Angina (Göğüs Ağrısı) Nedir ve Nasıl Önlenir?

Genel Bakış

Angina, kalp kasına giden kan ve oksijenin azalması sonucu göğüste ağrı, sıkışma veya rahatsızlık hissidir. Genellikle kalp damarlarının daralması veya tıkanmasıyla ilgilidir.

Angina, dünyada ve Türkiye'de sık görülen kalp damar hastalıklarının en yaygın belirtilerinden biridir. Özellikle ileri yaşta daha sıktır.

Erkeklerde daha sık görülür, ancak kadınlarda da özellikle menopoz sonrası risk artar. Kalp hastalığı riski taşıyan herkes angina ile karşılaşabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste ağrı, sıkışma veya yanma hissi
• Kola, çeneye, sırta veya boyna yayılan ağrı
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme
• Mide bulantısı
• Yorgunluk veya halsizlik

Çocuklarda belirtiler

• Angina çocuklarda nadir görülür. Çocuklarda göğüs ağrısı çoğunlukla kalp dışı nedenlerden kaynaklanır, ancak yine de ciddiye alınmalı ve bir doktora danışılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• İleri yaşta angina belirtileri daha silik olabilir; örneğin sadece nefes darlığı, yorgunluk veya mide ağrısı gibi atipik belirtiler görülebilir.
• Yaşlılarda göğüs ağrısı hiç olmayabilir; bu durumda ani halsizlik ve bayılma hissi olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp damarlarında ateroskleroz adı verilen yağlı plak birikimi
• Damar spazmı (koroner arter spazmı)
• Kalp kasının aşırı oksijen ihtiyacı (örneğin çok ağır egzersiz veya yoğun stres)

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Hareketsiz yaşam
• Obezite
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrınız ilk kez oluyorsa veya olağan ağrınızdan farklı ve şiddetliyse
• Göğüs ağrınız 5 dakikadan uzun sürüyorsa ve dinlenmekle geçmiyorsa
• Göğüs ağrınızla birlikte nefes darlığı, bayılma hissi veya soğuk terleme varsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Daha önce angina tanısı aldıysanız ve şikayetleriniz sıklaştıysa
• Kalp hastalığı riski taşıyorsanız ve korunma yolları hakkında bilgi almak istiyorsanız
• Ailenizde kalp hastalığı varsa ve riskinizi öğrenmek istiyorsanız

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından kalbin elektriksel aktivitesini ve damar yapısını değerlendirmek için bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• EKG (kalbin elektriksel aktivitesini ölçer)
• Efor testi (egzersiz sırasında kalbin yanıtını değerlendirir)
• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonla görüntülenmesi)
• Koroner anjiyografi (damarların X-ray ile incelenmesi)
• Kan testleri (kolesterol ve kalp enzimlerinin ölçülmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle birkaç gün içinde tamamlanır. Sonuçlara göre doktorunuz size en uygun tedavi ve yaşam tarzı önerilerini verecektir.

Tedavi

Angina tedavisinin amacı, atakları azaltmak, kalp krizini önlemek ve altta yatan damar tıkanıklığını kontrol altına almaktır. Tedavi; yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve bazı durumlarda girişimsel yöntemleri içerir.

Evde kişisel bakım

• Sigara ve tütün ürünlerini bırakın
• Doktorunuzun önerdiği kadar düzenli egzersiz yapın
• Sağlıklı ve dengeli beslenin; tuz ve doymuş yağları azaltın
• Stresle başa çıkma yolları öğrenin
• İdeal kilonuzu koruyun
• Kan basıncı ve kolesterol değerlerinizi takip edin

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz durumunuza göre kan sulandırıcılar, kolesterol düşürücüler veya damarları genişleten ilaçlar önerebilir. İlaçların adını, dozunu ve kullanım zamanını yalnızca doktorunuz belirlemelidir. Tedavi sırasında düzenli doktor kontrolü çok önemlidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bazı durumlarda damar tıkanıklığını açmak için anjiyoplasti ve stent takılması ya da kalp bypass cerrahisi gibi yöntemler gerekebilir. Bu karar, damar tıkanıklığının yaygınlığına ve şiddetine göre doktor ekibi tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Angina ile yaşamak, belirtilerinizi tanımayı ve hangi durumlarda ne yapmanız gerektiğini bilmeyi gerektirir. Dinlenme, ilaç düzeni ve düzenli doktor kontrolleri yaşam kalitenizi artırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Günlük aktivitelerinizi yavaş ve planlı yapın
• Ağır kaldırmaktan ve ani eforlardan kaçının
• Yemeklerden sonra büyük eforlardan sakının
• Uyku düzeninize dikkat edin
• Soğuk havalarda ve rüzgarlı günlerde dışarı çıkarken önlem alın

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir diyet; sebze, meyve, tam tahıl ve yağsız proteinlerden zengindir. Haftanın çoğu günü 30 dakikalık orta tempolu yürüyüş gibi egzersizler önerilir. Ancak egzersiz programına başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina ile yaşamak kaygı ve depresyona yol açabilir. Bu durumda bir psikolog veya destek grubundan yardım almak hem ruhsal sağlığınızı hem de kalp sağlığınızı olumlu etkiler.

Önleme

Angina, kalp damar hastalıklarının risk faktörlerini kontrol altına alarak büyük ölçüde önlenebilir. Sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları, risk faktörlerini azaltmak ve düzenli sağlık kontrolleri en etkili önlemlerdir.

Aşılar

Grip ve zatürre gibi enfeksiyonlar kalp hastalığını kötüleştirebilir. Bu nedenle doktorunuzun önerdiği aşıları, özellikle grip aşısını, yaptırmanız önemlidir.

Tarama programları

Kan basıncı, kan şekeri ve kolesterol düzeylerinizi düzenli olarak ölçtürün. Ailenizde kalp hastalığı varsa risk değerlendirmesi için doktorunuza danışın.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokart enfarktüsü)
• Kalp yetmezliği
• Kalp ritim bozuklukları
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Angina, doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınabilir. Erken tanı ve düzenli takip ile birçok kişi kalp krizinden korunur ve aktif bir yaşam sürdürür. Umutlu olmak için her zaman neden vardır.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• Dünya Kalp Federasyonu ↗
• Amerikan Kalp Derneği ↗

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği ↗ · Türkiye

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.