Day of cardiac catheterisation

Genel Bakış

Kalp kateterizasyonu, kalp ve damarlarınızın içine ince ve esnek bir tüp (kateter) yerleştirilerek yapılan bir işlemdir. Bu işlem sırasında doktor, kalbinize giden damarları görüntülemek, tıkanıklıkları tespit etmek ve bazen de tedavi uygulamak için kateteri kullanır. İşlem günü hastanede geçireceğiniz zamandır; genellikle birkaç saat sürer ve aynı gün taburcu olabilirsiniz.

Evet, kalp kateterizasyonu dünya genelinde yaygın olarak uygulanan bir işlemdir. Her yıl milyonlarca kişiye kalp hastalıklarını teşhis veya tedavi etmek için yapılır.

Bu işlem, göğüs ağrısı, nefes darlığı veya kalp krizi geçiren kişilere sıklıkla uygulanır. Ayrıca kalp kapak hastalığı veya doğumsal kalp sorunları olan çocuklar ve yetişkinler de bu işlemi geçirebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İşlem öncesinde hafif endişe veya gerginlik
• İşlem sırasında kasık veya bilekte hafif bir basınç hissi
• İşlem sonrası birkaç saat dinlenme ihtiyacı

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda işlem öncesi anksiyete (kaygı) daha belirgin olabilir
• İşlem sonrası bir süre hareket kısıtlaması gerekebilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda işlem sonrası yorgunluk daha uzun sürebilir
• Kanama riski nedeniyle daha dikkatli gözlem gerekir

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp kateterizasyonu, kalp damar hastalıklarını teşhis etmek için yapılır.
• Tıkalı damarları açmak (anjiyoplasti) veya stent yerleştirmek amacıyla da uygulanır.
• Kalp kapakçıklarının durumunu değerlendirmek için kullanılabilir.

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Yüksek tansiyon (hipertansiyon)
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek kolesterol
• Sigara kullanımı
• Ailede kalp hastalığı öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İşlem sonrası kontrol randevunuzu kaçırmayın ve belirtileriniz kötüleşirse hemen sağlık kuruluşuna başvurun.
• Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma hissi olduğunda acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• İşlem öncesi doktorunuzun verdiği talimatları uygulayın.
• Reçetesiz ağrı kesiciler veya kan sulandırıcıları doktorunuza danışmadan kullanmayın.

Tanı

Kalp kateterizasyonu bir tanı yöntemidir. Doktor, kateter yardımıyla kalp damarlarınıza kontrast (boya) madde verir ve röntgenle görüntü alır. Bu sayede daralmış veya tıkalı damarlar net olarak görülür.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (böbrek fonksiyonları, kan pıhtılaşması)
• EKG (elektrokardiyogram)
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)
• Göğüs röntgeni

Randevunuzda neler beklenir

İşlem günü hastaneye aç karnına gelmeniz istenebilir. Damar yolunuz açılır, hafif bir sakinleştirici verilir. İşlem sırasında uyanık olur, bazen hissettiğiniz basıncı veya sıcaklığı doktorunuza söyleyebilirsiniz. İşlem genellikle 30-60 dakika sürer.

Tedavi

Kalp kateterizasyonu sadece tanı için değil, aynı zamanda tedavi için de kullanılır. Tıkalı damar bulunursa balon anjiyoplasti (damarı şişirme) veya stent yerleştirme yapılabilir. Bu tedaviler damarın açık kalmasını sağlar.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası birkaç gün ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı aktivitelerden kaçının.
• Kesi yerini temiz ve kuru tutun, doktorunuzun önerdiği şekilde pansuman yapın.
• Bol su için, doktorunuzun önerdiği ilaçları düzenli kullanın.

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz, kalp sağlığınızı desteklemek için kan sulandırıcılar, tansiyon ilaçları veya kolesterol düşürücü ilaçlar reçete edebilir. Bunları her zaman doktor kontrolünde kullanın. Ayrıca işlem sırasında damar içine verilen ilaçlar da kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer kateterizasyon sırasında ciddi çok damar tıkanıklığı tespit edilirse, bypass ameliyatı gerekebilir. Doktorunuz bu durumu sizinle ayrıntılı olarak konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Kalp kateterizasyonu sonrası çoğu kişi normal hayatına birkaç gün içinde dönebilir. Ancak doktorunuzun verdiği dinlenme ve aktivite kısıtlamalarına uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakın
• Düzenli uyuyun ve stresten uzak durun
• Kan basıncınızı ve kolesterolünüzü kontrol altında tutun

Diyet ve egzersiz

Kalp dostu bir beslenme: sebze, meyve, tam tahıllar, sağlıklı yağlar ve az tuz. Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş veya doktorunuzun onayladığı egzersizler yapın. Başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

İşlem sonrası kaygı, uyku sorunları veya hafif depresyon görülebilir. Bu normaldir, ancak duygularınızı ailenizle veya doktorunuzla paylaşın. Gerekirse psikolojik destek alabilirsiniz.

Önleme

Kalp kateterizasyonu bir hastalık değil, bir işlemdir. Ancak kalp hastalıklarının önlenmesi, bu işleme olan ihtiyacı azaltabilir. Sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, sigara ve alkol kullanmamak, kan basıncı ve kolesterol kontrolü en önemli adımlardır.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları kalp hastaları için önerilir. Aşılarla ilgili doktorunuza danışabilirsiniz.

Tarama programları

50 yaş sonrası, ailede kalp hastalığı öyküsü varsa daha erken dönemde düzenli kardiyoloji kontrolü önerilir. Sağlık Bakanlığı'nın tarama programları hakkında Aile Hekiminizden bilgi alabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• İşlem yapılmayan tıkalı damarlar kalp krizine yol açabilir.
• Tedavi edilmeyen ritim bozuklukları ciddi sorunlara neden olabilir.
• Kan pıhtısı oluşumu riski artar.

Uzun vadeli görünüm

Kalp kateterizasyonu genellikle güvenli ve başarılı bir işlemdir. Çoğu hasta işlemden sonra şikayetlerinde belirgin bir azalma yaşar. Tedaviniz ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kalp sağlığınızı uzun süre korumanız mümkündür.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.