Evde Anjina Bakımı

Genel Bakış

Angina, kalbiniz yeterince oksijen alamadığında göğsünüzde oluşan ağrı veya rahatsızlık hissidir. Bu bir kalp krizi değil, kalp damarlarınızda daralma olduğunu gösteren bir uyarı işaretidir.

Evet, angina özellikle kalp hastalığı olan bireylerde yaygındır. 50 yaş üstü yetişkinlerde daha sık görülür.

Angina en çok 50 yaş üstü erkeklerde ve menopoz sonrası kadınlarda görülür. Ayrıca diyabet, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol gibi risk faktörleri taşıyan kişilerde de sık rastlanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste sıkışma, baskı veya ağırlık hissi
• Ağrının omuzlara, kollara, boyuna veya çeneye yayılması
• Nefes darlığı
• Yorgunluk
• Baş dönmesi

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda angina nadirdir, ancak doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda göğüs ağrısı, nefes darlığı ve çabuk yorulma görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda angina tipik göğüs ağrısı yerine nefes darlığı, mide bulantısı, hazımsızlık veya sırt ağrısı gibi atipik belirtilerle kendini gösterebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kalbi besleyen koroner arterlerin (damarların) içinde plak adı verilen yağ birikintileri nedeniyle daralması
• Damar sertliği (ateroskleroz) sonucu kan akışının kısıtlanması
• Kalbin oksijen ihtiyacının arttığı durumlarda (egzersiz, stres, soğuk hava) daralmış damarların yeterli kanı taşıyamaması

Risk faktörleri

• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Aşırı kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Stres
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yeni başlayan, kötüleşen veya dinlenirken ortaya çıkan göğüs ağrısı
• Angina ilaçlarına rağmen geçmeyen ataklar
• Ağrının süresi, sıklığı veya şiddetinde belirgin artış

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli kontroller için yılda en az bir kez kardiyoloji uzmanına görünün.
• Tansiyon, kolesterol ve kan şekeri takiplerinizi aksatmayın.
• Risk faktörlerinizi kontrol altında tutmak için aile hekiminize danışın.

Tanı

Doktorunuz önce şikayetlerinizi dinler ve fizik muayene yapar. Ardından kalbinizin durumunu değerlendirmek için bazı testler isteyebilir. Tanı genellikle bu testlerin sonuçlarına göre konur.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyografi (EKG): Kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder.
• Efor testi (stres testi): Yürüyüş bandında kalbinizin efora nasıl tepki verdiğini ölçer.
• Kan testleri: Kalp hasarını veya risk faktörlerini gösteren maddeleri kontrol eder.
• Koroner anjiyografi: Damarlara kontrast madde verilerek röntgenle görüntüleme yapılır.

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde birkaç test yapılabilir, bu normaldir. Testler genellikle ağrısızdır. Anjiyografi gibi bazı işlemler hastanede yapılır. Doktorunuz size her adımı açıklayacak ve hangi testlerin neden yapıldığını anlatacaktır.

Tedavi

Angina tedavisinin amacı, ağrıyı azaltmak, kalp krizi riskini düşürmek ve yaşam kalitesini artırmaktır. Tedavi, yaşam tarzı değişiklikleri, ilaçlar ve bazen de girişimsel yöntemler içerir. Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı, kalp hastalıklarının yönetiminde düzenli doktor kontrolü ve sağlıklı yaşamı önermektedir.

Evde kişisel bakım

• Sigara içmeyin, içiyorsanız bırakmak için destek alın.
• Stresten uzak durun, gevşeme teknikleri öğrenin.
• Ağır yemeklerden, aşırı soğuk veya sıcaktan kaçının.
• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli olarak kullanın.
• Egzersiz yapmadan önce doktorunuza danışın.

Tıbbi tedaviler

Anginayı kontrol altına almak için kullanılan ilaçlar vardır. Bunlar kalbin iş yükünü azaltır, damarları genişletir veya kan pıhtılaşmasını önlemeye yardımcı olur. Hangi ilaçların sizin için uygun olduğuna doktorunuz karar verir. İlaçlarınızı doktor önerisi dışında değiştirmeyin veya kesmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

İlaçlar ve yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olmadığında, doktorunuz anjiyoplasti (balonla damar açma) veya bypass ameliyatı gibi girişimsel yöntemleri önerebilir. Bu karar, damarlarınızdaki daralmanın yerine ve ciddiyetine göre verilir.

Bu durumla yaşamak

Angina ile yaşarken günlük aktivitelerinizi planlamak önemlidir. Ağrıyı tetikleyen durumları (ağır yük kaldırma, acele etme, soğuk hava) fark edin ve bunlardan kaçının. Atak anında yapmanız gerekenler konusunda doktorunuzdan bir plan isteyin. Angina günlüğü tutmak, şikayetlerinizin seyrini doktorunuzla paylaşmanıza yardımcı olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı beslenme: Tuz, doymuş yağ ve şekerden fakir, sebze-meyve ve tam tahıllardan zengin bir diyet uygulayın.
• Düzenli fiziksel aktivite: Yürüyüş, yüzme gibi orta düzeyde egzersizleri doktor onayı ile yapın.
• Kilonuzu kontrol altında tutun.
• Alkol tüketimini sınırlayın.
• Uyku düzeninize dikkat edin, yeterli ve kaliteli uyuyun.

Diyet ve egzersiz

Doktorunuzun önereceği bir egzersiz programı kalbinizi güçlendirir ve kilo kontrolüne yardımcı olur. Haftanın çoğu günü 30 dakika tempolu yürüyüş iyi bir başlangıçtır. Yemeklerden sonra ağır egzersiz yapmaktan kaçının. Diyetinizde Akdeniz tipi beslenmeyi hedefleyin: zeytinyağı, balık, ceviz, yeşil yapraklı sebzeler.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Angina teşhisi kaygı yaratabilir. Sürekli göğüs ağrısı yaşama korkusu, depresyon veya anksiyeteye yol açabilir. Bu duyguları doktorunuzla paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya psikiyatrist desteği alın. Unutmayın, ruh sağlığınız kalp sağlığınızı da etkiler.

Önleme

Anginayı tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da, risk faktörlerini kontrol ederek ortaya çıkmasını geciktirebilir veya şiddetini azaltabilirsiniz. Sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek en önemli adımdır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, kalbinizi enfeksiyonlara bağlı ek yükten koruyabilir. Aşı takviminiz için aile hekiminize danışın.

Tarama programları

Düzenli tansiyon, kan şekeri ve kolesterol ölçümleri yaptırın. 40 yaşından sonra kalp sağlığı kontrollerinizi ihmal etmeyin. Sağlık Bakanlığı, belirli yaş gruplarına yönelik tarama programları yürütmektedir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi (miyokard enfarktüsü)
• Kalp yetmezliği
• Düzensiz kalp atışları (aritmi)
• Ani kalp durması

Uzun vadeli görünüm

Angina kronik bir durumdur, ancak doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle uzun yıllar kaliteli bir hayat sürmek mümkündür. Kalp krizi riskinizi azaltmak için doktorunuzla işbirliği yapın ve önerilere uyun. Umutlu olun; birçok kişi angina ile aktif ve mutlu bir yaşam sürdürmektedir.

Destek bul

Uluslararası kuruluşlar

• World Heart Federation ↗
• American Heart Association ↗

Yerel kuruluşlar

• Türk Kardiyoloji Derneği ↗ · Türkiye
• Türk Kalp Vakfı ↗ · Türkiye
• Sağlık Bakanlığı ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.