Day of angioplasty

Genel Bakış

Anjiyoplasti, kalp damarlarınızdaki tıkanıklıkları açmak için yapılan bir işlemdir. Damar içine yerleştirilen küçük bir balon sayesinde tıkalı bölge genişletilir ve kan akışı sağlanır. İşlem genellikle kasıktan veya koldan ince bir tüp (kateter) yardımıyla yapılır.

Evet, anjiyoplasti dünya genelinde sık yapılan bir kalp damar tedavisidir. Türkiye'de de her yıl binlerce kişi bu işlemi geçirmektedir.

Anjiyoplasti genellikle kalp damar hastalığı olan kişilere uygulanır. Özellikle göğüs ağrısı (anjina) çeken veya kalp krizi geçirmiş olan hastalar bu işleme ihtiyaç duyabilir. Risk faktörleri arasında yüksek tansiyon, diyabet, sigara kullanımı ve yüksek kolesterol bulunur.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İşlem öncesinde göğüste sıkışma veya ağrı (anjina)
• Nefes darlığı
• Çabuk yorulma

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda anjiyoplasti nadir yapılır. Ancak doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda yorgunluk, morarma veya beslenme güçlüğü görülebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda göğüs ağrısı daha az belirgin olabilir; bazen mide ağrısı gibi hissedilebilir.
• Nefes darlığı ve yorgunluk daha yaygın olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Anjiyoplasti ihtiyacı genellikle damar sertliği (ateroskleroz) nedeniyle oluşan tıkanıklıklardan kaynaklanır.
• Damarların iç yüzeyinde yağ, kolesterol ve diğer maddelerin birikmesi (plak) kan akışını daraltır.

Risk faktörleri

• Sigara kullanımı
• Yüksek tansiyon
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek kolesterol
• Ailede kalp hastalığı öyküsü
• Hareketsiz yaşam tarzı

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Göğüs ağrısı veya baskı hissi 15 dakikadan uzun sürerse
• Nefes darlığı ani başlarsa
• Bayılma veya baş dönmesi yaşarsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yürüyüş gibi aktivitelerde göğüste sıkışma oluyorsa
• Kalp hastalığı riskiniz varsa düzenli kontrol için
• Doktorunuzun önerdiği takip randevularına gitmek

Tanı

Anjiyoplastiye ihtiyaç olup olmadığına karar vermek için doktorunuz önce fizik muayene yapar, EKG çeker ve kan testleri ister. Kesin tanı için genellikle koroner anjiyografi denilen bir görüntüleme yöntemi kullanılır.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG) – kalbin elektriksel aktivitesini ölçer.
• Kan testleri – kalp enzimleri ve kolesterol seviyelerini kontrol eder.
• Koroner anjiyografi – damarlara boya verilerek röntgenle tıkanıklıklar görüntülenir.

Randevunuzda neler beklenir

Anjiyoplasti günü hastaneye gelirsiniz. Doktorunuz işlemi anlatır. Kasık veya kol bölgeniz uyuşturulur. İnce bir tüp (kateter) damarınıza yerleştirilir ve tıkalı bölgeye ulaşılır. Balon şişirilir ve genellikle bir stent (küçük tel örgü) yerleştirilir. İşlem sırasında uyanık olursunuz, ancak herhangi bir ağrı hissetmezsiniz. İşlem yaklaşık 1-2 saat sürer.

Tedavi

Anjiyoplasti, tıkalı damarları açmak için yapılan bir işlemdir. İşlem sırasında balon şişirilerek damar genişletilir ve çoğu zaman bir stent (damar içi borucuk) kalıcı olarak yerleştirilir. Böylece damar tekrar daralmadan kan akışı sağlanır.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası birkaç gün dinlenin.
• Yara yerini temiz ve kuru tutun.
• Doktorunuzun önerdiği egzersizleri yapın, ancak ağır kaldırmayın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz kan sulandırıcı ilaçlar (aspirin, klopidogrel gibi) reçete edebilir. Bu ilaçlar damarların tekrar tıkanmasını önlemeye yardımcı olur. Ayrıca tansiyon, kolesterol ve diyabet ilaçları da kullanılabilir. İlaçlarınızı düzenli ve doktorunuzun önerdiği şekilde kullanmalısınız. Doz veya ilaç değişikliği yapmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Anjiyoplasti genellikle yeterli olur. Ancak çok sayıda tıkalı damar veya çok karmaşık tıkanıklıklar varsa koroner bypass cerrahisi gerekebilir. Bu durum doktorunuz tarafından değerlendirilir.

Bu durumla yaşamak

Anjiyoplasti sonrası normal günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz, ancak bir süre ağır işlerden kaçınmalısınız. Doktorunuzun izin verdiği kadar yürüyüş yapabilirsiniz. Yara yerinizi kontrol edin, kızarıklık veya akıntı olursa doktorunuza bildirin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakın.
• Stresten mümkün olduğunca kaçının.
• Düzenli uyuyun ve yeterli dinlenin.
• Kan basıncınızı ve kolesterolünüzü düzenli kontrol ettirin.

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir diyet uygulayın: yağsız et, bol sebze ve meyve, tam tahıllar tüketin. Tuz ve şekeri azaltın. Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş gibi egzersizler yapmaya çalışın. Başlamadan önce doktorunuzdan onay alın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anjiyoplasti sonrası kaygı veya endişe hissetmek normaldir. Kalbinizle ilgili yaşadığınız bu süreç duygusal olarak zorlayıcı olabilir. Ailenizle, arkadaşlarınızla veya bir psikologla konuşmak size iyi gelebilir.

Önleme

Damar tıkanıklıklarını tamamen önlemek her zaman mümkün olmasa da riski azaltabilirsiniz. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve alkolden uzak durma, tansiyon ve şekeri kontrol altında tutmak büyük fark yaratır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları kalp hastaları için önerilir. Bağışıklık sisteminizi güçlü tutar ve kalp krizi riskini azaltabilir. Doktorunuz sizin için uygun aşıları önerecektir.

Tarama programları

Eğer ailede kalp hastalığı öyküsü varsa, 40 yaşından sonra düzenli kolesterol ve tansiyon ölçümü yaptırmanız iyi olur. Doktorunuz gerekirse EKG veya efor testi isteyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Tedavi edilmeyen damar tıkanıklığı kalp krizine neden olabilir.
• Kalp yetmezliği veya kalpte ritim bozukluğu gelişebilir.
• Hayat kalitesi ciddi şekilde düşebilir.

Uzun vadeli görünüm

Anjiyoplasti başarılı bir işlemdir ve çoğu hasta iyileşme sonrası normal hayatına döner. Sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle uzun vadede iyi sonuçlar almak mümkündür. Damarların tekrar daralmaması için doktorunuzun önerilerine uymanız çok önemlidir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.