Oturma Pozisyonunda İdrar Testi Nedir?

Genel Bakış

Oturma pozisyonunda idrar testi, özellikle ortostatik proteinüri adı verilen bir durumu araştırmak için yapılan bir idrar testidir. Bu testte, kişi bir süre oturduktan veya ayakta kaldıktan sonra idrar örneği verir. Amaç, idrarda sadece dik pozisyonda (oturma veya ayakta) görülen protein kaçağını tespit etmektir. Normalde böbrekler, idrara protein geçişini engeller. Ancak bazı kişilerde, özellikle çocuk ve gençlerde, ayakta durmak veya oturmak idrarda geçici protein çıkışına neden olabilir. Bu genellikle zararsızdır ve zamanla geçer.

Evet, ortostatik proteinüri özellikle çocuklar, ergenler ve genç yetişkinler arasında oldukça yaygındır. Yetişkinlerde daha az görülür.

Genellikle 10-20 yaş arası, uzun boylu ve zayıf yapılı kişilerde daha sık görülür. Ailede benzer durum öyküsü olanlarda risk biraz daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu kişide hiçbir belirti olmaz.
• Bazı kişiler idrarlarının köpüklü olduğunu fark edebilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle belirtisizdir, rutin idrar tahlilinde tesadüfen fark edilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda daha az görülür; ancak görüldüğünde böbrek hastalığı gibi başka nedenler de araştırılmalıdır.

Nedenler

Ana nedenler

• Ortostatik proteinürinin kesin nedeni tam olarak bilinmemektedir, ancak böbreklerin kan akımındaki pozisyona bağlı değişikliklerle ilgili olduğu düşünülmektedir.
• Ayakta dururken omurilik kan damarlarına baskı yaparak böbrek toplardamarındaki basıncı artırabilir, bu da protein kaçağına yol açabilir.

Risk faktörleri

• Uzun boylu ve zayıf yapılı olmak.
• Ergenlik dönemi (10-20 yaş arası).
• Ailede ortostatik proteinüri öyküsü.

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrarda kan görülmesi.
• Vücutta şişlik (ödem) fark edilmesi.
• İdrar miktarında ciddi azalma.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Rutin bir idrar tahlilinde protein çıktıysa ve başka bir belirti yoksa, doktorunuzdan randevu alın.
• Çocuğunuzda idrarda köpüklenme fark ederseniz, çocuk doktoruna danışın.

Tanı

Doktorunuz, idrarınızda protein olup olmadığını kontrol etmek için bir idrar tahlili isteyecektir. Protein bulunursa, bunun ortostatik olup olmadığını anlamak için özel bir test yapılır: sabah ilk idrar (gece boyunca yattıktan sonra) ve gün içinde bir süre ayakta veya oturduktan sonra alınan idrar örnekleri karşılaştırılır.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (dipstick testi) - ilk tarama testi.
• Sabah ilk idrar ve gün içi idrar örneklerinin protein düzeylerinin karşılaştırılması.
• Bazen 24 saatlik idrar toplama testi yapılabilir.

Randevunuzda neler beklenir

Test genellikle basittir. Doktorunuz size nasıl ve ne zaman idrar örneği almanız gerektiğini anlatacaktır. Sabah uyanır uyanmaz ilk idrarı, ardından gün içinde birkaç saat ayakta veya oturduktan sonra ikinci bir idrar örneğini vermeniz istenebilir. Herhangi bir ağrı veya rahatsızlık yoktur.

Tedavi

Ortostatik proteinüri genellikle tedavi gerektirmez. Çoğu çocuk ve genç yetişkinde zamanla kendiliğinden geçer. Doktorunuz sadece düzenli takip önerebilir. Nadiren, protein miktarı çok yüksekse veya başka böbrek sorunları varsa ilaç tedavisi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmek, böbrek sağlığı için faydalıdır.
• Düzenli tansiyon ölçümü yaptırmak (evde veya sağlık kuruluşunda).
• Sigara ve alkolden uzak durmak.
• Düzenli egzersiz yapmak, ancak aşırı yorucu aktivitelerden kaçınmak.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse, protein kaçağını azaltmak için bazı tansiyon ilaçları (ACE inhibitörleri veya ARB'ler adı verilen ilaçlar) reçete edebilir. Bu ilaçlar böbrekleri korumaya yardımcı olur. Ancak bu tedavi genellikle sadece yüksek protein seviyelerinde veya başka böbrek hastalıkları varlığında düşünülür.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu durum için cerrahi bir tedavi yoktur.

Bu durumla yaşamak

Ortostatik proteinüri genellikle günlük yaşamı etkilemez. Sadece düzenli doktor kontrollerini ihmal etmemek önemlidir. Çocuklar normal okul ve spor hayatına devam edebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı ve dengeli beslenmek.
• Tuz tüketimini azaltmak (böbrek dostu).
• Düzenli fiziksel aktivite yapmak.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet kısıtlaması yoktur. Bol sebze, meyve, tam tahıl ve az yağlı proteinler içeren sağlıklı bir beslenme önerilir. Egzersiz genellikle güvenlidir; ancak aşırı yorucu sporlar doktor onayı ile yapılmalıdır.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çoğu kişi için bu durum kaygı yaratmaz. Ancak bazen 'idrarda protein' bulgusu kaygıya neden olabilir. Bilin ki bu genellikle zararsızdır. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşın.

Önleme

Ortostatik proteinüri tam olarak önlenemez çünkü nedeni tam bilinmemektedir. Ancak genel böbrek sağlığına dikkat etmek (bol su içmek, tuzu azaltmak, düzenli kontrol) her zaman faydalıdır.

Aşılar

Herhangi bir özel aşı bu durumu önlemez.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi yoktur. Genellikle okul çağı çocuklarda yapılan idrar tahlillerinde tesadüfen fark edilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ortostatik proteinüri tedavi edilmezse genellikle bir komplikasyon görülmez.
• Nadiren, yıllar içinde protein miktarı artarsa veya başka böbrek sorunları gelişirse, böbrek fonksiyonlarında hafif bozulma olabilir.

Uzun vadeli görünüm

Ortostatik proteinürili kişilerin büyük çoğunluğunda durum ergenlik sonunda veya genç yetişkinlikte kendiliğinden düzelir. Böbrek hasarına yol açmaz ve normal bir yaşam sürmeye engel değildir. Düzenli doktor takibi ile güvenle yönetilebilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.