Day of allergy immunotherapy injection

Genel Bakış

Alerji aşı tedavisi (immunoterapi), vücudunuzun alerjenlere (örneğin polen, ev tozu akarı) karşı duyarlılığını azaltmak için düzenli aralıklarla yapılan enjeksiyonlardır. Her enjeksiyon günü, doktorunuzun belirlediği dozda alerjen içeren bir iğne yapılır. Bu tedavi, alerji belirtilerinizi hafifletmeyi ve ilaç ihtiyacınızı azaltmayı hedefler.

Alerji immunoterapisi, özellikle alerjik rinit (saman nezlesi) ve alerjik astımı olan birçok kişi için yaygın bir tedavi yöntemidir. Dünya çapında milyonlarca insan bu tedaviyi almaktadır.

Bu tedavi genellikle alerji ilaçlarına yanıt vermeyen veya yan etkilerinden rahatsız olan kişilere önerilir. Çocuklardan yetişkinlere kadar her yaş grubunda uygulanabilir, ancak genellikle 5 yaş üstü için uygundur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Enjeksiyon bölgesinde hafif kızarıklık, şişlik veya kaşıntı
• Hafif burun tıkanıklığı veya hapşırma
• Yorgunluk hissi

Çocuklarda belirtiler

• Enjeksiyon bölgesinde daha belirgin kızarıklık
• Huzursuzluk veya ağlama
• Nadiren hafif döküntü

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Kan basıncında hafif düşüşe bağlı baş dönmesi
• Enjeksiyon bölgesinde daha uzun süren şişlik
• Genel halsizlik

Nedenler

Ana nedenler

• Alerji immunoterapisi, bağışıklık sisteminin alerjenlere verdiği abartılı tepkiyi düzenlemek için uygulanır.
• Aşı günü, vücudun alerjenle kontrollü bir şekilde karşılaşması sağlanır ve zamanla tolerans gelişir.

Risk faktörleri

• Kontrolsüz astım (aşı öncesi astımın stabil olması gerekir)
• Daha önce alerji aşısına karşı şiddetli reaksiyon geçirmiş olmak
• Beta bloker ilaç kullanımı (bazı tansiyon ilaçları)
• Hamilelik (genellikle ertelenir veya dikkatli uygulanır)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Enjeksiyondan sonra nefes darlığı, boğazda sıkışma veya bayılma gibi belirtiler hissederseniz hemen 112'yi arayın.
• Aşı bölgesinde birkaç saat içinde giderek büyüyen, avuç içi büyüklüğünde şişlik olursa doktorunuza başvurun.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Alerji aşı takviminizi düzenli olarak doktorunuzla planlayın.
• Her enjeksiyon öncesi genel sağlık durumunuzu değerlendirmek için doktorunuza danışın.
• Yan etkiler veya doz ayarlaması gerekiyorsa bir sonraki randevuda doktorunuzla konuşun.

Tanı

Alerji immunoterapisi öncesinde, hangi alerjenlere duyarlı olduğunuzu belirlemek için alerji testleri (deri prick testi veya kan testi) yapılır. Aşı tedavisi bu testlerin sonucuna göre kişiselleştirilir.

Yapılabilecek testler

• Deri prick testi (cilt üzerine az miktarda alerjen damlatılıp çizilir)
• Kan testi (spesifik IgE antikorları ölçülür)

Randevunuzda neler beklenir

Aşı gününde, doktorunuz veya hemşireniz size tıbbi geçmişinizi sorar, tansiyonunuzu ölçer ve astımınız varsa solunumunuzu kontrol eder. Ardından enjeksiyon kolun üst kısmına yapılır ve en az 30 dakika bekleme alanında gözlemlenirsiniz. Bu sürede herhangi bir reaksiyon olup olmadığı izlenir.

