Göz tansiyonu sonuçlarını anlamak

Genel Bakış

Göz tansiyonu, gözün içindeki sıvının basıncıdır. Bu basınç, gözün sağlıklı kalması için belirli bir aralıkta olmalıdır. Yüksek göz tansiyonu (glokom riski) veya düşük göz tansiyonu, görme sinirine zarar verebilir. Göz tansiyonu ölçümü, bu basıncı kontrol etmek için yapılan basit bir testtir.

Evet, göz tansiyonu yüksekliği (oküler hipertansiyon) toplumda oldukça yaygındır. 40 yaş üstü her 10 kişiden yaklaşık 1'inde yüksek göz tansiyonu görülür.

Göz tansiyonu yüksekliği her yaşta görülebilir, ancak 40 yaş üstü, ailesinde glokom öyküsü olan, şeker hastalığı veya yüksek tansiyonu olan kişilerde daha sık görülür. Ayrıca uzun süreli kortizon kullananlar ve göz yaralanması geçirenler de risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu insan göz tansiyonu yüksekliğini hissetmez. Erken evrede hiçbir belirti olmaz.
• İlerlemiş vakalarda hafif göz ağrısı veya kızarıklık olabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda göz tansiyonu yüksekliği genellikle doğuştan olur ve gözde büyüme, ışığa hassasiyet, sulanma gibi belirtiler verebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda görme alanında daralma (tünel görüşü), gece görüşünde zorluk, renklerde solukluk gibi belirtiler daha sık olur.

Nedenler

Ana nedenler

• Göz içi sıvısının (aköz hümör) düzgün drenaj yapamaması sonucu basınç artar.
• Göz yaralanmaları veya iltihapları.
• Bazı göz ameliyatları sonrası.
• Uzun süreli kortizon içeren ilaç kullanımı.

Risk faktörleri

• 40 yaş üstü olmak
• Ailede glokom öyküsü
• Yüksek miyop (ileri derece uzağı görememe) veya hipermetrop (ileri derece yakını görememe)
• Şeker hastalığı, yüksek tansiyon, kalp hastalığı
• Uzun süreli kortizon kullanımı
• Göz yaralanması geçirmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı veya şiddetli göz ağrısı varsa hemen 112'yi arayın veya acil servise gidin.
• Gözde kızarıklık, bulanık görme ve ışık haleleri varsa aynı gün doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaşından itibaren düzenli olarak yılda bir kez göz muayenesi yaptırın.
• Ailenizde glokom varsa daha erken yaşlarda tarama başlatılabilir.
• Daha önce yüksek göz tansiyonu teşhisi konduysa, doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrole gidin.

Tanı

Göz tansiyonu, göz muayenesi sırasında tonometri adı verilen bir testle ölçülür. Doktorunuz ayrıca göz dibi muayenesi, görme alanı testi ve kornea kalınlığı ölçümü gibi ek testler de isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Tonometri: Göz tansiyonunu ölçen ana testtir.
• Oftalmoskopi: Göz sinirinin görünümünü değerlendirmek için göz bebeği büyütülerek yapılır.
• Görme alanı testi: Çevresel görüşünüzü kontrol eder.
• Pakimetri: Kornea kalınlığını ölçer; kalın kornea ölçümü etkileyebilir.
• Optik koherens tomografi (OKT): Göz siniri liflerinin kalınlığını görüntüler.

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz önce göz tansiyonunuzu ölçecek. Ardından göz bebeklerinizi büyütmek için damla damlatabilir. Bu damlalar birkaç saat süren geçici bulanık görmeye neden olabilir. Muayeneden sonra eve giderken güneş gözlüğü takmanız ve bir süre araba kullanmamanız gerekebilir.

Tedavi

Göz tansiyonu yüksekliği tedavisi, basıncı düşürmeyi ve görme sinirine zarar gelmesini önlemeyi amaçlar. Tedavi genellikle göz damlalarıyla başlar. Tedavi planı kişiye özeldir ve ömür boyu devam edebilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun verdiği göz damlalarını düzenli olarak ve önerilen sıklıkta kullanın.
• Stresten kaçının, çünkü stres göz tansiyonunu geçici olarak yükseltebilir.
• Bol su için, ancak bir kerede çok fazla sıvı tüketmekten kaçının (örneğin 1 litre suyu 10 dakikada içmeyin).
• Düzenli egzersiz yapın, ancak baş aşağı duruş gerektiren pozisyonlardan kaçının.

Tıbbi tedaviler

Göz tansiyonu tedavisinde ilk adım genellikle göz damlalarıdır. Bu damlalar göz içi sıvı üretimini azaltarak veya sıvı çıkışını artırarak basıncı düşürür. Damlalar yeterli olmazsa ağızdan alınan ilaçlar veya lazer tedavisi uygulanabilir. Lazer tedavisinde basıncı düşürmek için gözün drenaj sistemine ince bir ışık tutulur. Tüm bu tedaviler doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaç ve lazer tedavisi yeterli olmadığında, cerrahi yöntemler düşünülebilir. Cerrahide gözün drenajını artırmak için yeni bir kanal açılır (trabekülektomi) veya drenaj tüpü yerleştirilir. Cerrahi genellikle son seçenektir ve doktorun önerisiyle yapılır.

Bu durumla yaşamak

Göz tansiyonu yüksekliği olan kişiler günlük yaşamlarına normal şekilde devam edebilir. Önemli olan tedaviyi aksatmamak ve düzenli kontrolleri ihmal etmemektir. Göz damlası kullanıyorsanız, seyahat ederken yedek damla bulundurun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi).
• Sağlıklı beslenin, sebze ve meyve ağırlıklı beslenmeye özen gösterin.
• Sigara içmeyin ve aşırı alkolden kaçının.
• Kafein tüketimini sınırlayın (günde 2 fincandan az kahve).
• Stres yönetimi için gevşeme teknikleri veya meditasyon deneyin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme göz sağlığı için önemlidir. Yeşil yapraklı sebzeler, omega-3 yağ asitleri içeren balıklar, antioksidan bakımından zengin meyveler tüketin. Düzenli yapılan orta şiddette egzersizler (haftada 3-4 kez 30 dakika yürüyüş) göz tansiyonunu düşürmeye yardımcı olabilir. Ancak çok ağır ağırlık kaldırma veya nefes tutma gerektiren egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme kaybı riski taşıyan bir durumla yaşamak endişe ve kaygıya neden olabilir. Bu duygular normaldir. Duygularınızı doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin. Göz tansiyonu kontrol altına alınabilir ve çoğu kişi tedaviyle normal bir yaşam sürdürebilir.

Önleme

Göz tansiyonu yüksekliği tamamen önlenemez, ancak düzenli göz muayenesi ile erken teşhis edilip tedavi edilebilir. Sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları riski azaltmaya yardımcı olabilir.

Tarama programları

40 yaşından itibaren herkese yılda bir kez göz muayenesi önerilir. Ailede glokom öyküsü varsa daha erken yaşlarda tarama başlatılmalıdır. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği tarama programları kapsamında aile hekiminize danışabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalıcı görme siniri hasarı
• Görme alanında daralma (tünel görüşü)
• İleri evrede tam görme kaybı (körlük)

Uzun vadeli görünüm

Göz tansiyonu yüksekliği tedavi edilebilir bir durumdur. Erken teşhis ve düzenli tedavi ile görme kaybının önüne geçmek mümkündür. Tedaviye uyum gösteren çoğu kişi, yaşam boyu sağlıklı görmeye devam edebilir. Unutmayın, göz tansiyonunuz kontrol altında olduğu sürece umut var.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.