Angina ile Yaşam: Kalbinizi Korumak İçin Günlük Öneriler

Genel Bakış

Angina, kalbinize yeterince oksijen gitmediğinde ortaya çıkan bir göğüs ağrısı veya rahatsızlık hissidir. Kalp kasınızın geçici olarak yetersiz kanlandığını gösterir. Angina bir kalp krizi değildir; ancak kalp krizi geçirme riskinizin arttığına dair bir uyarı işareti olabilir. Ağrı genellikle göğüste baskı, sıkışma veya ağırlık şeklinde hissedilir.

Evet, angina kalp damar hastalıklarının en yaygın belirtilerinden biridir. Türkiye'de ve dünyada milyonlarca insanı etkiler.

Angina en sık orta yaş ve üzeri yetişkinlerde görülür; erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda daha yaygındır. Sigara içenlerde, diyabet, yüksek tansiyon veya yüksek kolesterolü olanlarda ve ailede kalp hastalığı öyküsü bulunanlarda risk daha yüksektir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste baskı, sıkışma, yanma veya ağırlık hissi
• Ağrının çene, boyun, sol kol, sırt veya omuzlara yayılması
• Nefes darlığı
• Çabuk yorulma
• Soğuk terleme
• Mide bulantısı veya hazımsızlık hissi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda angina çok nadirdir, ancak doğuştan kalp rahatsızlıkları veya bazı hastalıklara bağlı olarak görülebilir.
• Çocuklar göğüs ağrısı yerine karın ağrısı, halsizlik, huzursuzluk veya bayılma hissi tarif edebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda belirtiler daha silik ve atipik olabilir.
• Göğüs ağrısı yerine yorgunluk, nefes darlığı, sersemlik, karın ağrısı veya kafa karışıklığı gibi belirtiler ön planda olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Angina genellikle kalbi besleyen koroner damarların daralması veya tıkanması sonucu oluşur.
• Damar duvarlarında yağ, kolesterol ve diğer maddelerin birikmesiyle oluşan plaklar (ateroskleroz) bu daralmaya neden olur.
• Kalbin oksijen ihtiyacı arttığında (fiziksel efor, stres, soğuk hava) angina belirtileri ortaya çıkabilir.
• Bir koroner damarın aniden kasılması (spazm) da angina nedeni olabilir.

Risk faktörleri

• Sigara ve tütün kullanımı
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Fazla kilo veya obezite
• Fiziksel hareketsizlik
• Ailede erken kalp hastalığı öyküsü
• İleri yaş
• Stres ve kaygı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız istirahatte ya da geceleri ortaya çıkıyorsa
• Ağrı, doktorunuzun önerdiği tedaviye rağmen geçmiyorsa
• Ağrınız sıklaştı, şiddetlendi veya uzun sürüyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Eforla ortaya çıkan göğüs ağrınızı ilk kez yaşıyorsanız
• Angina tanınız varsa ve belirtileriniz değiştiyse
• Kalp hastalığı risk faktörleriniz varsa ve angina olabilecek belirtiler hissediyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi, tıbbi geçmişinizi, risk faktörlerinizi ve aile öykünüzü dinler. Fizik muayene yapar. Tanı; belirtilerinizin özellikleri ve aşağıdaki testler birlikte değerlendirilerek konulur.

Yapılabilecek testler

• EKG (elektrokardiyogram) – kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder.
• Efor testi – egzersiz sırasında kalbin nasıl çalıştığını değerlendirir.
• Kan testleri – kolesterol, kan şekeri ve kalp hasarını gösteren maddeleri kontrol eder.
• Ekokardiyografi – kalbin ultrasonla görüntülenmesidir.
• Koroner anjiyografi – damar tıkanıklıklarını gösteren özel bir görüntüleme yöntemidir.

Randevunuzda neler beklenir

Bu testlerin çoğu ağrısızdır ve ayaktan yapılabilir. Bazı testler için birkaç saatlik açlık veya hastanede birkaç saat geçirmeniz gerekebilir. Test sonuçlarına göre doktorunuz size en uygun tedaviyi planlar.

Tedavi

Angina tedavisinin amaçları; belirtileri azaltmak, kalp krizi riskini önlemek ve damar tıkanıklığının ilerlemesini yavaşlatmaktır. Tedavi yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve gerekirse girişimsel işlemleri içerebilir.

