Koroner anjiyoplastiye genel bakış

Genel Bakış

Koroner anjiyoplasti, kalbi besleyen damarlardaki (koroner arterler) tıkanıklıkları açmak için yapılan bir işlemdir. Bu işlemde, daralmış veya tıkanmış damarın içine küçük bir balon yerleştirilir, balon şişirilerek damar genişletilir ve genellikle damarı açık tutmak için bir stent (küçük bir tel örgü tüp) yerleştirilir.

Evet, koroner anjiyoplasti dünyada ve Türkiye'de sık uygulanan bir işlemdir. Her yıl binlerce kişi bu tedaviyi olmaktadır.

Bu işlem, kalp damarlarında daralma veya tıkanma olan kişilere uygulanır. Genellikle ileri yaş, yüksek tansiyon, diyabet, sigara kullanımı veya ailede kalp hastalığı öyküsü olan kişilerde daha sık görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Göğüste sıkışma, baskı veya ağrı (anjina)
• Nefes darlığı
• Çene, boyun, sırt veya kollara yayılan ağrı
• Yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Bu durum çocuklarda çok nadirdir. Görülürse genellikle doğuştan kalp hastalıklarına bağlıdır ve belirtileri arasında beslenme güçlüğü, nefes almada hızlılık ve morarma sayılabilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda göğüs ağrısı olmaksızın nefes darlığı, halsizlik veya bayılma hissi daha sık görülebilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Koroner arterlerde ateroskleroz (damar sertliği) adı verilen plak birikimi
• Plak yırtılması sonucu damarın tamamen tıkanması (kalp krizi)

Risk faktörleri

• Yüksek kolesterol
• Yüksek tansiyon
• Diyabet
• Sigara içmek
• Fazla kilo veya obezite
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Sağlıksız beslenme (doymuş yağ ve şeker açısından zengin gıdalar)
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yukarıdaki acil belirtilerden herhangi birini yaşarsanız hemen 112'yi arayın.
• Göğüs ağrısı dinlenmeyle geçmiyorsa veya 10 dakikadan uzun sürüyorsa acil yardım alın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Eforla gelen göğüs ağrınız varsa bir kardiyoloji uzmanına başvurun.
• Risk faktörleriniz varsa (diyabet, yüksek tansiyon, aile öyküsü) düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Tanı

Koroner anjiyoplasti ihtiyacı, önce kalp damar hastalığının teşhisiyle belirlenir. Doktorunuz şikayetlerinizi dinler, fizik muayene yapar ve bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• EKG (kalp ritmi ve hasarını gösterir)
• Kan testleri (kalp enzimleri ve kolesterol ölçümü)
• Efor testi (stres testi)
• Ekokardiyografi (kalbin ultrasonla görüntülenmesi)
• Koroner anjiyografi (damarlara kontrast madde enjekte edilerek röntgenle görüntüleme - bu test sırasında anjiyoplasti de yapılabilir)

Randevunuzda neler beklenir

Anjiyografi sırasında kasık veya bileğinizden ince bir tüp (kateter) yerleştirilir ve damarlarınızın görüntüleri alınır. Tıkanıklık varsa doktorunuz aynı seansta anjiyoplasti yapmaya karar verebilir. İşlem öncesi aç olmanız gerekebilir ve işlem sonrası birkaç saat dinlenmeniz önerilir.

Tedavi

Koroner anjiyoplasti, daralmış veya tıkanmış kalp damarlarını açmak için yapılan bir girişimdir. Genellikle stent yerleştirilir. İlaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile birlikte uygulanır.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın (aspirin, kan sulandırıcılar gibi - isim vermiyoruz).
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın.
• Sağlıklı beslenin: sebze, meyve, tam tahıl, yağsız protein kaynaklarını tercih edin.
• Haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapmaya çalışın (yürüyüş, bisiklet gibi).
• Stresten uzak durmaya çalışın ve iyi uyuyun.

Tıbbi tedaviler

Anjiyoplasti öncesi ve sonrasında kan pıhtılaşmasını önleyen ilaçlar, kolesterol düşürücü ilaçlar, tansiyon ilaçları ve kalbin yükünü hafifleten ilaçlar kullanılabilir. Hangi ilaçların sizin için uygun olduğuna doktorunuz karar verir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Anjiyoplasti genellikle ilk tercih edilen girişimsel tedavidir. Ancak bazı durumlarda (örneğin çok sayıda damarda ağır tıkanıklık varsa) koroner bypass ameliyatı gerekebilir. Doktorunuz sizin için en uygun tedaviyi belirleyecektir.

Bu durumla yaşamak

Anjiyoplasti sonrası birkaç gün dinlenmek önemlidir. Ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı aktivitelerden kaçının. Doktorunuz size ne zaman işe dönebileceğinizi ve günlük aktivitelerinize ne zaman başlayabileceğinizi söyleyecektir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli egzersiz yapın (yürüyüş, yüzme gibi).
• Sağlıklı kilonuzu koruyun.
• Sigara ve alkolden uzak durun.
• Kan basıncınızı, şekerinizi ve kolesterolünüzü düzenli kontrol ettirin.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme programı uygulayın: tuzu azaltın, doymuş yağlardan kaçının, lifli gıdaları artırın. Egzersize yavaş başlayın ve doktorunuzun onayıyla tempoyu artırın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kalp hastalığı ve anjiyoplasti sonrası kaygı, depresyon veya korku hissetmek normaldir. Bu duygular hakkında doktorunuzla veya bir psikologla konuşmanız önemlidir.

Önleme

Koroner arter hastalığını tamamen önlemek mümkün olmasa da sağlıklı yaşam tarzıyla riski büyük ölçüde azaltabilirsiniz. Anjiyoplasti sonrası damarların tekrar daralmasını önlemek için ilaçlarınızı düzenli kullanmak ve doktor kontrollerine gitmek çok önemlidir.

Tarama programları

Risk faktörleriniz varsa düzenli sağlık kontrolleri (tansiyon, kolesterol, kan şekeri ölçümü) yaptırmanız önerilir. Ailede kalp hastalığı öyküsü olanlar 40 yaşından itibaren kardiyoloji kontrolüne başlamalıdır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp krizi riski artar.
• Kalp yetmezliği gelişebilir.
• Düzensiz kalp atışları (aritmi) oluşabilir.
• Ani kalp durması (ani kardiyak ölüm) riski vardır.

Uzun vadeli görünüm

Koroner anjiyoplasti sonrası çoğu kişi yaşam kalitesinde belirgin iyileşme hisseder. Düzenli tedavi ve sağlıklı yaşamla uzun ve sağlıklı bir yaşam mümkündür. İşlem başarı oranı yüksektir ve komplikasyon riski düşüktür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.