Aksiller lenf nodu diseksiyonu

Genel Bakış

Koltuk altındaki lenf bezlerinin (bağışıklık sisteminin bir parçası olan küçük yapılar) cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Genellikle meme kanseri veya diğer bazı kanser türlerinin tedavisinde, kanserin yayılıp yayılmadığını anlamak ve tedaviyi yönlendirmek için yapılır.

Meme kanseri tedavisinin bir parçası olarak sıkça uygulanan bir işlemdir. Her yıl binlerce kişi bu ameliyatı olmaktadır.

En çok meme kanseri tanısı alan kadınları etkiler. Ancak erkeklerde de meme kanseri görülebilir ve bazı durumlarda melanom (cilt kanseri) gibi diğer kanserlerde de yapılabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Koltuk altında ele gelen şişlik veya sertlik
• Ameliyat sonrası kolda uyuşma, karıncalanma veya ağrı
• Kol veya elde şişlik (lenfödem belirtisi)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadiren yapılan bir işlemdir. Ancak yapılırsa, kolda hareket kısıtlılığı ve şişlik daha belirgin olabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda iyileşme süreci daha yavaş olabilir, kol şişliği riski daha yüksektir.

Nedenler

Ana nedenler

• Kanserin (genellikle meme kanseri) koltuk altındaki lenf bezlerine yayılma riski
• Lenf bezlerinde kanser hücresi olup olmadığını kesin olarak öğrenmek ihtiyacı
• Kanserin evresini belirleyerek tedaviyi planlamak

Risk faktörleri

• Meme kanseri tanısı almış olmak
• Kanserin lenf bezlerine yayılma olasılığının yüksek olması
• Önceden koltuk altına radyoterapi (ışın tedavisi) almış olmak

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Ameliyat sonrası yara yerinde kızarıklık, şişlik, ateş varsa
• Kolda ani ve şiddetli ağrı veya şişlik oluşursa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Ameliyat sonrası düzenli kontroller için doktorunuzun önerdiği takvimde
• Kolda hafif şişlik veya hissizlik fark ederseniz, planlı bir randevuda değerlendirin

Tanı

Aksiller lenf nodu diseksiyonu, genellikle meme kanseri teşhisi konulduktan sonra, kanserin yayılımını değerlendirmek için yapılan bir girişimdir. Ameliyat öncesi doktorunuz, sizi muayene eder ve görüntüleme (ultrason, MR gibi) isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Koltuk altı ultrasonu
• İnce iğne biyopsisi veya kalın iğne biyopsisi (lenf bezinden örnek alma)
• Sentinel lenf nodu biyopsisi (ilk lenf bezini bulmak ve incelemek için yapılan daha küçük bir işlem)

Randevunuzda neler beklenir

Ameliyat genel anestezi (uyutularak) ile yapılır. Koltuk altından küçük bir kesi yapılır, lenf bezleri çıkarılır ve kesi dikilir. Ameliyat sonrası hastanede bir gece kalmanız gerekebilir. Dren (ince bir tüp adı verilir) ile sıvı birikmesi önlenir.

Tedavi

Aksiller lenf nodu diseksiyonu, kanser tedavisinin bir parçasıdır. Ameliyat sonrası genellikle kemoterapi, radyoterapi veya hormon tedavisi gibi ek tedaviler uygulanabilir. Bu tedaviler kanserin türüne ve evresine göre kişiselleştirilir.

Evde kişisel bakım

• Ameliyat sonrası kolu dinlendirin, ağır kaldırmaktan kaçının.
• Yara yerini temiz ve kuru tutun, doktorunuzun önerdiği şekilde pansuman yapın.
• Kol şişliğini önlemek için kolunuzu yüksekte tutun ve düzenli hafif egzersizler yapın.

Tıbbi tedaviler

Ameliyat sonrası enfeksiyonu önlemek için antibiyotik tedavisi, ağrıyı kontrol altına almak için ağrı kesiciler (doktorunuzun önerdiği şekilde) kullanılabilir. Lenfödem (kol şişliği) gelişirse, fizyoterapi ve özel egzersizler gibi yöntemlerle yönetilir. Kanserin türüne göre kemoterapi, radyoterapi veya hormon tedavisi de gerekebilir. Hiçbir ilacın ismi ve dozu belirtilmemelidir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Lokal anestezi veya genel anestezi altında yapılan cerrahi bir işlemdir. Kanserin lenf bezlerine yayıldığı tespit edildiğinde veya yayılma riski yüksek olduğunda uygulanır.

Bu durumla yaşamak

Ameliyat sonrası ilk haftalarda kolda hareket kısıtlılığı olabilir. Zamanla normale döner. Günlük işlerinizde kolu daha az kullanmaya özen gösterin. Yara iyileşene kadar banyo yaparken yara yerini koruyun.

Yaşam tarzı ipuçları

• Kol şişliğini (lenfödem) önlemek için o koldan kan aldırma, tansiyon ölçümü gibi işlemlerden kaçının.
• Kolunuzu kesik, yanık veya böcek ısırıklarından koruyun.
• Düzenli olarak koltuk altı ve kol bölgesini kontrol edin, herhangi bir değişiklikte doktorunuza bildirin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenmeye özen gösterin; kilo kontrolü lenfödem riskini azaltabilir. Doktorunuzun onayıyla hafif yürüyüşler, esneme hareketleri yapabilirsiniz. Ağır egzersizlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ameliyat sonrası vücut imajında değişiklikler, kanserle mücadele süreci gibi nedenlerle kaygı veya üzüntü hissedebilirsiniz. Bu normaldir. Duygularınızı sevdiklerinizle paylaşın, gerekirse bir psikologdan destek alın.

Önleme

Aksiller lenf nodu diseksiyonunun kendisi önlenebilir bir işlem değildir, ancak kanserin erken teşhisi sayesinde daha az lenf nodu çıkarılması mümkün olabilir. Bunun için düzenli meme muayenesi ve mamografi taramaları önemlidir.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 40 yaş üstü kadınlara 2 yılda bir mamografi önermektedir. Erken teşhis, daha az invaziv tedaviler ve daha iyi sonuçlar sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Lenfödem (kolun kronik şişliği) gelişebilir ve tedavi edilmezse ilerleyebilir.
• Kolda hareket kısıtlılığı, ağrı ve uyuşma kalıcı hale gelebilir.
• Enfeksiyon riski artar (selülit).

Uzun vadeli görünüm

Çoğu insan bu ameliyat sonrası normal hayatına dönebilir. Kol şişliği gelişse bile erken dönemde alınacak önlemler ve tedavi ile kontrol altına alınabilir. Kanser tedavisi açısından lenf nodu diseksiyonu, daha doğru bir evreleme ve hedefe yönelik tedavi sağlar. Umudunuzu koruyun, çünkü tıp her geçen gün daha iyi sonuçlar sunmaktadır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.