blood pressure aftercare at home

Genel Bakış

Tansiyon aftercare, evde tansiyonunuzu nasıl takip edeceğiniz, ilaçlarınızı nasıl kullanacağınız ve sağlıklı bir yaşam tarzıyla tansiyonunuzu nasıl kontrol altında tutacağınızla ilgili bir rehberdir. Yani, doktorunuzun önerileriyle birlikte, yüksek veya düşük tansiyonun günlük yönetimini anlatır.

Evet, yüksek tansiyon Türkiye'de ve dünyada çok yaygındır. Her 3 erişkinden yaklaşık 1'inde yüksek tansiyon vardır.

Her yaştan ve gruptan insanı etkileyebilir, ancak yaş ilerledikçe, fazla kilolu olanlarda, ailede yüksek tansiyon öyküsü bulunanlarda ve hareketsiz bir yaşam sürenlerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Baş ağrısı (genellikle ensede zonklama)
• Baş dönmesi veya sersemlik hissi
• Çarpıntı (kalbin hızlı veya düzensiz atması)
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı veya sıkışma hissi
• Bulanık görme veya gözlerde kararma

Çocuklarda belirtiler

• Aşırı yorgunluk ve halsizlik
• Baş ağrısı
• Bulantı veya kusma
• Sinirlilik veya huzursuzluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Baş dönmesi ve denge sorunları, düşme riski
• Yorgunluk ve enerji düşüklüğü
• Bulanık görme
• Gece sık idrara çıkma (özellikle tansiyon ilacı kullananlarda)

Nedenler

Ana nedenler

• Genetik (ailede yüksek tansiyon öyküsü)
• Sağlıksız beslenme (aşırı tuz, yağlı ve işlenmiş gıdalar)
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Obezite veya aşırı kilo
• Sigara kullanımı
• Aşırı alkol tüketimi
• Stres ve anksiyete

Risk faktörleri

• Yaş (erkeklerde 55, kadınlarda 65 yaş üstü)
• Ailede yüksek tansiyon öyküsü
• Fazla kilo veya obezite (vücut kitle indeksi 30 ve üzeri)
• Tuz tüketiminin fazla olması (günde 5 gramdan fazla)
• Yetersiz fiziksel aktivite
• Diyabet veya böbrek hastalığı gibi kronik durumlar

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Tansiyon değeriniz 180/120 mmHg veya daha yüksekse ve baş ağrısı, göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi belirtiler varsa hemen 112'yi arayın.
• Tansiyon ilacınızı aldığınız halde tansiyonunuz yükselmeye devam ediyorsa.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yılda en az bir kez tansiyon ölçümü yaptırın (40 yaş üstü herkes için).
• Doktorunuzun önerdiği sıklıkta kontrollerinize gidin, ilaçlarınızı düzenli kullanın.

Tanı

Tansiyon, bir tansiyon aleti (sfigmomanometre) ile koldan ölçülür. Teşhis için genellikle birkaç farklı zamanda yapılan ölçümler değerlendirilir. Evde düzenli ölçüm ve 24 saatlik tansiyon holteri de kullanılabilir.

Yapılabilecek testler

• Tansiyon ölçümü (evde veya doktor muayenehanesinde)
• Kan testleri (böbrek fonksiyonları, elektrolitler, şeker)
• İdrar tahlili
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz boy, kilo, nabız ve tansiyonunuzu ölçer. Sağlık geçmişinizi, beslenme alışkanlıklarınızı ve yaşam tarzınızı sorgular. Gerekli gördüğü testleri ister. Tanı konulduktan sonra sizinle birlikte bir tedavi planı oluşturur.

Tedavi

Yüksek tansiyon tedavisinin temelini sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri oluşturur. Gerekirse doktorunuz tansiyon ilaçları da reçete eder. Tedavi kişiye özeldir ve düzenli takip gerektirir.

Evde kişisel bakım

• Tansiyonunuzu her gün aynı saatte, dinlenmiş halde ölçün ve kaydedin.
• Tuz tüketimini azaltın (yemeklere tuz eklemeyin, işlenmiş gıdalardan kaçının).
• Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş gibi egzersiz yapın.
• Sağlıklı kiloda kalın veya kilo verin.
• Sigara içiyorsanız bırakın, alkol tüketimini sınırlayın.
• Stres yönetimi için derin nefes alma, meditasyon veya yoga deneyin.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, yüksek tansiyonu düşürmek için farklı gruplardan ilaçlar reçete edebilir. Bunlar arasında idrar söktürücüler, damar genişleticiler, kalp atış hızını yavaşlatan ilaçlar ve anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri bulunur. Tedaviye genellikle düşük dozda başlanır ve ihtiyaca göre ayarlanır. İlaçlarınızı doktor tavsiyesi olmadan değiştirmeyin veya bırakmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Yüksek tansiyon için cerrahi genellikle gerekli değildir. Ancak böbrek atardamarında darlık (renal arter stenozu) veya böbrek üstü bezi tümörü (feokromositoma) gibi altta yatan bir neden varsa cerrahi düşünülebilir.

Bu durumla yaşamak

Tansiyonunuzu evde düzenli ölçün ve ölçümleri bir günlüğe kaydedin. İlaçlarınızı her gün aynı saatte almayı unutmayın. Sağlıklı beslenmeye ve fiziksel aktiviteye özen gösterin. Doktor kontrollerinizi aksatmayın.

Yaşam tarzı ipuçları

• DASH diyeti (meyve, sebze, tam tahıllar, az yağlı süt ürünleri, yağsız et ve balık ağırlıklı beslenme)
• Düzenli yürüyüş, bisiklet veya yüzme gibi aerobik egzersizler
• Sigara ve alkolden uzak durma
• Stresi azaltıcı aktiviteler (hobi, meditasyon, sosyalleşme)
• Yeterli uyku (günde 7-8 saat)

Diyet ve egzersiz

Meyve, sebze, tam tahıllar, kurubaklagiller, yağsız et ve balık tüketmeye özen gösterin. Tuzu azaltın; yemekleri baharatlarla lezzetlendirin. Haftada en az 150 dakika orta düzeyde egzersiz (tempolu yürüyüş gibi) hedefleyin. Egzersize başlamadan önce doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kronik bir durumu yönetmek endişe, kaygı ve bazen umutsuzluk yaratabilir. Tansiyon ölçümleri ve ilaç kullanımı sizi strese sokabilir. Bu duyguları aileniz, arkadaşlarınız veya bir uzmanla paylaşmaktan çekinmeyin. Destek almak iyileşmenin önemli bir parçasıdır.

Önleme

Yüksek tansiyon tamamen önlenemese de, sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile risk büyük ölçüde azaltılabilir. Tuzu azaltmak, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı kiloyu korumak ve sigaradan uzak durmak en etkili önlemlerdir.

Tarama programları

40 yaşından itibaren her yıl tansiyon ölçümü yaptırmanız önerilir. Ailesinde yüksek tansiyon veya kalp hastalığı olanlar daha erken yaşta taramaya başlamalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi veya kalp yetmezliği
• İnme (felç)
• Böbrek hasarı veya böbrek yetmezliği
• Görme kaybı (retinopati)
• Damar tıkanıklıkları ve periferik arter hastalığı

Uzun vadeli görünüm

Yüksek tansiyon tedavi edilebilir ve kontrol altına alınabilir. Tedaviye uyum, düzenli takip ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları ile çoğu insan normal bir hayat yaşayabilir. Erken tanı ve doğru yönetim ile komplikasyon riski büyük ölçüde azalır. Unutmayın, tansiyonunuzu yönetmek sizin elinizde.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.