Bademcik idrar testi açıklaması

Genel Bakış

Bademcik idrar testi, boğaz ve bademcik enfeksiyonlarına neden olan bakterilere (genellikle A grubu streptokok) karşı vücudun ürettiği antikorları idrarda arayan bir tanı yöntemidir. Bu test, özellikle geçirilmiş bir enfeksiyonun bağışıklık yanıtını değerlendirmek için kullanılır ve bademcik iltihabının (tonsilit) nedeni hakkında bilgi verebilir.

Bademcik idrar testi, rutin bir tarama testi değildir. Çoğunlukla tekrarlayan veya tedaviye dirençli bademcik enfeksiyonlarında hekim tarafından istenir.

Her yaş grubunda kullanılabilir, ancak daha çok çocuklar ve genç erişkinlerde sık görülen streptokok enfeksiyonlarının takibinde tercih edilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Boğaz ağrısı
• Yutkunurken artan ağrı
• Bademciklerde kızarıklık ve şişlik
• Ateş (38°C üzeri)
• Baş ağrısı

Çocuklarda belirtiler

• Aynı belirtilere ek olarak huzursuzluk
• İştahsızlık
• Karın ağrısı
• Bulantı-kusma
• Ateşe bağlı havale (nadir)

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Boğaz ağrısı daha hafif olabilir
• Yüksek ateş daha az görülür
• Yutma güçlüğü ve boğazda takılma hissi
• Genel durum bozukluğu ve halsizlik ön planda olabilir

Nedenler

Ana nedenler

• A grubu streptokok (GAS) bakterisi
• Virüsler (adenovirüs, influenza, EBV gibi)
• Nadiren diğer bakteriler (C ve G grubu streptokoklar)

Risk faktörleri

• Okul/kreş gibi kalabalık ortamda bulunma
• Mevsim geçişlerinde ani sıcaklık değişimleri
• Sigara dumanına maruz kalma
• Bağışıklık sisteminin zayıf olması
• Ailede tekrarlayan boğaz enfeksiyonu öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes alma zorluğu
• Tükürüğü yutamama
• Ani başlayan şiddetli boğaz ağrısı
• Yüksek ateşle birlikte döküntü

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Boğaz ağrısı 48 saatten uzun sürüyorsa
• Ateş 38°C üzerinde seyrediyorsa
• Bademciklerde iltihap veya beyaz lekeler varsa
• Önceden romatizmal ateş geçirilmişse

Tanı

Bademcik iltihabı şüphesi olan hastalarda hekim öncelikle fizik muayene yapar, ardından boğaz kültürü veya hızlı antijen testi isteyebilir. Bademcik idrar testi, özellikle enfeksiyonun geçirilmiş mi yoksa aktif mi olduğunu ayırt etmek için kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Boğaz kültürü (en güvenilir yöntem)
• Hızlı antijen testi (strep A testi)
• Bademcik idrar testi (antistreptolizin O-ASO testi)
• Kan testi (CRP, tam kan sayımı)

Randevunuzda neler beklenir

Hekim size önce boğazınızın arkasından bir sürüntü örneği alabilir (bu hafif bir rahatsızlık hissi verir) ve aynı anda idrar örneği vermeniz istenebilir. İdrar testi için steril bir kaba idrar yapmanız yeterlidir. Sonuçlar genellikle 1-2 gün içinde çıkar.

Tedavi

Bademcik enfeksiyonlarının tedavisi enfeksiyonun nedenine bağlıdır. Viral enfeksiyonlarda dinlenme ve destekleyici bakım yeterliyken, bakteriyel enfeksiyonlarda hekimin uygun gördüğü antibiyotikler kullanılır. Bademcik idrar testi sonucu tedavi kararını yönlendirebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol sıvı tüketin (ılık bitki çayları, su)
• Tuzlu su ile gargara yapın (günde 3-4 kez)
• Dinlenmeye özen gösterin
• Sigara dumanından uzak durun
• Yumuşak, tahriş etmeyen gıdalar tüketin

Tıbbi tedaviler

Bakteriyel enfeksiyon tespit edilirse hekiminiz size genellikle bir antibiyotik reçete edecektir. İlacı tam olarak belirtilen süre boyunca kullanmak çok önemlidir. Ağrı ve ateş için de doktorunuz önereceği ilaçları kullanabilirsiniz. Kesinlikle kendi başınıza ilaç almayın, dozu ve tedavi süresini hekim belirlemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çok sık tekrarlayan (yılda 5-6 kez ve daha fazla) bademcik enfeksiyonlarında veya antibiyotik tedavisine yanıt alınamadığında bademciklerin ameliyatla alınması (tonsillektomi) düşünülebilir. Bu karar mutlaka kulak burun boğaz uzmanı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Bademcik enfeksiyonu geçiren bir kişi evde dinlenmeli, bol sıvı almalı ve bulaşmayı önlemek için elleri sık yıkamalı, bardak-çatal gibi eşyaları ayrı kullanmalıdır.

Yaşam tarzı ipuçları

• El hijyenine dikkat edin
• Kalabalık ortamlarda maske takmayı düşünün
• Uyku düzeninize özen gösterin
• Stresten uzak durmaya çalışın

Diyet ve egzersiz

Enfeksiyon döneminde yutmayı kolaylaştıracak yumuşak, ılık besinler (çorba, püre, yoğurt) tercih edin. İyileştikten sonra hafif yürüyüşlerle aktiviteye başlayabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan bademcik enfeksiyonları yorgunluk, uykusuzluk ve okul/iş devamsızlığına yol açarak ruh halini olumsuz etkileyebilir. Bu durumda bir psikolog veya danışmandan destek almak faydalı olabilir.

Önleme

Tamamen önlenemese de, hijyene dikkat ederek ve hasta kişilerle yakın temastan kaçınarak risk azaltılabilir.

Aşılar

Grip aşısı, bazı viral boğaz enfeksiyonlarını önleyebilir. Ancak bademcik iltihabına neden olan bakterilere karşı henüz bir aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

Rutin bir tarama testi önerilmez. Sadece tekrarlayan enfeksiyonları olan kişilerde hekim gerekli gördüğünde bademcik idrar testi yapılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kulak enfeksiyonu ve işitme kaybı
• Sinüzit
• Apseler (peritonsiller apse)
• Streptokok sonrası glamerülonefrit (böbrek iltihabı)
• Romatizmal ateş (kalp, eklem ve sinir sistemini etkileyebilir)

Uzun vadeli görünüm

Doğru tedavi edilen bademcik enfeksiyonlarının çoğu 1-2 hafta içinde tamamen iyileşir. Nadiren komplikasyon gelişebilse de, erken teşhis ve uygun tedavi ile bu risk oldukça düşüktür. Bademcik idrar testi, özellikle geçirilmiş enfeksiyonların bağışıklık yanıtını göstermede yardımcıdır ve tedavinin izlenmesine katkı sağlar.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.