Ödem (Şişlik) Sonrası Evde Bakım

Genel Bakış

Ödem, vücudunuzda sıvı birikmesi sonucu oluşan şişliktir. Özellikle bacaklarda, ayak bileklerinde ve ayaklarda görülür. Kalp ve dolaşım sorunlarına bağlı olarak ortaya çıkabilir.

Evet, ödem özellikle kalp ve dolaşım sorunları olan kişilerde sık görülür. Yaş ilerledikçe daha yaygın hale gelir.

Ödem, kalp yetmezliği, böbrek veya karaciğer hastalığı olanları, hareketsiz yaşam sürenleri, aşırı tuz tüketenleri ve hamileleri daha sık etkiler.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bacaklarda, ayak bileklerinde veya ayaklarda şişlik
• Cildin gergin ve parlak görünmesi
• Şişen bölgeye bastırıldığında çukur oluşması (gode bırakan ödem)
• Kilo artışı (sıvı birikimine bağlı)
• Ayakkabı veya yüzüklerin eskisinden daha sıkı gelmesi

Çocuklarda belirtiler

• Yüzde, ellerde veya ayaklarda şişlik
• İdrar miktarında azalma
• Halsizlik ve iştahsızlık

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bacaklarda ve ayaklarda belirgin şişlik
• Ciltte incelme ve morarma
• Yürümede zorluk ve denge sorunları

Nedenler

Ana nedenler

• Kalp yetmezliği (kalbin kanı pompalama gücünün azalması)
• Böbrek hastalıkları (sıvı ve tuz dengesinin bozulması)
• Karaciğer sirozu (karaciğerin protein üretiminin azalması)
• Toplardamar yetmezliği (bacaklardaki toplardamarların kanı geri pompalayamaması)
• Bazı ilaçlar (tansiyon ilaçları, ağrı kesiciler gibi)

Risk faktörleri

• Hareketsiz yaşam
• Aşırı tuz tüketimi
• Obezite
• Uzun süre ayakta kalma veya oturma
• Hamilelik
• Yaşlılık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı ile birlikte olan şişlik
• Tek bacakta ani ve ağrılı şişlik
• Şişliğin birkaç gün içinde hızla artması

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Bacaklarda hafif ama sürekli şişlik
• Şişliğin gün sonunda artması ve sabah azalması
• Daha önce doktor tarafından takip edilen bir durum varsa kontrole gitmek

Tanı

Doktor fizik muayene yapar, şişliğin yerini ve özelliklerini değerlendirir. Ayrıca sağlık geçmişinizi ve kullandığınız ilaçları sorar.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (böbrek ve karaciğer fonksiyonları, protein düzeyi)
• İdrar tahlili
• Ekokardiyogram (kalp ultrasonu)
• Bacak venlerinin ultrasonu (toplardamar yetmezliği şüphesinde)

Randevunuzda neler beklenir

Doktorunuz şişliğin nedenini bulmak için gerekli tetkikleri isteyecek. Tanı konulduktan sonra size uygun bir tedavi planı oluşturacak.

Tedavi

Ödem tedavisi altta yatan nedene yöneliktir. Evde uygulayacağınız önlemler şişliği azaltmaya yardımcı olur. Doktorunuzun önerilerini düzenli olarak uygulamanız önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Bacaklarınızı kalp seviyesinin üzerine kaldırın (günde birkaç kez 15-20 dakika)
• Tuz tüketimini azaltın (işlenmiş gıdalardan, turşu ve cipslerden kaçının)
• Uzun süre aynı pozisyonda oturmayın, sık sık hareket edin
• Doktorunuz önerirse varis çorabı (kompresyon çorabı) kullanın
• Bol su için (doktorunuz aksini söylemedikçe)
• Cildinizi nemli tutun, çatlakları önleyin

Tıbbi tedaviler

Ödemin nedenine göre doktorunuz idrar söktürücü ilaçlar, kalp ilaçları veya tansiyon ilaçları önerebilir. Bu ilaçları doktorunuzun belirttiği şekilde kullanmanız çok önemlidir. Hiçbir ilacı kendi başınıza bırakmayın veya dozunu değiştirmeyin.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Toplardamar yetmezliğine bağlı ödemlerde, ilaç tedavisine yanıt alınamazsa bazı cerrahi girişimler (örneğin, lazer tedavisi veya damar bağlanması) düşünülebilir. Bu durumu doktorunuz değerlendirecektir.

Bu durumla yaşamak

Günlük yaşamda bacaklarınızı sık sık dinlendirin ve yukarı kaldırın. Uzun yolculuklarda sık sık mola verip yürüyün. Ayaklarınızı rahatsız etmeyen, geniş ve rahat ayakkabılar tercih edin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Tuzsuz veya az tuzlu beslenmeye özen gösterin
• Düzenli olarak yürüyüş gibi hafif egzersizler yapın
• Fazla kilolarınızı vermek ödemin azalmasına yardımcı olabilir
• Sigara içiyorsanız bırakmayı deneyin (damar sağlığını olumsuz etkiler)

Diyet ve egzersiz

Düşük tuzlu bir diyet uygulayın. Potasyumdan zengin besinler (muz, patates, ıspanak) tüketin, ancak böbrek sorununuz varsa doktorunuza danışın. Günde 20-30 dakika tempolu yürüyüş yapmak kan dolaşımını iyileştirir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sürekli şişlik ve hareket kısıtlılığı can sıkıcı olabilir. Bu durumun tedavi edilebilir olduğunu unutmayın. Duygularınızı doktorunuzla veya ailenizle paylaşmaktan çekinmeyin.

Önleme

Ödem tamamen önlenemese de, riski azaltmak mümkündür. