilt rahatsızlığıdır. Rozasea teşhisi için özel bir idrar testi yoktur; doktorunuz genellikle cildinizi muayene eder ve belirtilerinizi dinler. Bazen idrar testi, benzer belirtilere neden olabilecek diğer hastalıkları (örneğin lupus veya enfeksiyon) dışlamak için istenebilir.

Evet, rozasea oldukça yaygındır. Dünyada her 10 kişiden yaklaşık 1'ini etkilediği tahmin edilmektedir.

Rozasea genellikle 30-50 yaş arası yetişkinlerde, özellikle açık tenli kişilerde daha sık görülür. Kadınlarda biraz daha yaygındır, ancak erkeklerde daha şiddetli olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yüzde (özellikle yanak, burun, alın ve çenede) sürekli veya aralıklı kızarıklık
• Küçük kırmızı sivilce benzeri kabarcıklar (püstül)
• Görünür kan damarları (telenjiektazi)
• Ciltte yanma veya batma hissi
• Kuru, pullu veya hassas cilt
• Bazı kişilerde gözlerde kızarıklık, sulanma veya kuruluk (göz rozaseası)

Çocuklarda belirtiler

• Rozasea çocuklarda nadirdir, ancak görüldüğünde yanaklarda kızarıklık, göz çevresinde hassasiyet ve bazen sivilce benzeri döküntüler olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda rozasea daha kalıcı olabilir ve burunda şişlik (rinofima) daha sık görülür. Cilt kuruluğu ve hassasiyeti daha belirgindir.

Nedenler

Ana nedenler

• Rozaseanın kesin nedeni bilinmemektedir. Bağışıklık sistemi, genetik ve çevresel faktörlerin birleşimi rol oynayabilir.
• Ciltteki kan damarlarının aşırı genişlemesi ve iltihaplanma belirtilere yol açar.

Risk faktörleri

• Açık ten, mavi göz, sarı veya kızıl saç
• Ailede rozasea öyküsü
• Güneşe aşırı maruz kalma
• Sıcak veya soğuk hava
• Baharatlı yiyecekler, alkol, sıcak içecekler
• Stres
• Bazı cilt bakım ürünleri

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göz belirtileri (ağrı, kızarıklık, görme değişikliği) varsa hemen bir göz doktoruna başvurun.
• Şiddetli ağrı veya hızla yayılan döküntü durumunda acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yüzdeki kızarıklık ve kabarcıklar birkaç hafta içinde geçmiyorsa bir dermatoloji uzmanına görünün.
• Cildinizde kalıcı değişiklikler fark ederseniz (damarlar, kalınlaşma) doktorunuza danışın.

Tanı

Rozasea tanısı genellikle bir dermatolog tarafından cilt muayenesi ve tıbbi öykü ile konulur. Laboratuvar testleri (idrar tahlili dahil) rutin olarak kullanılmaz; ancak benzer belirtilere sahip diğer hastalıkları (örneğin lupus, akne, alerjik reaksiyonlar) elemek için istenebilir.

Yapılabilecek testler

• Cilt muayenesi (kızarıklık, kabarcıklar, damarların incelenmesi)
• Gerekirse kan testleri (iltihap belirteçleri veya otoimmün hastalık taraması)
• Nadir durumlarda deri biyopsisi (cilt örneği alınarak mikroskopta incelenmesi)
• İdrar tahlili, böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek veya enfeksiyon belirtilerini saptamak için kullanılabilir ancak rozasea teşhisi için spesifik değildir

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz, belirtilerinizi ne zaman ve nasıl fark ettiğinizi, tetikleyicileri (güneş, baharatlı yiyecekler, stres) soracaktır. Muayene 15-20 dakika sürer ve ağrısızdır. Eğer idrar tahlili istenirse, küçük bir kaba idrar örneği vermeniz yeterlidir. Sonuçlar genellikle 1-2 gün içinde çıkar.

Tedavi

Rozaseanın kesin tedavisi yoktur, ancak semptomlar kontrol altına alınabilir. Tedavi, tetikleyicilerden kaçınma, cilt bakımı, ilaçlar ve bazı durumlarda lazer tedavisini içerir. Doktorunuz size en uygun yöntemi önerecektir.

Evde kişisel bakım

• Güneş koruyucu kullanmak (geniş spektrumlu, en az SPF 30)
• Tetikleyicilerden kaçınmak (baharatlı yiyecekler, alkol, aşırı sıcak/soğuk)
• Yumuşak temizleyiciler ve nemlendiriciler kullanmak
• Cildinizi ovalamaktan, sert peelinglerden kaçınmak
• Stresi yönetmek (gevşeme teknikleri, egzersiz)

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, ciltteki iltihabı azaltmak için topikal (sürülen) kremler veya jeller, daha şiddetli durumlarda ağızdan alınan ilaçlar önerebilir. Kılcal damarların görünümünü azaltmak için lazer veya yoğun atımlı ışık (IPL) tedavisi uygulanabilir. Göz rozaseası için suni gözyaşı damlaları önerilebilir. Hangi tedavinin size uygun olduğunu doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, burunda kalıcı şişlik (rinofima) oluşursa, fazla dokuyu almak için lazer veya cerrahi işlem yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Rozasea ile yaşamak, cildinizi düzenli olarak nemlendirmek ve tetikleyicilerden kaçınmak anlamına gelir. Her gün güneş koruyucu sürmeyi alışkanlık haline getirin. Cildinizdeki değişiklikleri not alarak hangi yiyeceklerin veya ortamların alevlenmeye yol açtığını öğrenebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Hassas ciltler için uygun, parfümsüz ürünler kullanın
• Yüzünüzü sıcak suyla değil, ılık suyla yıkayın
• Sıcak banyo ve saunalardan kaçının
• Egzersiz yaparken serin bir ortam tercih edin, aşırı terlemeyi önleyin
• Yastık kılıfınızı sık sık değiştirin

Diyet ve egzersiz

Baharatlı yiyecekler, alkol, kafein ve aşırı sıcak içecekler rozaseayı tetikleyebilir. Daha sakin bir diyet deneyebilirsiniz (sebze, meyve, tam tahıllar). Düzenli egzersiz yapmak genel sağlık için iyidir, ancak aşırı ısınmamaya dikkat edin. Egzersiz sonrası soğuk bir duş alabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Rozasea, özellikle yüzde olduğu için özgüveni etkileyebilir ve sosyal kaygıya neden olabilir. Bu hisler normaldir. Kendinizi yalnız hissetmeyin, bir uzmandan psikolojik destek almayı düşünebilirsiniz.

Önleme

Rozasea tamamen önlenemese de tetikleyicilerden kaçınarak ve iyi bir cilt bakımıyla alevlenmeleri azaltmak mümkündür.

Tarama programları

Rozasea için özel bir tarama testi yoktur. Cilt değişiklikleri fark ettiğinizde doktora başvurmanız erken teşhis için yeterlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kızarıklık ve kabarcıkların kalıcı hale gelmesi
• Burunda kalınlaşma ve şekil bozukluğu (rinofima)
• Göz rozaseası ilerlerse kornea hasarı ve görme sorunları
• Ciltte kalıcı kızarıklık ve damar genişlemeleri

Uzun vadeli görünüm

Rozasea tedavi edilebilir bir durumdur. Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle semptomlar büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Çoğu kişi normal bir hayat sürer. Düzenli doktor kontrolleriyle cilt sağlığınızı koruyabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.