UTI blood test explained

Genel Bakış

İdrar yolu enfeksiyonu (İYE) kan testi, böbreklere veya kana yayılmış bir enfeksiyon olup olmadığını anlamak için yapılan bir tahlildir. Bu test, vücudun enfeksiyonla savaşma durumunu gösteren bazı maddeleri ölçer.

İdrar yolu enfeksiyonları çok yaygındır, ancak kan testi gerektiren ciddi enfeksiyonlar daha az görülür.

Herkes İYE geçirebilir, ancak kadınlar, yaşlılar, hamileler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve sonda kullananlar kan testi gerektirecek ciddi enfeksiyonlar açısından daha risklidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Sık idrara çıkma
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Bulanık veya kötü kokulu idrar
• Pelvis veya kasık bölgesinde rahatsızlık

Çocuklarda belirtiler

• Ateş
• Huzursuzluk
• Kusma
• İdrar kaçırma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Zihin karışıklığı veya dalgınlık
• Ani idrar kaçırma
• Ateş veya üşüme

Nedenler

Ana nedenler

• İdrar yollarına bakterilerin (genellikle E. coli) girmesi ve çoğalması
• Enfeksiyonun böbreklere veya kana ilerlemesi

Risk faktörleri

• Kadın olmak (üretranın kısa olması)
• Hamilelik
• Şeker hastalığı
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar veya ilaçlar
• İdrar sondası kullanımı
• Böbrek taşı veya idrar yollarında tıkanıklık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş, titreme, yan ağrısı gibi böbrek enfeksiyonu belirtileri varsa hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Zihin bulanıklığı veya nefes almada zorluk varsa 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İdrar yaparken yanma veya sık idrar gibi basit belirtiler birkaç gün içinde geçmezse aile hekiminize görünün.

Tanı

Doktorunuz önce belirtilerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından idrar tahlili ister. Kan testi, enfeksiyonun yayıldığından şüpheleniliyorsa ek olarak yapılır.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (strip testi ve mikroskobik inceleme)
• İdrar kültürü (bakteri türünü belirlemek için)
• Tam kan sayımı (beyaz küre miktarına bakar)
• CRP (C-reaktif protein) testi (iltihap düzeyini ölçer)
• Kan kültürü (kanda bakteri olup olmadığını anlamak için)

Randevunuzda neler beklenir

Kan testi için kolunuzdan bir örnek alınır. Birkaç saat içinde sonuçlanabilir. Acil durumlarda erken sonuç vermek için hızlı testler kullanılabilir. İşlem sırasında hafif bir batma hissi olabilir.

Tedavi

Tedavi enfeksiyonun tipine ve ciddiyetine bağlıdır. Basit İYE'lerde antibiyotikler genellikle ağızdan alınır. Kan testi yapılmışsa, genellikle daha güçlü antibiyotiklere ihtiyaç olabilir ve bazen hastanede tedavi gerekebilir.

Evde kişisel bakım

• Bol su içmek (günde en az 8-10 bardak)
• İdrarı tutmamak, sık sık tuvalete gitmek
• İyi dinlenmek
• Doktor önerisi olmadan ağrı kesici kullanmamak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz enfeksiyonu tedavi etmek için antibiyotik reçete edecektir. Tedavi süresini tamamlamanız çok önemlidir. Kan kültüründe bakteri ürerse, en uygun antibiyotik seçilir. Şiddetli enfeksiyonlarda damardan antibiyotik verilebilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren gerekir. Tekrarlayan böbrek enfeksiyonlarına neden olan yapısal bir sorun varsa (örneğin böbrek taşı) cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Tedavi sırasında bol su içmeye ve düzenli tuvalet alışkanlığına devam edin. Antibiyotiklerinizi aksatmayın. Kendinizi iyi hissetseniz bile ilacı bitirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuvalet temizliğine dikkat edin (ön-arka doğru silin)
• Pamuklu iç çamaşırı tercih edin
• Dar pantolonlardan kaçının
• Cinsel ilişkiden sonra idrar yapın

Diyet ve egzersiz

Kafeinli, baharatlı ve asitli içecekler idrar yollarını tahriş edebilir, sıvı ihtiyacınızı su ile karşılayın. Egzersiz yapmak bağışıklığı güçlendirir, ancateşli dönemde dinlenin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tekrarlayan enfeksiyonlar can sıkıcı olabilir. Unutmayın, tedavi edilebilir bir durumdur. Kaygılarınızı doktorunuzla paylaşın.

Önleme

Tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak için yukarıdaki yaşam tarzı önerileri uygulanabilir.

Aşılar

Şu anda İYE için rutin bir aşı yoktur.

Tarama programları

Belirtileriniz varsa idrar tahlili yaptırmanız yeterlidir; düzenli tarama önerilmez.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Böbrek enfeksiyonu (piyelonefrit)
• Kanda enfeksiyon (sepsis – hayati tehlike oluşturabilir)
• Böbrek hasarı
• Hamilelerde erken doğum veya düşük doğum ağırlığı

Uzun vadeli görünüm

İdrar yolu enfeksiyonları, doğru tedavi edildiğinde genellikle tamamen iyileşir. Kan testi yapılması ciddi bir durumu gösterse de, erken ve uygun tedavi ile çoğu hasta sağlığına kavuşur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.