Dolaşım Sağlığınız İçin Yaşam Tarzı Önerileri

Genel Bakış

Dolaşım, kanın kalp ve damarlar aracılığıyla vücudun her yerine taşınmasıdır. Dolaşım sorunları denildiğinde damarların daralması, tıkanması veya zayıflaması sonucu kanın dokulara yeterince ulaşamaması anlaşılır. Bu yazı dolaşım sağlığını korumak ve dolaşım sorunu yaşayan kişilerin hayatını kolaylaştırmak için hazırlanmıştır.

Evet. Dolaşım sorunları özellikle 50 yaş sonrası ve sigara, diyabet, yüksek tansiyon veya yüksek kolesterol gibi risk faktörlerine sahip kişilerde sık görülür.

Dolaşım sorunları her yaşta görülebilir ancak daha çok ileri yaştaki bireyleri, sigara kullananları, diyabet ve tansiyon hastalarını etkiler. Ailede kalp ve damar hastalığı öyküsü olanlar da daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ellerde ve ayaklarda sürekli soğukluk
• Karıncalanma veya uyuşma hissi
• Bacaklarda ve ayaklarda şişlik
• Yürüyünce bacaklarda ağrı veya kramp
• Yavaş iyileşen yaralar
• Görünür varisli damarlar

Çocuklarda belirtiler

• Sık tekrarlayan bayılma veya bayılma hissi
• Ellerde ve ayaklarda soğukluk
• Ciltte solgunluk
• Gelişmede yavaşlama

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yürüyüş sırasında bacaklarda kramp
• Denge sorunları ve sık düşme
• Ayaklarda uyuşma veya yanma hissi
• Ciltte incelme, yara veya renk değişikliği

Nedenler

Ana nedenler

• Damar sertliği (ateroskleroz) olarak bilinen damar içinde plak birikmesi
• Damar içinde kan pıhtısı oluşması
• Toplardamarların zayıflaması sonucu kanın geri kaçması (venöz yetmezlik)
• Uzun süre hareketsiz kalma, oturma veya yatma

Risk faktörleri

• Sigara kullanımı
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Diyabet
• Aşırı kilo
• Aile öyküsünde kalp ve damar hastalığı
• İlerleyen yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta tek taraflı şişlik ve ağrı
• Yürürken sürekli artan ve dinlenince geçen bacak ağrısı
• Tekrarlayan baş dönmesi veya bayılma hissi
• Dinlenirken geçmeyen göğüs rahatsızlığı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 40 yaş sonrası düzenli sağlık kontrolü
• Ailede kalp ve damar hastalığı varsa risk değerlendirmesi
• Diyabet, tansiyon veya kolesterol nedeniyle doktorun önerdiği takip

Tanı

Doktor öncelikle belirtilerinizi dinler, risk faktörlerinizi sorgular ve fizik muayene yapar. Bacaklarınızdaki nabızlar, cilt rengi, ısı farkı ve ödem kontrol edilir.

Yapılabilecek testler

• Tansiyon ölçümü
• Kan testleri (şeker, kolesterol ve böbrek işlevleri gibi)
• Doppler ultrasonografi
• EKG (elektrokardiyografi)
• Gerekirse anjiyografi gibi ileri görüntüleme yöntemleri

Randevunuzda neler beklenir

Çoğu test ağrısızdır ve ayakta muayene ile yapılabilir. Tanıya göre tedavi planı size ayrıntılı olarak anlatılır. Gerekirse hastanenin ilgili bölümünde ek görüntüleme yapılır.

Tedavi

Dolaşım sorunlarının tedavisinde amaç belirtileri azaltmak, damarları korumak ve hastalığın ilerlemesini önlemektir. Tedavide yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve gerektiğinde girişimsel yöntemler birlikte kullanılabilir.

Evde kişisel bakım

• Her gün düzenli yürüyüş yapın
• Bacaklarınızı yükselterek dinlendirin
• Sigara kullanıyorsanız bırakmak için destek alın
• Uzun süre hareketsiz oturmaktan kaçının
• Doktorunuzun önerdiği şekilde varis çorabı kullanın
• Doktorunuza danışmadan bitkisel ürün veya takviye kullanmayın

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz; tansiyon, kolesterol veya kan şekeri kontrolüne yönelik ilaçlar ya da damarlarda pıhtı oluşumunu önlemeye yardımcı kan sulandırıcı ilaçlar önerebilir. İlaçları asla kendi başınıza bırakmayın veya dozunu değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Damar tıkanıklığı ileri düzeydeyse ve yaşam kalitesi ciddi şekilde etkileniyorsa; balonla açma, damar içine stent yerleştirme veya bypass ameliyatı gibi yöntemler değerlendirilebilir. Bu karar kardiyoloji veya kalp damar cerrahisi uzmanı tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Dolaşım sorunları kontrol altına alınabilir. Günlük yaşamınızda ayaklarınızı sık sık hareket ettirin, uzun süre aynı pozisyonda kalmayın. Bacaklarınızda şişlik varsa otururken bacaklarınızı yukarıda tutun ve doktor kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmak için kurumsal destek alın
• Aşırı sıcak ve soğuktan kaçının
• Rahat giysiler ve geniş, rahat ayakkabılar tercih edin
• Otururken bacak bacak üstüne atmayın
• Uzun süre hareketsiz kalacaksanız kısa yürüyüş molaları planlayın
• Stresinizi yönetmek için nefes egzersizi, yürüyüş veya sevdiğiniz aktivitelere zaman ayırın

Diyet ve egzersiz

Sebze, meyve, tam tahıl, baklagil ve balık gibi kalp dostu besinleri tercih edin. Doymuş yağ, aşırı tuz ve şekerli gıdalardan kaçının. Haftanın pek çok günü 30 dakika orta tempolu yürüyüş hedefleyin; ancak önemli bir sağlık sorununuz varsa önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Dolaşım sorunları gibi uzun süreli hastalıklar kaygı, hüzün ve çaresizlik hissi yaratabilir. Bu hisleri yakınlarınızla paylaşmak, günlük aktivitelerinize devam etmek ve gerekirse bir ruh sağlığı uzmanından destek almak önemlidir.

Önleme

Dolaşım sorunlarının önemli bir kısmı sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla önlenebilir veya ilerlemesi yavaşlatılabilir. Özellikle sigaradan uzak durmak, düzenli hareket etmek ve dengeli beslenmek en etkili adımlardır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları kalp ve damar hastaları için doktor tarafından önerilebilir. Aşı önerileri için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Tansiyon, kan şekeri ve kolesterol düzeylerini düzenli ölçtürün. Özellikle 40 yaş üstü veya ailesinde kalp-damar hastalığı olanlar için yılda en az bir kez genel kontrol önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bacakta derin ven trombozu (damar içinde pıhtı oluşması)
• İyileşmeyen bacak yaraları
• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Akciğere pıhtı atması
• Böbrek ve diğer organlarda hasar

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve doğru tedavi ile dolaşım sorunları genellikle yönetilebilir. Yaşam tarzındaki küçük değişiklikler, düzenli doktor takibi ve uygun ilaç tedavisi sayesinde çoğu kişi aktif ve dolu bir yaşam sürdürebilir.

Destek bul

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.