stomach specialist tests overview

Genel Bakış

Mide ve sindirim sistemi uzmanı (gastroenterolog) tarafından yapılan testler, midenizin ve bağırsaklarınızın nasıl çalıştığını anlamak için kullanılır. Bu testler, şikayetlerinizin nedenini bulmaya yardımcı olur ve genellikle ağrısız veya hafif rahatsızlık veren yöntemlerdir.

Evet, oldukça yaygındır. Mide ve bağırsak şikayetleri toplumda sık görülür ve bu testler her yıl milyonlarca kişiye uygulanır.

Her yaştan insanı etkileyebilir. Ancak 50 yaş üstü, ailesinde mide veya bağırsak kanseri olanlar, sigara içenler ve kronik mide rahatsızlığı yaşayanlar daha sık test yaptırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Karın ağrısı veya şişkinlik
• Mide yanması veya ekşimesi
• Yutma güçlüğü
• Bulantı ve kusma
• İshal veya kabızlık
• Dışkıda kan görülmesi
• İstemsiz kilo kaybı

Çocuklarda belirtiler

• Karın ağrısı ve iştahsızlık
• Büyüme geriliği
• Kronik ishal veya kabızlık
• Kusma
• Kilo alamama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yutma güçlüğü ve mide yanması
• Kansızlık (anemi)
• İstemsiz kilo kaybı
• Dışkıda kan veya renk değişikliği
• Karın ağrısı veya şişkinlik

Nedenler

Ana nedenler

• Mide asidinin yemek borusuna kaçması (reflü)
• Mide veya bağırsak ülseri
• Bağırsak iltihabı (Crohn hastalığı veya ülseratif kolit gibi)
• Mide enfeksiyonu (Helicobacter pylori)
• Polip adı verilen iyi huylu oluşumlar
• Çölyak hastalığı (gluten hassasiyeti)

Risk faktörleri

• Ailede mide veya bağırsak kanseri öyküsü
• Sigara ve alkol kullanımı
• Aşırı kilolu olmak
• Uzun süreli bazı ağrı kesici ilaçların kullanımı
• Dengesiz beslenme ve işlenmiş gıda tüketimi

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Şiddetli ve geçmeyen karın ağrısı
• Dışkıda veya kusmukta kan
• Açıklanamayan ani kilo kaybı
• Yutma güçlüğü (yemek boğazda takılıyor hissi)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Uzun süredir devam eden mide yanması veya hazımsızlık
• Kronik ishal veya kabızlık
• Birkaç haftadır devam eden karın şişkinliği
• Kansızlık (anemi) tespit edilmesi

Tanı

Mide uzmanı (gastroenterolog) önce şikayetlerinizi dinler, fizik muayene yapar. Ardından tanıyı kesinleştirmek için çeşitli testler isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Üst gastrointestinal endoskopi: Ağızdan sokulan ince bir kamera ile yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının içine bakılır.
• Kolonoskopi: Makattan sokulan bir kamera ile kalın bağırsağın tamamı incelenir.
• Baryumlu grafi: Röntgen öncesinde içilen baryum sıvısı sayesinde sindirim kanalının görüntülenmesi.
• Solunum testi: Helikobakter pilori enfeksiyonu veya laktoz intoleransı gibi durumları tespit etmek için nefes örneği alınır.
• Dışkı testi: Dışkı örneğinde kan, enfeksiyon veya parazit aranır.
• Ultrason: Karın bölgesine ses dalgaları gönderilerek organların görüntülenmesi.
• Biyopsi: Endoskopi sırasında küçük bir doku parçası alınarak laboratuvarda incelenir.

Randevunuzda neler beklenir

Testler genellikle hastanede veya özel bir merkezde yapılır. Endoskopi ve kolonoskopi öncesinde doktorunuz size ne yapmanız gerektiğini anlatacaktır. Genellikle birkaç saat aç kalmanız, bağırsak temizliği için özel bir sıvı içmeniz gerekebilir. İşlem sırasında uyutulabilir veya sakinleştirici ilaç verilebilir. İşlem sonrası bir süre dinlenmeniz ve yanınızda bir yakınınızın olması önerilir.

Tedavi

Tedavi, test sonuçlarına göre belirlenir. Amaç, altta yatan sorunu düzeltmek ve şikayetleri azaltmaktır. İlaç tedavisi, yaşam tarzı değişiklikleri ve bazı durumlarda cerrahi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Küçük ve sık öğünlerle beslenin.
• Baharatlı, yağlı ve asitli yiyeceklerden kaçının.
• Yemekten hemen sonra uzanmayın, en az 2-3 saat bekleyin.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Stres yönetimi için gevşeme teknikleri uygulayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz mide asidini azaltan ilaçlar, antibiyotikler (enfeksiyon varsa) veya iltihap giderici ilaçlar önerebilir. Ayrıca probiyotik takviyeler veya bağırsak hareketlerini düzenleyen ilaçlar da kullanılabilir. Tedavi kişiye özeldir, bu nedenle doktorunuzun önerilerine uymanız önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren gerekir. Büyük polipler, tümörler veya ilaçla kontrol edilemeyen ciddi ülserlerde cerrahi müdahale düşünülebilir. Doktorunuz size bu durumu detaylıca açıklayacaktır.

Bu durumla yaşamak

Mide ve bağırsak sorunları günlük yaşamı etkileyebilir. Ancak düzenli doktor kontrolleri ve uygun tedavi ile çoğu kişi normal bir yaşam sürdürebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun ve yeterli dinlenin.
• Stresi azaltmak için yürüyüş, yoga veya nefes egzersizleri yapın.
• Sigara ve alkolden kaçının.
• Doktorunuzun önerdiği takip randevularına gidin.

Diyet ve egzersiz

Sindirimi kolay, lifli ve taze gıdalar tercih edin. Kızartma, aşırı baharat ve işlenmiş gıdalardan uzak durun. Bol su için. Hafif tempolu yürüyüşler sindirime yardımcı olabilir. Yemekten hemen sonra ağır egzersiz yapmayın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik mide rahatsızlıkları kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu duygular normaldir. Duygularınızı aileniz veya bir uzmanla paylaşmak size iyi gelebilir.

Önleme

Tamamen önlenemese de sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve alkolden uzak durma riski azaltabilir.

Aşılar

Bu hastalıklar için doğrudan bir aşı bulunmamaktadır. Ancak hepatit B ve HPV aşıları karaciğer ve rahim ağzı kanserini önlemeye yardımcı olabilir.

Tarama programları

50 yaşından itibaren kolonoskopi taraması önerilir. Ailesinde bağırsak kanseri olanlar daha erken yaşta taramaya başlamalıdır. Doktorunuz sizin için en uygun tarama programını belirleyecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Mide ülseri kanaması veya delinmesi
• Kronik iltihap bağırsak tıkanıklığına yol açabilir
• Uzun süreli reflü yemek borusunda hasar ve kanser riskini artırabilir
• Helikobakter pilori enfeksiyonu mide kanseri riskini yükseltebilir

Uzun vadeli görünüm

Çoğu mide ve bağırsak hastalığı erken teşhis ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilir. Düzenli doktor takibi ve sağlıklı yaşam tarzı ile komplikasyon riski önemli ölçüde azalır. Unutmayın, bu testler sizi rahatlatmak ve doğru tedaviyi bulmak için yapılır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.