vaccine side effect result meanings for patients

Genel Bakış

Aşı yan etkileri, vücudunuzun aşıya karşı verdiği normal tepkilerdir. Aşı, bağışıklık sisteminizi uyararak sizi hastalıklardan korur. Bu uyarı sırasında hafif ve geçici belirtiler ortaya çıkabilir. Bunlar, vücudunuzun koruma geliştirdiğini gösterir ve genellikle endişe edilecek bir durum değildir.

Evet, aşı yan etkileri oldukça yaygındır. Her 10 kişiden 8'inde enjeksiyon yerinde ağrı, hafif ateş veya yorgunluk gibi belirtiler görülebilir.

Aşı yan etkileri her yaş grubunda görülebilir. Çocuklar, yetişkinler ve yaşlılar benzer tepkiler verebilir. Ancak bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde yan etkiler biraz daha belirgin olabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Hafif ateş (38°C altı)
• Yorgunluk veya halsizlik
• Baş ağrısı
• Kas veya eklem ağrıları
• Titreme
• Bulantı

Çocuklarda belirtiler

• Enjeksiyon yerinde hassasiyet
• Huzursuzluk veya ağlama
• Hafif ateş
• İştah azalması
• Uyku hali veya tam tersi uykusuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yorgunluk hissi daha belirgin olabilir
• Kas ağrıları
• Enjeksiyon yerinde şişlik ve ağrı
• Ateş genellikle daha düşük seyreder

Nedenler

Ana nedenler

• Aşı, vücuda zayıflatılmış veya inaktif hale getirilmiş mikrop parçaları içerir. Bağışıklık sistemi bunu yabancı olarak algılar ve savunma hücreleri üretir.
• Bu savunma hücrelerinin üretimi sırasında vücut iltihap maddeleri salgılar. Bu maddeler ateş, ağrı ve yorgunluğa neden olur.
• Enjeksiyon sırasında iğnenin yaptığı küçük hasar, bölgede kızarıklık ve şişliğe yol açabilir.

Risk faktörleri

• Daha önce bir aşıya karşı ciddi alerjik reaksiyon geçirmiş olmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan bir hastalık veya ilaç kullanımı
• Kronik bir hastalığın varlığı
• Aşının uygulandığı gün başka bir enfeksiyona sahip olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıda acil bakım gerektiren belirtileri fark ederseniz hemen 112'yi arayın.
• Şiddetli alerjik reaksiyon belirtileri için vakit kaybetmeden acil servise başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yan etkiler 3 günden uzun sürerse veya çok rahatsız ediciyse doktorunuza danışın.
• Ateş 38°C'nin üzerinde ve ilaçlara rağmen düşmüyorsa doktorunuzu arayın.
• Çocuğunuzda normalden farklı bir halsizlik veya uyku hali görürseniz çocuk doktorunuza danışın.

Tanı

Aşı yan etkileri genellikle kendiliğinden fark edilen belirtiler olduğu için özel bir tanı yöntemi gerekmez. Şikayetleriniz şiddetliyse veya uzun sürdüyse doktorunuz sizi muayene eder ve diğer sağlık sorunlarını dışlamak için gerekli testleri isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Kan testleri (aşırı iltihap belirteçleri veya alerji düzeylerini kontrol etmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz size ne zaman aşı olduğunuzu, hangi belirtileri yaşadığınızı ve başka bir sağlık sorununuz olup olmadığını sorar. Çoğu zaman herhangi bir test yapılmadan yan etkilerin normal olduğu konusunda sizi bilgilendirir. Nadir durumlarda kan testi istenebilir.

Tedavi

Çoğu aşı yan etkisi tedavi gerektirmez ve birkaç gün içinde geçer. Rahatsızlığı azaltmak için evde uygulanabilecek basit yöntemler yeterlidir. Şiddetli yan etkilerde doktor kontrolü gerekir.

Evde kişisel bakım

• Bol su veya sıvı gıdalar tüketin.
• Dinlenin ve vücudunuzu yormayın.
• Enjeksiyon bölgesine temiz bir bezle soğuk kompres uygulayın.
• Ateş veya ağrı durumunda doktorunuza danışarak ateş düşürücü kullanabilirsiniz (ilaç ismi belirtilmemelidir).
• Çok sıkı giysilerden kaçının, rahat kıyafetler tercih edin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, şiddetli alerjik reaksiyon durumunda antihistaminik veya kortikosteroid gibi ilaçlar yazabilir. Aşı sonrası yüksek ateş veya şiddetli ağrı için uygun ilaç tedavisini önerecektir. Belirtilere yönelik tedavi, sebebe göre doktor tarafından planlanır. Kesinlikle doktor önerisi olmadan ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bu konuda cerrahi müdahale gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Aşı yan etkileri geçicidir ve günlük hayatı çok fazla etkilemez. Hafif belirtilerle normal aktivitelerinize devam edebilirsiniz. Ancak yorgunluk veya ateş varsa bir iki gün istirahat etmek iyi olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Aşı olduktan sonra birkaç gün ağır egzersizden kaçının.
• Alkol tüketiminden en az 48 saat uzak durun.
• Belirtilerinizi takip edin ve şiddetlenirse doktora başvurun.

Diyet ve egzersiz

Bol sıvı almak, meyve ve sebze ağırlıklı beslenmek bağışıklık sisteminizi destekler. Aşırı yorucu olmayan hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak dinlenmeye öncelik verin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yan etkilerin çoğu zararsız olsa da, özellikle aşı sonrası alerjik reaksiyon haberleri bazı kişilerde kaygı yaratabilir. Unutmayın ki ciddi yan etkiler çok nadirdir. Kaygınız günlük yaşamınızı etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanından destek alabilirsiniz. Kriz anlarında 112'yi arayabilirsiniz.

Önleme

Aşı yan etkilerini tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak aşıdan önce doktorunuza alerjilerinizi bildirerek riski azaltabilirsiniz. Aşı yapılan yerde 15-20 dakika beklemek, nadir görülen anlık alerjik reaksiyonlara müdahaleyi kolaylaştırır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) tedavi edilmezse hayatı tehdit edebilir.
• Yüksek ateş çok nadiren havale geçirmeye neden olabilir.
• İğne yerinde aşırı şişlik veya enfeksiyon gelişebilir (bu çok nadirdir).

Uzun vadeli görünüm

Aşı yan etkileri neredeyse her zaman kendiliğinden iyileşir. Ciddi yan etkiler çok nadirdir ve erken müdahale ile başarıyla tedavi edilir. Aşının sağladığı koruma, bu geçici rahatsızlıklara kesinlikle değer. Aşı olmak, sizi ve çevrenizi ciddi hastalıklardan korur.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.