Varis İçin Günlük Yaşam Önerileri

Genel Bakış

Varis, bacaklardaki toplardamarların (kanı kalbe geri taşıyan damarların) genişleyip kıvrımlı hale gelmesidir. Bu durum, damar içindeki kapakçıkların düzgün çalışmaması sonucu kanın bacaklarda birikmesiyle oluşur.

Evet, oldukça yaygındır. Her 4 yetişkinden yaklaşık 1'inde varis görülür. Kadınlarda erkeklerden daha sıktır.

Varis her yaşta ortaya çıkabilir, ancak 30 yaşından sonra daha sıklaşır. Hamilelik, fazla kilo, uzun süre ayakta kalmak ve ailede varis öyküsü riski artırır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda ağırlık, dolgunluk ve yorgunluk hissi
• Ayak bileklerinde ve bacaklarda şişlik
• Bacaklarda yanma, kaşıntı veya kramp
• Görünür mavi veya mor renkli, kabarık damarlar
• Bacaklarda huzursuzluk hissi

Çocuklarda belirtiler

• Varis çocuklarda nadirdir. Çocukta görülen belirgin damar şişlikleri farklı bir damar hastalığının işareti olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşla birlikte damar duvarı zayıflar; ileri yaşta cilt incelmesi nedeniyle damarlar daha belirgin görünebilir. İyileşmeyen bacak yaraları riski artar.

Nedenler

Ana nedenler

• Toplardamar kapakçıklarının zayıflaması veya hasar görmesi
• Damar duvarının esnekliğini kaybetmesi, kanın geriye kaçması

Risk faktörleri

• Kadın olmak
• Hamilelik
• Ailede varis öyküsü
• İleri yaş
• Fazla kilolu olmak
• Uzun süre ayakta durmak veya oturmak
• Sigara içmek

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Bacakta ani şişlik, ağrı ve kızarıklık
• Varisin üzerinde kanama veya yara
• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı eşlik ediyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Varis ağrısı günlük yaşamı etkiliyorsa
• Bacaklarda sürekli şişlik veya cilt değişikliği varsa
• Görünümünden rahatsızlık duyuluyorsa

Tanı

Doktor önce bacaklarınızı muayene eder, ardından damarlardaki kan akışını değerlendirmek için genellikle ultrason adı verilen görüntüleme yöntemini kullanır.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene: Ayakta yapılan gözlem ve elle muayene
• Doppler ultrason: Damarlardaki kan akışını ve kapakçıkların çalışmasını gösterir

Randevunuzda neler beklenir

İşlem ağrısızdır. Ultrason sırasında bacağınıza jel sürülür ve bir ultrason probu ile damarlarınız görüntülenir. Muayene genellikle 15-30 dakika sürer.

Tedavi

Varis tedavisinde amaç belirtileri azaltmak, komplikasyonları önlemek ve görünümü iyileştirmektir. Tedavi, varislerin şiddetine ve şikayetlerinize göre yaşam tarzı değişiklikleri, varis çorabı, girişimsel işlemler veya cerrahi olabilir.

Evde kişisel bakım

• Düzenli egzersiz yapın; özellikle yürüyüş kasların çalışmasını sağlayarak damarlara yardımcı olur.
• Otururken veya yatarken bacaklarınızı yukarı kaldırın.
• Uzun süre ayakta durmaktan veya bağdaş kurarak oturmaktan kaçının.
• Fazla kilolardan kurtulmak damarlar üzerindeki baskıyı azaltır.
• Eğer doktor önerdiyse varis çorabı kullanın.

Tıbbi tedaviler

Tıbbi tedavi seçenekleri arasında skleroterapi (damarlara enjekte edilen ilaçla damarın kapatılması), lazer tedavisi, radyofrekans ablasyonu ve damar içi yapıştırıcı gibi minimal invaziv yöntemler bulunur. Hangi yöntemin size uygun olduğuna damar cerrahisi uzmanı karar verir. İlaçlar ve dozları doktor tarafından belirlenmelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İleri düzey varislerde, ülser veya kanama gibi komplikasyonlar varsa cerrahi olarak damarın çıkarılması (ligasyon veya stripping) önerilebilir. Bu karar muayene sonrasında verilir.

Bu durumla yaşamak

Varis ile yaşam kalitesini artırmak için bacakları sık sık hareket ettirmek, gün içinde bacakları yükseltmek ve rahat ayakkabılar giymek önemlidir. Ayrıca cildi nemlendirmek ve yaralanmalardan korumak gerekir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz yapın.
• Sigara içmeyin.
• Sağlıklı ve dengeli beslenin.
• Bol su için; yüksek lifli gıdalar kabızlığı önler, bu da karın içi basıncı azaltır.
• Uzun yolculuklarda her saat başı kalkıp yürüyün.

Diyet ve egzersiz

Akdeniz tipi beslenme, damar sağlığına yardımcı olabilir. Bol sebze-meyve, tam tahıl ve sağlıklı yağlar tüketin. Tuzu azaltarak bacaklardaki şişliği kontrol edin. Yürüyüş, yüzme ve bisiklet varisler için ideal egzersizlerdir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Varislerin görünümü bazı kişilerde özgüveni etkileyebilir ve sosyal kaygı yaratabilir. Unutmayın, varisler tıbbi bir durumdur ve tedavi edilebilir. Bu süreçte duygularınızı doktorunuzla veya bir psikologla paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Varis oluşumunu tamamen önlemek mümkün olmasa da riski azaltmak ve mevcut varislerin ilerlemesini yavaşlatmak mümkündür. Düzenli egzersiz, kilo kontrolü ve bacakları hareketli tutmak en önemli önlemlerdir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bacaklarda cilt değişiklikleri, renk koyulaşması ve sertleşme
• Egzama ve kaşıntı
• İyileşmeyen bacak ülserleri (yara)
• Yüzeysel damar iltihabı (tromboflebit)
• Derin ven trombozu (bacakta pıhtı) ve nadiren akciğere pıhtı atması

Uzun vadeli görünüm

Varisler genellikle iyi huyludur. Uygun tedavi ve yaşam tarzı önlemleriyle şikayetler kontrol altına alınabilir, komplikasyonlar büyük ölçüde önlenebilir. Tedavi sonrası başarı oranları yüksektir ve günlük hayata dönüş hızlıdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.