Day of epidural anaesthesia

Genel Bakış

Epidural anestezi, bel bölgesindeki omurilik kanalına ince bir kateter (tüp) yerleştirilerek yapılan bir uyuşturma yöntemidir. Bu yöntemle vücudun alt kısmı (belden aşağısı) geçici olarak uyuşturulur ve ağrı hissedilmez. Genellikle doğum, sezaryen veya bazı ameliyatlar sırasında kullanılır.

Evet, epidural anestezi özellikle doğum ve alt karın ameliyatlarında sıkça kullanılan, güvenli ve etkili bir ağrı kontrol yöntemidir.

Epidural anestezi, doğum yapacak kadınlar, sezaryen olacak anneler, alt karın veya bacak ameliyatı geçirecek hastalar için uygulanır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Uygulama sırasında bel bölgesinde hafif bir basınç veya batma hissi
• Birkaç dakika içinde belden aşağıda uyuşma ve güçsüzlük
• Bacaklarda sıcaklık veya karıncalanma hissi
• Kan basıncında hafif düşüş (baş dönmesi, mide bulantısı)

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda epidural anestezi özel durumlarda (örneğin büyük ameliyatlar) kullanılır ve ebeveynler işlem öncesi detaylı bilgilendirilir.
• Çocuklarda uygulama sırasında hareketsiz durmaları zor olabilir; bu nedenle sakinleştirici ilaçlar da verilebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda epidural anestezi sonrası tansiyon düşmesi daha sık görülebilir.
• İyileşme süreci gençlere göre biraz daha uzun olabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Epidural anestezi, doğum sancılarını hafifletmek, sezaryen veya alt vücut ameliyatlarında ağrıyı kontrol altına almak için planlanır.
• Anestezi uzmanı tarafından belirlenen tıbbi nedenlerle (örneğin genel anestezinin riskli olduğu durumlar) tercih edilebilir.

Risk faktörleri

• Kan sulandırıcı ilaç kullanımı (doktorunuza mutlaka bildirin)
• Omurga ameliyatı geçmişi veya omurgada ciddi eğrilik (skolyoz)
• Kan pıhtılaşma bozukluğu
• Enfeksiyon (uygulama bölgesinde veya vücutta sistemik enfeksiyon)
• Düşük tansiyon veya kalp sorunları

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Epidural uygulandıktan sonra şiddetli baş ağrısı, uyuşma veya güçsüzlük devam ediyorsa
• İdrar yapamıyorsanız veya idrar/gaita kaçırma sorunu yaşıyorsanız
• Yüksek ateş, üşüme titreme veya genel durum bozukluğu hissediyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Epidural anestezi öncesi mutlaka anestezi uzmanı ile görüşmeli, sağlık geçmişinizi tam olarak paylaşmalısınız.
• Doğum sonrası veya ameliyat sonrası normal iyileşme sürecinde herhangi bir sorun yoksa doktorunuzun önerdiği kontrollere gidin.

Tanı

Epidural anestezi bir tanı yöntemi değil, bir tedavi/ağrı yönetimi yöntemidir. Uygulamadan önce anestezi uzmanı hastanın tıbbi geçmişini inceler, fizik muayene yapar ve gerekli kan testlerini isteyebilir.

Yapılabilecek testler

• Kan sayımı ve pıhtılaşma testleri
• EKG (kalp ritmi testi)
• Omurganın değerlendirilmesi için fizik muayene

Randevunuzda neler beklenir

Anestezi uzmanı size işlem hakkında bilgi verir, onayınızı alır. Ardından sırt üstü veya yan yatar pozisyonda bel bölgeniz temizlenir ve lokal anestezi yapılır. İnce bir iğne ile kateter yerleştirilir. İşlem sırasında uyanık kalırsınız ve ekibin talimatlarına uymanız istenir.

Tedavi

Epidural anestezi, doğum ve ameliyatlar sırasında ağrıyı kontrol etmek için kullanılan bir yöntemdir. İşlem sırasında ağrı hissedilmez, ancak basınç veya hareket hissi olabilir. Kateter sayesinde gerektiğinde ilaç eklenerek anestezi süresi uzatılabilir.

Evde kişisel bakım

• İşlem öncesi doktorunuzun verdiği talimatlara uyun (örneğin aç kalma süresi).
• İşlem sonrası dinlenin, ayağa kalkarken yavaş hareket edin.
• Bol sıvı tüketin, özellikle su için.
• Ağrı veya rahatsızlık hissettiğinizde sağlık ekibine bildirin.

Tıbbi tedaviler

Epidural anestezi, bupivakain, lidokain gibi lokal anestezik ilaçlar ve bazen opioidler (morfin benzeri) içerebilir. Bu ilaçlar omurilik çevresindeki sinirlere etki ederek ağrı sinyallerini bloke eder. Doz ve süre, kişiye ve duruma göre anestezi uzmanı tarafından ayarlanır. Kesinlikle kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Epidural anestezi, sezaryen, prostat ameliyatı, kalça protezi, bacak damar ameliyatları gibi birçok cerrahi işlemde kullanılır. Bazen genel anestezi ile birlikte de uygulanabilir.

Bu durumla yaşamak

Epidural anestezi genellikle tek seferlik veya kısa süreli bir uygulamadır. Etkisi geçtikten sonra günlük yaşamınıza dönebilirsiniz. Doğum sonrası veya ameliyat sonrası iyileşme sürecinde doktorunuzun önerilerine uymanız önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• İşlemden sonra 24 saat araç kullanmayın.
• Ağır kaldırmaktan ve zorlayıcı hareketlerden kaçının.
• Sigara ve alkolden uzak durun, iyileşmeyi hızlandırır.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde hareket edin (örneğin yürüyüş).

Diyet ve egzersiz

Epidural anestezi sonrası özel bir diyet gerekmez. Ameliyat veya doğum sonrası genel sağlıklı beslenme önerilir. Bol lifli gıdalar (meyve, sebze, tam tahıl) ve yeterli protein alın. Doktorunuz onay verdiğinde hafif egzersizlere başlayabilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Anestezi almak bazı kişilerde kaygıya neden olabilir. İşlem öncesi endişelerinizi sağlık ekibinizle paylaşın. Doğum sonrası veya ameliyat sonrası duygusal dalgalanmalar normaldir. Gerekirse bir psikolog veya destek grubuna başvurabilirsiniz.

Önleme

Epidural anestezi bir hastalık değil, bir uygulamadır. Bu nedenle 'önlenmesi' söz konusu değildir. Ancak olası riskleri azaltmak için uygulama öncesi tüm sağlık bilgilerinizi doktorunuzla paylaşın, önerilen testleri yaptırın ve talimatlara uyun.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Epidural anestezi sonrası nadiren de olsa kanama, enfeksiyon veya sinir hasarı gelişebilir.
• Tedavi edilmeyen şiddetli baş ağrısı (spinal baş ağrısı) günlük yaşamı etkileyebilir.
• Uzun süreli uyuşma veya güçsüzlük motor fonksiyonları bozabilir.

Uzun vadeli görünüm

Epidural anestezi güvenli bir yöntemdir ve ciddi komplikasyonlar oldukça nadirdir. Çoğu kişi herhangi bir kalıcı sorun yaşamaz. Uygulama sonrası hafif yan etkiler birkaç gün içinde geçer. Sağlık ekibinizle iyi iletişim kurarak riskleri en aza indirebilirsiniz.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Sağlık Bakanlığı Hasta Hakları Birimi · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.