Dolaşım Sağlığınızı Koruyun: Risk Azaltma Rehberi

Genel Bakış

Dolaşım, kalbinizin kanı vücudunuza pompalamasıdır. Dolaşım riskini azaltmak; kalp krizi, inme ve damar hastalıkları gibi sorunlara yakalanma olasılığını düşürmek için yapabileceğiniz adımları ifade eder.

Evet, dolaşım sorunları toplumda çok yaygındır. Kalp ve damar hastalıkları dünya genelinde en sık görülen sağlık sorunlarından biridir.

Herkes dolaşım riskiyle karşı karşıyadır. Ancak ileri yaş, aile öyküsü, sigara kullanımı, diyabet ve hareketsiz yaşam riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ellerde ve ayaklarda soğukluk hissi
• Bacaklarda kramp veya yürürken oluşan ağrı
• El ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma
• Bacaklarda veya ayaklarda şişlik
• Yaraların geç iyileşmesi

Nedenler

Ana nedenler

• Damar duvarlarında plak adı verilen yağ birikintileri
• Yüksek tansiyonun damarlara zarar vermesi
• Yüksek kolesterol düzeyleri
• Kan pıhtısı oluşumu
• Damar iltihabı (enfeksiyon veya otoimmün hastalıklar)

Risk faktörleri

• Sigara kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
• Yüksek kolesterol
• Aşırı kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam
• Sağlıksız beslenme
• Ailede kalp veya damar hastalığı öyküsü
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı veya baskı hissi
• Ani güçsüzlük, uyuşma veya konuşma güçlüğü
• Nefes darlığı
• Bacakta ani şişlik veya ağrı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri ölçümü için yılda en az bir kez
• Yaralar geç iyileşiyorsa
• Bacaklarda yürümekle oluşan ağrı
• Sigara bırakma veya kilo kontrolü için destek almak

Tanı

Doktorunuz önce tıbbi öykünüzü alır ve fizik muayene yapar. Tansiyonunuz ölçülür, bacak ve ayak nabızları kontrol edilir. Gerekirse bazı testler istenir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (kolesterol, kan şekeri, böbrek fonksiyonları)
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Ankle-brakial indeksi (ayak bileği-kol tansiyon oranı)
• Doppler ultrason (damarların görüntülenmesi)
• Anjiyografi (damarların özel görüntülemesi)

Randevunuzda neler beklenir

Bu testler genellikle ağrısız ve güvenlidir. Çoğu poliklinik şartlarında yapılır. Sonuçlara göre doktorunuz size özel bir risk azaltma planı oluşturur.

Tedavi

Dolaşım riskini azaltmanın temelinde yaşam tarzı değişiklikleri ve risk faktörlerinin kontrolü vardır. Doktorunuz, durumunuza göre bir plan oluşturacaktır.

Evde kişisel bakım

• Sigarayı bırakmak
• Haftanın çoğu günü 30 dakika yürüyüş yapmak
• Sebze ve meyve ağırlıklı beslenmek
• Tuz tüketimini azaltmak
• Stres yönetimi teknikleri uygulamak
• İdeal kiloyu korumak

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, yüksek tansiyon, kolesterol veya kan şekeri gibi risk faktörlerini kontrol altına almak için bazı ilaçlar önerebilir. Bazı durumlarda kan sulandırıcılar da kullanılabilir. İlaçlar her zaman doktor reçetesiyle alınmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ciddi damar tıkanıklıklarında, damarı açmaya yönelik anjiyoplasti veya bypass ameliyatı gibi yöntemler uygulanabilir. Bu karar, kapsamlı değerlendirmeler sonrasında doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Dolaşım sağlığınızı korumak için düzenli takip önemlidir. İlaçlarınızı düzenli kullanın, kontrollerinizi aksatmayın ve belirtilerinizde değişiklik olduğunda doktorunuza danışın.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün yürüyüş veya yüzme gibi aktiviteler yapın
• Sigara içilen ortamlardan uzak durun
• Alkolü sınırlayın
• Düzenli uykuya özen gösterin
• Tansiyonunuzu evde ölçmeyi öğrenin

Diyet ve egzersiz

Doymuş yağ ve trans yağlardan kaçının, zeytinyağı gibi sağlıklı yağları tercih edin. Tam tahıllı ekmek, balık, ceviz ve yeşil yapraklı sebzeleri beslenmenize ekleyin. Haftada en az 150 dakika orta tempolu egzersiz yapmaya çalışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp ve damar sağlığı ile ilgili kaygı yaşamak normaldir. Bu kaygıyla başa çıkmak için sevdiklerinizle konuşun, nefes egzersizleri yapın ve gerekirse bir uzmandan destek isteyin. Unutmayın, birçok risk faktörünü kontrol edebilirsiniz.

Önleme

Evet. Dolaşım sorunlarının çoğu, sağlıklı yaşam tarzı ve düzenli kontroller ile önlenebilir veya geciktirilebilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, kalp ve damar hastalığı olan kişilerde önerilebilir. Aşı takviminiz için doktorunuza danışın.

Tarama programları

20 yaşından sonra tansiyon ve kolesterol düzeylerinizi düzenli ölçtürün. Diyabet veya aile öykünüz varsa daha erken ve sık aralıklarla kontrol yaptırın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Böbrek yetmezliği
• Bacaklarda iyileşmeyen yaralar ve kesilme riski
• Damar tıkanıklığına bağlı organ hasarları

Uzun vadeli görünüm

Erken önlem ve düzenli takip ile çoğu kişi dolaşım riskini kontrol altına alabilir ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilir. Doktorunuzun önerilerine uyarak geleceğinizi güvence altına alabilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.