Gastroskopi günü

Genel Bakış

Gastroskopi, yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının içini incelemek için kullanılan bir endoskopi işlemidir. İşlem günü, aç karnına gelmeniz, damar yolu açılması ve boğazınıza sprey anestezi uygulanması gibi adımları içerir. İşlem genellikle 15-20 dakika sürer ve aynı gün taburcu olabilirsiniz.

Evet, mide ve sindirim sistemi şikayetlerinin değerlendirilmesinde sıkça kullanılan bir yöntemdir.

Mide yanması, hazımsızlık, karın ağrısı, kanama veya kilo kaybı gibi belirtileri olan her yaştan kişiye uygulanabilir. Ayrıca bazı tarama programlarında da kullanılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İşlem sonrası boğazda hafif ağrı veya tahriş
• Mide veya karında şişkinlik hissi
• İşlem sırasında kullanılan hava nedeniyle geğirme
• Sedasyon etkisiyle hafif uyku hali ve yorgunluk

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda genellikle genel anestezi altında yapılır, bu nedenle işlem sonrası mide bulantısı veya baş dönmesi olabilir.
• İşlemden sonra birkaç saat süreyle yumuşak gıdalarla beslenmeleri önerilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda sedasyon dozları daha dikkatli ayarlanır, bu nedenle uyanma süresi biraz uzayabilir.
• İşlem sonrası düşme riskine karşı dikkatli olunmalı ve bir refakatçi eşliğinde eve dönülmelidir.

Nedenler

Ana nedenler

• Mide ağrısı, yanma, hazımsızlık gibi şikayetlerin nedenini araştırmak
• Ülser, gastrit veya reflü tanısı koymak
• Mide kanamasının kaynağını bulmak ve durdurmak
• Mide kanseri taraması (özellikle risk gruplarında)

Risk faktörleri

• Helicobacter pylori enfeksiyonu
• Uzun süreli aspirin veya kan sulandırıcı kullanımı
• Sigara ve alkol tüketimi
• Ailede mide kanseri öyküsü
• İleri yaş

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İşlem sonrası şiddetli ağrı, kanama veya nefes darlığı gibi acil belirtiler varsa hemen 112'yi arayın.
• Ateş, titreme, kusma veya bilinç bulanıklığı yaşarsanız.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Planlı bir gastroskopi için doktorunuzun verdiği randevuya uyun.
• İşlem öncesi kan sulandırıcı ilaçları doktorunuza danışarak bırakın.

Tanı

Gastroskopi tanı ve bazen tedavi amaçlı yapılır. Doktor, ince bir kamera ile sindirim kanalınızı görüntüler. İşlem sırasında doku örneği (biyopsi) alınabilir veya küçük müdahaleler yapılabilir.

Yapılabilecek testler

• Açlık kan testi (işlem öncesi değerlendirme)
• Elektrokardiyografi (EKG) – özellikle yaşlı veya kalp hastalığı olanlarda
• Gastroskopi sırasında biyopsi (doku örneği)

Randevunuzda neler beklenir

İşlem günü sağlık kuruluşuna aç karnına gelirsiniz. Kolunuza damar yolu açılır ve boğazınıza uyuşturucu sprey sıkılır. Yatağa uzanır, ağzınıza bir ağızlık konur. Doktor kamerayı yavaşça yemek borunuzdan mideye ilerletir. İşlem sırasında nefes almakta zorlanmazsınız. Sedasyon sayesinde rahatlar ve çoğu şeyi hatırlamazsınız. İşlem bittikten sonra bir süre gözlem altında tutulur, ardından evinize gidebilirsiniz.

Tedavi

Gastroskopi işlemi, hem tanı koymak hem de bazı durumlarda tedavi uygulamak için kullanılır. Örneğin kanayan bir ülser varsa, işlem sırasında özel aletlerle kanama durdurulabilir. Polip (et benzeri oluşum) görülürse çıkarılabilir. Tedavi planı işlem sonuçlarına göre doktorunuz tarafından belirlenir.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası en az 2 saat hiçbir şey yemeyip içmeyin.
• İlk öğününüzde hafif, yumuşak gıdalar tercih edin (çorba, yoğurt, ekmek içi).
• Boğazınızı yormamak için bir gün boyunca baharatlı, asitli veya çok sıcak yiyeceklerden kaçının.
• Sedasyon nedeniyle işlem günü araç kullanmayın, önemli kararlar almayın ve makine kullanmayın.
• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin. Çoğu kişi ertesi gün normal aktivitelerine dönebilir.

Tıbbi tedaviler

Gastroskopi sırasında gerekirse kanama kontrolü, polip çıkarılması veya darlık açılması gibi müdahaleler yapılabilir. İşlem sonrası doktorunuz, bulgulara göre mide koruyucu ilaçlar veya antibiyotik tedavisi önerebilir. İlaçların isimlerini ve dozlarını doktorunuz size söyleyecektir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Çoğu durumda gastroskopi tek başına yeterlidir. Ancak mide kanseri veya karmaşık bir ülser perforasyonu (delinmesi) gibi durumlarda cerrahi müdahale gerekebilir. Cerrahi kararı tamamen doktorunuz tarafından verilir.

Bu durumla yaşamak

Gastroskopi sonrası çoğu kişi birkaç saat içinde normal hayatına dönebilir. Boğaz ağrısı veya şişkinlik varsa 1-2 gün içinde geçer. Biyopsi alındıysa sonuçları genellikle bir hafta içinde çıkar. Sağlık Bakanlığı'nın önerilerine uyarak düzenli kontrollerinizi ihmal etmeyin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun (mide şikayetlerinizi artırabilir).
• Stres mide sağlığını etkileyebilir; rahatlama teknikleri deneyin.
• Düzenli uyuyun ve yemeklerinizi küçük porsiyonlar halinde tüketin.
• Doktorunuzun önerdiği takip programına uyun.

Diyet ve egzersiz

İşlem sonrası ilk gün hafif, kolay sindirilen yiyecekler yiyin. Ertesi günden itibaren normal beslenmeye dönebilirsiniz. Mide rahatsızlığınız varsa yağlı, baharatlı ve asitli yiyecekleri sınırlayın. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz, ancak ağır egzersizlerden bir iki gün kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Gastroskopi öncesi bazı kişiler kaygı duyabilir. İşlemin hızlı ve genellikle ağrısız olduğunu bilmek rahatlatıcıdır. İşlem sonrası endişeleriniz devam ederse doktorunuz veya bir psikologdan destek alabilirsiniz.

Önleme

Gastroskopi işleminin kendisini önlemek mümkün değildir. Ancak mide sorunlarını erken fark etmek için düzenli kontroller yaptırabilirsiniz. Mide sağlığınızı korumak için sağlıklı beslenme, stresten uzak durma ve zararlı alışkanlıklardan kaçınma önemlidir.

Tarama programları

Rutin bir tarama yöntemi değildir, ancak ailenizde mide kanseri öyküsü varsa doktorunuz belirli aralıklarla gastroskopi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Gastroskopi nadiren komplikasyona yol açar. Ancak işlem sonrası dikkat edilmezse delinme (perforasyon) veya kanama görülebilir.
• Sedasyon reaksiyonları (alerji veya solunum sorunları) çok nadirdir.

Uzun vadeli görünüm

Gastroskopi son derece güvenli bir işlemdir. Çoğu kişi herhangi bir sorun yaşamadan hızla iyileşir. İşlem sayesinde birçok mide hastalığı erken teşhis edilir ve başarıyla tedavi edilir. Sağlığınızla ilgili endişelerinizi doktorunuzla açıkça konuşun.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.