Tedavi

Alerji immunoterapisi, vücudu alerjenlere alıştırmak amacıyla düzenli aralıklarla yapılan enjeksiyonlardan oluşur. Tedavi iki aşamalıdır: birikim fazı (dozlar kademeli artırılır) ve idame fazı (sabit dozda aylık enjeksiyonlar).

Evde kişisel bakım

• Enjeksiyondan sonra 24 saat boyunca ağır egzersiz yapmayın.
• Alkol almayın ve sıcak duştan kaçının.
• Enjeksiyon bölgesine soğuk kompres uygulayabilirsiniz.
• Reaksiyon belirtileri için doktorunuzun önerdiği antihistamini (ilaç adı vermeden) yanınızda bulundurun.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, reaksiyon riskini azaltmak için enjeksiyon öncesi antihistaminik (alerji ilacı) almanızı önerebilir. Şiddetli reaksiyon durumunda acil epinefrin (adrenalin) uygulanabilir, ancak bu sadece sağlık profesyonelleri tarafından yapılır. Tedavi planınız tamamen size özeldir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Alerji immunoterapisi genellikle cerrahi bir işlem değildir. Ancak nadiren, aşıya bağlı büyük bir deri reaksiyonu (granülom) oluşursa, küçük bir cerrahi müdahale gerekebilir.

Bu durumla yaşamak

Alerji aşıları, günlük yaşamınıza bir rutin ekler. Randevu günlerinizi takviminize işaretleyin ve her enjeksiyondan sonra kendinize zaman ayırın. Yan etkiler genellikle hafiftir ve bir gün içinde geçer.

Yaşam tarzı ipuçları

• Alerjenlerden mümkün olduğunca kaçının (örneğin polen mevsiminde kapalı alanlarda kalın).
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durun, çünkü stres alerji semptomlarını tetikleyebilir.
• Aşı günleri öncesinde ve sonrasında sağlıklı beslenmeye özen gösterin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet bağışıklık sisteminizi destekler. Aşı günü ağır yemeklerden kaçının; hafif bir öğün iyidir. Düzenli egzersiz genel sağlığınız için faydalıdır, ancak enjeksiyon günü dinlenmeyi tercih edin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Alerji belirtileri yaşam kalitenizi etkileyebilir, ancak tedavinin faydalarını görmek zaman alabilir. Sabırlı olun. Endişelerinizi doktorunuzla paylaşın. Gerekirse bir psikolog veya danışmandan destek alabilirsiniz.

Önleme

Alerji immunoterapisi, mevcut alerjinin şiddetini azaltmaya yönelik bir tedavidir; alerjinin kendisini tamamen önleyemez. Ancak düzenli aşılar, belirtilerin ortaya çıkışını geciktirebilir veya hafifletebilir.

Aşılar

Alerji immunoterapisi, alerjen aşıları (aşı) olarak adlandırılsa da, bulaşıcı hastalıklara karşı yapılan aşılarla karıştırılmamalıdır. Bu tedavi, grip aşısı gibi koruyucu değil, tedavi edicidir.

Tarama programları

Alerji testleri, hangi alerjenlere duyarlı olduğunuzu belirler. Aşı tedavisine uygun aday olup olmadığınızı doktorunuz değerlendirir. Düzenli tarama önerilmez; sadece belirtileriniz varsa test yapılır.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Alerjiler kontrol altına alınmazsa kronik sinüzit, uyku sorunları ve astım kötüleşebilir.
• Şiddetli alerjik reaksiyonlar (anafilaksi) hayatı tehdit edebilir, ancak immunoterapi bu riski azaltır.

Uzun vadeli görünüm

Alerji immunoterapisi, birçok kişide alerji belirtilerini önemli ölçüde azaltır ve ilaç ihtiyacını minimuma indirir. Tedavi süresi 3-5 yıl olup, sonrasında etkisi uzun yıllar sürebilir. Herkesin yanıtı farklıdır, ancak çoğu kişi yaşam kalitesinde belirgin bir iyileşme hisseder.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.