Evde kişisel bakım

• Sigara içmeyin; tütün ürünlerinden uzak durun.
• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin.
• Göğüs ağrınızı tetikleyen ağır efor ve aşırı stresten kaçının.
• Soğuk havalarda ağır aktiviteler yapmaktan kaçının ve kat kat giyinin.
• Fazla kilonuz varsa sağlıklı beslenerek yavaşça kilo verin.
• Tansiyon, kan şekeri ve kolesterol değerlerinizi kontrol altında tutun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz angina belirtilerini hafifletmek ve kalp krizini önlemek için ilaç tedavisi önerebilir. Bu ilaçlar damarları genişleterek, kalbin iş yükünü azaltarak veya kan pıhtılaşmasını önleyerek etki eder. İlaçlarınızı her gün doktorunuzun tarif ettiği şekilde düzenli kullanmanız çok önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Damar tıkanıklığı ciddi boyutlara ulaşmışsa, doktorunuz anjiyoplasti (balonla damar açma), stent (damara yerleştirilen küçük tüp) yerleştirilmesi veya koroner bypass ameliyatı gibi girişimsel tedavi yöntemlerini önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Angina ile yaşarken belirtilerinizi iyi tanımanız ve gününüzü buna göre planlamanız önemlidir. Günlük işlerinizi dinlenme araları vererek, yavaş tempoda yapmaya çalışın. Göğüs ağrısı hissettiğinizde durun, oturun ve dinlenin; doktorunuzun önerdiği şekilde hareket edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli ve ölçülü egzersiz yapın; yürüyüş ve bisiklet iyi seçeneklerdir.
• Sağlıklı, dengeli ve kalp dostu bir beslenme düzeni benimseyin.
• Tuz ve doymuş yağ tüketimini azaltın.
• Sigara ve alkolden tamamen uzak durun.
• Stresi yönetmek için nefes egzersizleri, meditasyon veya gevşeme teknikleri deneyin.
• Uykunuza özen gösterin; yeterli ve düzenli uyuyun.

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme kalp sağlığı için en çok önerilen beslenme şeklidir. Bol sebze, meyve, tam tahıl, balık ve zeytinyağı tüketin; kızartılmış ve işlenmiş gıdalardan, şekerli içeceklerden kaçının. Haftanın çoğu günü 30 dakika orta tempolu yürüyüş yapmayı hedefleyin. Ancak egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina kaygı, korku ve belirsizlik duygularına yol açabilir. Kalp sağlığıyla ilgili endişeler uykuyu ve ruh halini etkileyebilir. Bu duyguları yalnızca kendinize saklamayın; aileniz, arkadaşlarınız veya bir uzmanla konuşun. Gerekirse psikolojik destek almak da kalp sağlığınıza iyi gelecektir.

Önleme

Angina, kalp damar hastalıklarının bir sonucu olduğu için sağlıklı yaşam tarzı ve risk faktörlerinin kontrolü ile büyük ölçüde önlenebilir. Sigarayı bırakmak, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek ve stresten uzak durmak en önemli adımlardır.

Aşılar

Grip ve zatürre gibi enfeksiyonlar kalp hastalarında daha ağır seyredebilir. Sağlık Bakanlığı'nın önerdiği aşı takvimine uyarak grip aşısı ve diğer önerilen aşılarınızı yaptırmanız kalp sağlığınızı korumaya yardımcı olur.

Tarama programları

Kalp hastalığı riskinizi bilmek için kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol değerlerinizi düzenli aralıklarla ölçtürün. Riskli gruptaysanız doktorunuz gerekli kalp taramalarını önerecektir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi riski belirgin şekilde artar.
• Kalp ritim bozuklukları (aritmi) gelişebilir.
• Kalp yetmezliği oluşabilir.
• Ani kalp ölümü riski yükselebilir.

Uzun vadeli görünüm

Angina tanısı alan birçok kişi, uygun tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile uzun, aktif ve doyurucu bir yaşam sürdürebilir. Önemli olan belirtilerinizi tanımak, doktor kontrolünü aksatmamak ve önerilen tedavi planına sadık kalmaktır. Umutlu olmak için her zaman neden vardır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.