cholesterol day of procedure tips

Genel Bakış

Kolesterol, vücudumuzun ihtiyaç duyduğu mum benzeri bir maddedir. Ancak yüksek seviyeleri kalp ve damar hastalıklarına yol açabilir. Bu yazıda kolesterolünüzle ilgili bir işlem gününde nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatacağız.

Evet, yüksek kolesterol Türkiye'de de yaygındır. Yetişkinlerin yaklaşık üçte birinde yüksek kolesterol vardır.

Herkesi etkileyebilir, ancak ailesinde yüksek kolesterol öyküsü olanlar, diyabet veya tansiyon hastaları daha yüksek risk altındadır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Genellikle belirti yoktur.
• Bazen göğüs ağrısı (anjina) veya bacak krampları olabilir.

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle belirti görülmez. Ailede yüksek kolesterol varsa çocuk da kontrol edilmelidir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda da belirti olmayabilir. Ancak kalp hastalığı belirtileri (nefes darlığı, göğüs ağrısı) ortaya çıkabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Sağlıksız beslenme (doymuş yağ ve trans yağ tüketimi)
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Sigara içmek
• Aşırı kilolu olmak

Risk faktörleri

• Aile öyküsü
• Diyabet
• Yüksek tansiyon
• Yaş (45 yaş üstü erkekler, 55 yaş üstü kadınlar)
• Böbrek hastalığı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi kalp krizi belirtileri varsa hemen 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Düzenli sağlık kontrollerinde kolesterolünüzü ölçtürün. Sağlık Bakanlığı, 40 yaş üstü bireylerde yılda bir kez kontrol önermektedir.

Tanı

Basit bir kan testi ile teşhis edilir. Aç karnına yapılması önerilir.

Yapılabilecek testler

• Lipid profili (total kolesterol, LDL, HDL, trigliserit)
• Bazı durumlarda ek testler gerekebilir.

Randevunuzda neler beklenir

Test için koldan bir miktar kan alınır. İşlem birkaç dakika sürer. Sonuçlar genelde birkaç gün içinde çıkar.

Tedavi

Yüksek kolesterol tedavisi yaşam tarzı değişiklikleri ve gerektiğinde ilaçlarla yapılır.

Evde kişisel bakım

• Sağlıklı beslenme: Doymuş yağları azaltın, lifli gıdalar tüketin.
• Düzenli egzersiz: Haftada en az 150 dakika orta şiddette aktivite.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Kilonuzu kontrol altında tutun.
• İşlem günü doktorunuzun talimatlarına harfiyen uyun; aç kalmanız gerekiyorsa su içebilirsiniz, ilaçlarınızı nasıl alacağınızı sorun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz gerekli görürse kolesterol düşürücü ilaçlar (statinler gibi) reçete edebilir. İlaçlarınızı düzenli kullanın ve yan etkiler için doktorunuza danışın. Kesinlikle doktorunuza danışmadan ilaç değişikliği yapmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ağır damar tıkanıklıklarında anjiyoplasti veya bypass cerrahisi gerekebilir. Ancak kolesterol tedavisinde ilk adım ilaç ve yaşam tarzıdır.

Bu durumla yaşamak

Kolesterolünüzü yönetmek için günlük alışkanlıklarınızı düzenleyin. İşlem günü için: Eğer kan testi yaptıracaksanız genellikle 9-12 saat aç kalmanız istenir. Doktorunuz size özel talimat verecektir. İlaçlarınızı normalde nasıl kullanıyorsanız, işlem günü de doktorunuzun önerdiği şekilde kullanın. Eğer anjiyografi gibi bir işlem olacaksa, kan sulandırıcı ilaçlar konusunda doktorunuzun talimatlarını dikkatlice uygulayın. Yanınızda bir yakınınız olması iyi olur.

Yaşam tarzı ipuçları

• Akdeniz tipi beslenme (zeytinyağı, balık, sebze)
• Stresten uzak durmaya çalışın
• Uyku düzeninize dikkat edin

Diyet ve egzersiz

Doymuş yağları (tereyağı, kırmızı et, kızartma) azaltın. Lifli gıdalar (yulaf, meyve, sebze) tüketin. Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş yapın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Yüksek kolesterol kaygı yaratabilir. Ancak bu durumun yönetilebilir olduğunu unutmayın. Gerekirse bir psikolog veya destek grubundan yardım alın.

Önleme

Tamamen önlenemese de sağlıklı yaşam tarzı ile risk büyük ölçüde azaltılabilir.

Aşılar

Bu konuyla ilgili aşı bulunmamaktadır.

Tarama programları

40 yaşından itibaren düzenli kolesterol taraması yaptırın. Ailede erken kalp hastalığı varsa daha erken yaşta başlanabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi
• İnme (felç)
• Periferik arter hastalığı (bacak damarlarında tıkanma)
• Koroner arter hastalığı

Uzun vadeli görünüm

Yüksek kolesterol tedavi edilebilir bir durumdur. Doğru tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile kalp ve damar hastalıkları riski önemli ölçüde azalır. Düzenli kontroller ve sağlıklı alışkanlıklar ile uzun ve sağlıklı bir yaşam sürmek mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.