Boğaz sürüntü kültürü

Genel Bakış

Boğaz sürüntü kültürü, boğazınızdaki mikropları (bakteri veya mantar gibi) tespit etmek için yapılan basit bir laboratuvar testidir. Doktorunuz boğazınızdan pamuklu bir çubukla örnek alır ve bu örneği laboratuvarda çoğaltarak hangi mikrobun enfeksiyona yol açtığını anlar.

Boğaz ağrısı şikayetiyle doktora başvuran birçok kişiye yapılan yaygın bir testtir.

Her yaştan insana uygulanabilir; özellikle çocuklarda tekrarlayan boğaz enfeksiyonlarında sıkça başvurulur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Geçmeyen veya şiddetli boğaz ağrısı
• Yutkunurken zorlanma veya acı
• Ateş
• Bademciklerde beyaz lekeler veya kızarıklık
• Boyunda şiş lenf bezleri

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda huzursuzluk, iştahsızlık, karın ağrısı da eşlik edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda boğaz ağrısı daha hafif olabilir, ancak yutma güçlüğü veya genel durum bozukluğu görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Boğaz kültürü, enfeksiyona yol açan mikrobu arar. En sık aranan bakteri A grubu beta-hemolitik streptokok (beta mikrobu) ve mantarlar (Candida gibi) olabilir.
• Virüsler boğaz ağrısının en sık nedenidir, ancak kültürde üremezler; bu nedenle test özellikle bakteriyel enfeksiyon şüphesinde yapılır.

Risk faktörleri

• Mevsim geçişleri, kapalı ve kalabalık ortamlar
• Okul veya kreş gibi toplu yaşam alanları
• Zayıflamış bağışıklık sistemi
• Daha önce romatizmal ateş geçirmiş olmak (strep enfeksiyonlarında)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya yutma güçlüğü (acil servise başvurun)
• Boğaz ağrısıyla birlikte döküntü, eklem ağrısı veya yüksek ateş
• Ağız kokusu ve bademciklerde apse benzeri şişlik

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bir haftadan uzun süren boğaz ağrısı
• Sık sık tekrarlayan boğaz enfeksiyonları
• Boğaz ağrısına eşlik eden boyunda şişlik, iştahsızlık ve halsizlik

Tanı

Boğaz sürüntü kültürü, boğaz enfeksiyonunun kesin nedenini teşhis etmek için altın standart bir yöntemdir. Doktorunuz belirtilerinize ve muayeneye dayanarak bu testi isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Boğaz sürüntü kültürü: Özel bir eküvyon (pamuklu çubuk) ile boğaz ve bademciklerden sürüntü alınır.
• Hızlı antijen testi: Streptokok bakterisinin varlığını dakikalar içinde gösteren bir ön tarama testidir, bazen kültürle birlikte kullanılır.

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında ağzınızı açmanız ve dilinizi aşağıda tutmanız istenir. Çubuk boğazınızın arka kısmına, bademciklerinize ve varsa iltihaplı bölgelere birkaç kez sürülür. Bu sırada hafif bir öğürme hissi olabilir, ancak işlem çok kısadır. Örnek laboratuvara gönderilir; sonuçlar genellikle 1-3 gün içinde çıkar. Kültürde üreme olursa, hangi mikrop olduğu ve hangi ilaçlara duyarlı olduğu belirlenir.

Tedavi

Boğaz kültürü sonucuna göre, eğer bakteriyel bir enfeksiyon tespit edilirse, doktorunuz uygun antibiyotik tedavisine başlayabilir. Mantar enfeksiyonlarında antifungal tedavi gerekebilir. Viral enfeksiyonlarda antibiyotik işe yaramaz; destekleyici bakım yeterlidir.

Evde kişisel bakım

• Bol ılık sıvı tüketmek (su, bitki çayı, çorba)
• Dinlenmek
• Tuzlu su ile gargara yapmak (bir bardak suya yarım çay kaşığı tuz)
• Pastil veya boğaz spreyleriyle (şeker içermeyen) rahatlama
• Nemli hava solumak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuzun reçete ettiği ilaçları tam olarak belirtilen süre boyunca kullanın. Antibiyotik tedavisinde, kendinizi iyi hissetseniz bile ilacı bırakmayın; aksi takdirde enfeksiyon tekrarlayabilir veya direnç gelişebilir. Ağrı ve ateş için doktorunuzun önerdiği ağrı kesiciler kullanılabilir. Tüm ilaçlar için mutlaka doktorunuza danışın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadir durumlarda, sık tekrarlayan bademcik enfeksiyonları (yılda 5-7'den fazla) veya apse oluşumu gibi durumlarda bademcik ameliyatı gündeme gelebilir. Bu karar KBB uzmanı tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Boğaz kültürü sonucu beklerken veya enfeksiyon sürecinde, bulaşmayı önlemek için öksürürken veya hapşırırken ağzınızı kapatın, ellerinizi sık sık yıkayın. İstirahat etmek iyileşmeyi hızlandırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yeterli uyku ve dinlenme
• Sigara içilen ortamlardan, toz ve kimyasal tahriş edicilerden uzak durma
• Enfeksiyon döneminde başkalarıyla yakın temastan kaçınma (öpmek, aynı bardağı kullanmak gibi)

Diyet ve egzersiz

Yumuşak, boğazı tahriş etmeyen yiyecekler tercih edin (yoğurt, püre, çorba). Asitli, baharatlı ve çok sıcak yiyeceklerden kaçının. Hafif egzersizlere ancak ateşiniz düştükten ve kendinizi iyi hissettikten sonra dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sık boğaz enfeksiyonları veya uzun süren teşhis süreci can sıkıcı olabilir. Kendinize zaman tanıyın, gerekirse yakınlarınızla duygularınızı paylaşın. Destek almak önemlidir.

Önleme

Boğaz enfeksiyonlarının bir kısmı hijyen önlemleriyle önlenebilir. Özellikle el yıkama, havlu gibi kişisel eşyaları paylaşmamak, öksürme ve hapşırma adabına dikkat etmek önemlidir. Bağışıklık sistemini güçlü tutmak için dengeli beslenme ve yeterli uyku faydalıdır.

Aşılar

Boğaz enfeksiyonlarına karşı spesifik bir aşı bulunmamakla birlikte, grip ve zatürre aşıları gibi genel solunum yolu enfeksiyonlarına karşı koruyucu aşılar doktorunuza danışarak yaptırılabilir.

Tarama programları

Herhangi bir tarama programı yoktur; test yalnızca şikayetler doğrultusunda yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Strep A gibi bakteriyel enfeksiyonlar tedavi edilmezse, romatizmal ateş (kalp, eklem ve sinirleri etkileyen iltihap) veya böbrek iltihabı (glomerulonefrit) gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
• Bademciklerde apse oluşumu (peritonsiller apse) solunumu zorlaştırabilir.
• Nadir de olsa, enfeksiyon yayılarak kan zehirlenmesi (sepsis) yapabilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru teşhis ve uygun tedavi ile boğaz enfeksiyonları genellikle tamamen iyileşir. Boğaz kültürü, hedefe yönelik tedavi imkanı sunarak komplikasyon riskini büyük ölçüde azaltır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.