HPV test sonuçlarını anlamak

Genel Bakış

HPV testi, rahim ağzı (serviks) kanserine neden olabilen yüksek riskli HPV (Human Papilloma Virüsü) türlerini tespit etmek için yapılan bir tarama testidir. Test sonucunuz ya 'negatif' (yüksek riskli HPV yok) ya da 'pozitif' (yüksek riskli HPV var) şeklindedir. Pozitif sonuç kanser anlamına gelmez; çoğu HPV enfeksiyonu vücut tarafından temizlenir. Testin amacı, erken önlem almayı sağlamaktır.

Evet, HPV çok yaygındır. Neredeyse her cinsel olarak aktif kişi hayatında en az bir kez HPV ile karşılaşır.

HPV testi özellikle kadınları ilgilendirir, çünkü rahim ağzı kanseri taramasında kullanılır. Ancak HPV erkeklerde de siğil ve bazı kanser türlerine neden olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Çoğu HPV enfeksiyonunun hiçbir belirtisi yoktur.
• Yüksek riskli HPV genellikle belirti vermez.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda HPV testi yapılmaz; HPV genellikle yetişkinlerde görülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaş ilerledikçe bağışıklık sistemi HPV'yi temizlemekte zorlanabilir, ancak belirti olmayabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• HPV (Human Papilloma Virüsü) enfeksiyonu.
• Cinsel ilişki sırasında virüsün bulaşması.

Risk faktörleri

• Erken yaşta cinsel ilişkiye başlama.
• Birden fazla cinsel partner.
• Sigara içmek.
• Zayıflamış bağışıklık sistemi (örneğin HIV veya organ nakli sonrası).

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• HPV testi pozitif çıktıysa ve doktorunuzdan randevu almadıysanız, en kısa sürede bir kadın hastalıkları uzmanına başvurun.
• Anormal vajinal kanama veya ilişki sonrası kanama fark ederseniz hemen doktora görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 30 yaşından itibaren her 5 yılda bir HPV testi yaptırmanız önerilir.
• Daha sık test gerekiyorsa doktorunuz sizi bilgilendirecektir.

Tanı

HPV testi, rahim ağzından alınan küçük bir hücre örneği (smear) ile yapılır. Bu örnek genellikle Pap smear testi ile birlikte alınır. Laboratuvarda yüksek riskli HPV türleri araştırılır.

Yapılabilecek testler

• HPV DNA testi (yüksek riskli HPV türlerini tespit eder).
• Pap smear testi (rahim ağzı hücrelerindeki anormallikleri inceler).
• Gerekirse kolposkopi (rahim ağzının özel bir mikroskopla incelenmesi).

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında jinekolojik muayene masasına uzanırsınız. Doktor veya hemşire, rahim ağzından bir fırça yardımıyla örnek alır. Bu işlem birkaç saniye sürer ve hafif bir baskı hissi olabilir. Sonuçlar genellikle 1-2 hafta içinde çıkar.

Tedavi

HPV virüsünün kendisini yok eden bir ilaç yoktur. Ancak HPV testi pozitif çıktığında, rahim ağzında anormal hücre değişiklikleri olup olmadığı kontrol edilir. Eğer anormal hücreler varsa, bunlar kansere dönüşmeden tedavi edilebilir.

Evde kişisel bakım

• Bağışıklık sisteminizi güçlü tutmak için sağlıklı beslenin, düzenli egzersiz yapın ve sigara kullanmayın.
• Cinsel ilişkide kondom kullanmak HPV bulaşma riskini tamamen önlemese de azaltır.
• Stresten uzak durmaya çalışın.

Tıbbi tedaviler

Anormal hücreler bulunursa, doktorunuz rahim ağzındaki bu hücreleri almak için basit bir işlem önerebilir. Bu işlemler genellikle lokal anestezi altında yapılır ve hastanede kalmayı gerektirmez. Tedavi seçenekleri arasında dondurma (kriyoterapi), lazer veya halka eksizyonu (LEEP) gibi yöntemler vardır. Kesin tedavi planını doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer anormal hücreler ilerlemiş ve kanser öncüsü lezyonlar varsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Doktorunuz sizin için en uygun yöntemi açıklayacaktır.

Bu durumla yaşamak

HPV testi pozitif çıkan çoğu kişi günlük yaşamına normal şekilde devam eder. Önemli olan doktorunuzun önerdiği takip programına uymaktır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli doktor kontrollerini aksatmayın.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Cinsel sağlığınıza dikkat edin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet (sebze, meyve, tam tahıllar) ve düzenli egzersiz bağışıklık sisteminizi destekler. Özel bir diyet gerekmez.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Pozitif HPV testi sonucu kaygı ve stres yaratabilir. Bu duygularınızı doktorunuzla veya güvendiğiniz biriyle paylaşmaktan çekinmeyin. Unutmayın, çoğu HPV enfeksiyonu zararsızdır.

Önleme

HPV enfeksiyonunu tamamen önlemek zordur, ancak riski azaltmak mümkündür. HPV aşısı ve düzenli tarama en etkili yöntemlerdir.

Aşılar

HPV aşısı, en yaygın kanser yapıcı HPV türlerine karşı koruma sağlar. Aşı genellikle 9-26 yaş arasındaki kız ve erkek çocuklarına önerilir. Yetişkinlerde de doktor önerisiyle yapılabilir. Aşı mevcut enfeksiyonu tedavi etmez, ancak yeni enfeksiyonları önler.

Tarama programları

30 yaşından itibaren düzenli HPV testi yaptırmak, rahim ağzı kanserine karşı en önemli korunma yöntemidir. Sağlık Bakanlığı'nın ulusal tarama programı kapsamında bu test ücretsiz yapılmaktadır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yüksek riskli HPV enfeksiyonu yıllarca sürerse rahim ağzında kanser öncüsü hücre değişikliklerine yol açabilir.
• Tedavi edilmezse bu hücreler rahim ağzı kanserine dönüşebilir.
• Kanser ilerlerse çevre dokulara yayılabilir.

Uzun vadeli görünüm

HPV testi sayesinde rahim ağzı kanseri erken evrede tespit edilebilir ve tedavi edilebilir. Çoğu kadın HPV enfeksiyonunu vücudundan temizler ve hiçbir sorun yaşamaz. Düzenli tarama sayesinde kanser neredeyse tamamen önlenebilir. Umutlu olun ve doktorunuzun önerilerine uyun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.