blood pressure procedure preparation

Genel Bakış

Tansiyon ölçümü, kan basıncınızı (kalbinizin kan pompalarken damarlarınıza yaptığı basıncı) ölçen basit ve ağrısız bir işlemdir. Doğru sonuç almak için önceden bazı hazırlıklar yapmanız gerekir.

Tansiyon ölçümü, dünyada en sık yapılan sağlık kontrollerinden biridir. Her yaştan insan düzenli olarak tansiyonunu ölçtürmelidir.

Herkes tansiyon ölçümüne ihtiyaç duyar. Özellikle yüksek tansiyon (hipertansiyon) riski taşıyan kişilerin düzenli ölçüm yaptırması önemlidir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Ölçüm öncesi yeterince dinlenmezseniz tansiyonunuz olduğundan yüksek çıkabilir.
• Mesane doluysa (idrar sıkışıklığı) tansiyon 10-15 mmHg kadar yükselebilir.
• Konuşmak veya hareket etmek ölçüm sonucunu etkiler.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda tansiyon ölçümü için doğru kol boyutunda manşon (kelepçe) kullanılmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda damar sertliği nedeniyle tansiyon ölçümü daha dikkatli yapılmalı, ayakta da ölçüm gerekebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Ölçümden önce sigara, kahve, alkol veya enerji içeceği tüketmek tansiyonu geçici olarak yükseltir.
• Stres, endişe ya da ağrı nedeniyle tansiyon yükselebilir.
• Yanlış manşon boyutu veya manşonun gevşek takılması hatalı sonuca yol açar.

Risk faktörleri

• Aşırı tuz tüketimi
• Fazla kilolu olmak
• Hareketsiz yaşam
• Ailede yüksek tansiyon öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Tansiyonunuz 180/120 mmHg üzerinde çıkmışsa ve başka belirtileriniz varsa acilen doktora başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Daha önce yüksek tansiyon tanısı almadıysanız, 40 yaşından sonra yılda en az bir kez tansiyon ölçtürün.
• Yüksek tansiyon riskiniz varsa (şeker hastalığı, böbrek hastalığı gibi) doktorunuzun önerdiği sıklıkta ölçüm yaptırın.

Tanı

Tansiyon, bir tansiyon aleti (sfigmomanometre) ile kolunuzdan ölçülür. Doğru sonuç için hazırlık kurallarına uyulmalıdır. Genellikle en az iki farklı zamanda yapılan ölçümlerle tanı konur.

Yapılabilecek testler

• Tansiyon ölçümü
• Gerekirse 24 saatlik tansiyon takibi (ambulatuvar kan basıncı izlemi)
• Evde düzenli tansiyon takibi

Randevunuzda neler beklenir

Ölçüm öncesinde rahat bir ortamda 5 dakika oturmanız istenecek. Kolunuz kalp hizasına getirilecek ve manşon sıkılacaktır. Birkaç saniye içinde sonuç alırsınız. İşlem ağrısızdır.

Tedavi

Tansiyon ölçüm sonucunuz yüksek çıkarsa doktorunuz yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekiyorsa ilaç tedavisi önerebilir. Tedavinin amacı tansiyonu sağlıklı aralıkta tutmaktır.

Evde kişisel bakım

• Ölçümden önce 30 dakika sigara, kafein ve alkol kullanmayın.
• Ölçümden önce tuvalete gidin.
• Sessiz bir ortamda, sırtınız yaslı ve ayaklarınız yere düz basarak oturun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, tansiyonunuzu düşürmek için çeşitli ilaçlar reçete edebilir. İlaçlarınızı düzenli kullanın ve dozunu doktorunuza danışmadan değiştirmeyin. Ayrıca tuzu azaltma, kilo verme ve egzersiz gibi yaşam tarzı önerileri de tedavinin bir parçasıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Tansiyon ölçümü için cerrahi bir işlem gerekmez.

Bu durumla yaşamak

Tansiyonunuzu düzenli olarak evde ölçmek, sağlığınızı takip etmenize yardımcı olur. Ölçümlerinizi bir günlüğe kaydedip doktorunuza gösterebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Her gün aynı saatte, aynı koşullarda ölçüm yapın.
• Ölçüm öncesi en az 5 dakika dinlenin.
• Kolunuzu kalp hizasında destekleyin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme (tuzu azaltmak, bol sebze-meyve tüketmek) ve düzenli egzersiz tansiyonunuzu kontrol altında tutmanıza yardımcı olur. Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta aktivite önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Tansiyon ölçümü kaygı yaratabilir, bu da 'beyaz önlük hipertansiyonu' denilen geçici yükselmeye yol açabilir. Endişeleniyorsanız doktorunuzla konuşun veya evde ölçüm yaparak durumu değerlendirin.

Önleme

Yanlış tansiyon ölçümü, doğru hazırlık kurallarına uyarak büyük ölçüde önlenebilir. Yüksek tansiyon riskini azaltmak içinse sağlıklı yaşam alışkanlıkları benimsenmelidir.

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 40 yaş üstü bireylerin yılda en az bir kez tansiyon ölçtürmesini önermektedir. Ailede yüksek tansiyon öyküsü varsa daha erken yaşta tarama başlatılabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Yanlış ölçüm yöntemi nedeniyle tansiyonunuz olduğundan yüksek çıkarsa gereksiz yere ilaç kullanmaya başlayabilirsiniz.
• Düşük çıkarsa yüksek tansiyonunuz gözden kaçabilir, bu da uzun vadede kalp krizi, inme gibi ciddi sorunlara yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Doğru ölçüm yöntemlerini öğrenip uyguladığınızda tansiyonunuzu güvenle takip edebilirsiniz. Yüksek tansiyon erken fark edilirse tedaviyle kontrol altına alınabilir ve komplikasyonlar önlenebilir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Tansiyon Ölçümü Rehberi · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.