Görme tarama testi hazırlığı

Genel Bakış

Görme tarama testi, gözlerinizin ne kadar iyi gördüğünü kontrol etmek için yapılan basit bir testtir. Bu test, göz numaranızı (reçete) belirlemek veya göz sağlığınızı değerlendirmek için kullanılır. Göz doktoru muayenesinin bir parçasıdır ve genellikle ağrısızdır.

Evet, görme tarama testi dünyada en sık yapılan sağlık testlerinden biridir. Çoğu kişi hayatında en az bir kez bu testi yaptırmıştır.

Görme tarama testi her yaş grubundaki insanı etkiler. Bebeklerde doğumdan itibaren, çocuklarda okul çağında, yetişkinlerde işe giriş muayenelerinde, yaşlılarda ise düzenli kontrollerde uygulanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bulanık veya çift görme
• Uzağı veya yakını net görememe
• Göz yorgunluğu, baş ağrısı
• Sık sık göz kırpma veya gözleri kısma

Çocuklarda belirtiler

• Tahtayı veya kitabı okumakta zorluk
• Sık sık gözleri ovuşturma
• Başını eğerek bakma
• Dikkat dağınıklığı, okul başarısında düşüş

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Gece görüşünde zorlanma
• Renkleri ayırt etmede güçlük
• Okuma gözlüğüne rağmen bulanık görme
• Işık hassasiyeti

Nedenler

Ana nedenler

• Göz küresinin şekil bozukluğu (miyop, hipermetrop, astigmat)
• Yaşa bağlı normal değişiklikler (presbiyopi)
• Göz hastalıkları (katarakt, glokom, makula dejenerasyonu)
• Şeker hastalığı gibi sistemik hastalıkların göze etkisi

Risk faktörleri

• Ailede göz hastalığı öyküsü
• İlerleyen yaş (60 yaş üstü)
• Uzun süre bilgisayar veya telefon kullanımı
• Sigara içmek
• Yetersiz beslenme (A vitamini eksikliği)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ani görme kaybı
• Göz ağrısı veya travma
• Görme alanında kayıp (perde inmesi)

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Her 1-2 yılda bir düzenli göz muayenesi (40 yaş altı sağlıklı bireylerde)
• 40 yaş sonrası yılda bir
• Çocuklarda okul öncesi ve okul çağında düzenli tarama
• Diyabet veya hipertansiyon hastalarında yılda bir

Tanı

Görme tarama testi, genellikle bir göz doktoru (oftalmolog) veya optisyen tarafından yapılır. Test, belirli bir mesafeden harf, şekil veya sembollerden oluşan bir tabloya bakmanızı ister. Her göz ayrı ayrı test edilir.

Yapılabilecek testler

• Snellen Eşeli (harfli tablo) testi
• Çocuklar için resimli veya sembollü tablolar
• Otomatik refraktör (makineyle ölçüm)
• Yakın görme testi
• Renk körlüğü testi (ishara plakları)

Randevunuzda neler beklenir

Test sırasında size bir tabloya bakmanız söylenecek. Sırayla bir gözünüzü kapatıp, okuduğunuz en küçük satırdaki harfleri veya şekilleri söylemeniz istenecek. Işık seviyesi ayarlanabilir. Test sonunda doktorunuz size bir numara (reçete) veya sağlıklı olduğunuza dair onay verecektir. Eğer numara çıkarsa gözlük veya kontakt lens kullanmanız önerilebilir.

Tedavi

Görme tarama testinin kendisi bir tedavi değil, teşhis aracıdır. Test sonucuna göre doktorunuz size uygun tedavi seçeneklerini anlatacaktır. Tedavi, altta yatan nedene bağlıdır. Genel olarak gözlük, kontakt lens, ilaçlı damlalar veya cerrahi müdahale gibi seçenekler bulunur.

Evde kişisel bakım

• Düzenli göz dinlendirme (20-20-20 kuralı: her 20 dakikada bir, 20 saniye boyunca 20 metre uzağa bakın)
• Yeterli aydınlatmada okuma yapın
• Gözlerinizi UV ışınlarından korumak için güneş gözlüğü kullanın
• Sağlıklı beslenin (A vitamini, omega-3, lutein içeren gıdalar tüketin)

Tıbbi tedaviler

Görme sorunlarının tedavisinde ilk adım genellikle gözlük veya kontakt lens kullanmaktır. Bazı durumlarda doktorunuz göz damlaları veya ilaçlar reçete edebilir. Göz kuruluğu için yapay gözyaşı damlaları, glokom için göz içi basıncını düşüren damlalar kullanılabilir. Lazer tedavisi veya enjeksiyonlar gibi yöntemler de bazı hastalıklarda uygulanır. Tedavi planınızı doktorunuz belirleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Katarakt, glokom, retina dekolmanı gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Lazer cerrahisi (LASIK gibi) numara düzeltmek için isteğe bağlı olarak yapılabilir. Cerrahi kararı doktorunuzla birlikte verilir.

Bu durumla yaşamak

Görme tarama testi sonrası günlük hayatınızda bir değişiklik olması gerekmez. Eğer gözlük veya lens kullanmaya başlarsanız, ilk birkaç gün alışma süreci yaşayabilirsiniz. Düzenli kontrollerinizi aksatmamak önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ekran karşısında çalışırken sık sık mola verin
• Gözlerinizi ovuşturmaktan kaçının
• Sigara içmeyin, çünkü sigara göz sağlığını olumsuz etkiler
• Kontakt lens kullanıyorsanız temizlik kurallarına uyun

Diyet ve egzersiz

Havuç, ıspanak, brokoli, yumurta ve ceviz gibi besinler göz sağlığı için faydalıdır. Düzenli egzersiz kan dolaşımını artırarak gözlere oksijen gitmesini sağlar. Ayrıca diyabet ve hipertansiyon kontrolü de göz sağlığını korur.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme sorunları yaşamak günlük işleri zorlaştırabilir ve kaygı yaratabilir. Ancak çoğu görme problemi tedavi edilebilir. Gözlük takma veya lens kullanma gibi basit çözümler hayat kalitenizi artırabilir. Duygusal olarak zorlanıyorsanız bir uzmandan destek almaktan çekinmeyin.

Önleme

Bazı görme sorunları genetik olduğu için tamamen önlenemez ancak düzenli taramalarla erken teşhis edilip ilerlemesi yavaşlatılabilir. Göz sağlığınızı korumak için alacağınız önlemler riski azaltır.

Tarama programları

Düzenli görme tarama testleri, herhangi bir şikayetiniz olmasa bile yapılmalıdır. Özellikle çocuklar ve 40 yaş üstü yetişkinler için tarama programları Sağlık Bakanlığı tarafından önerilmektedir. Okul öncesi çocuklarda tarama zorunlu değildir ancak önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Miyop, hipermetrop veya astigmat gibi numara sorunları ilerleyebilir
• Göz tembelliği (ambliyopi) çocuklarda kalıcı görme kaybına neden olabilir
• Katarakt ilerleyerek körlüğe yol açabilir
• Glokom (göz tansiyonu) erken teşhis edilmezse kalıcı hasar bırakır

Uzun vadeli görünüm

Görme tarama testi sayesinde birçok göz hastalığı erken dönemde tespit edilebilir ve başarıyla tedavi edilebilir. Düzenli kontrollerle görme sorunlarının ilerlemesi durdurulabilir veya yavaşlatılabilir. Çoğu kişi gözlük veya lensle net bir görüşe kavuşur. Unutmayın, erken teşhis hayat kurtarır.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.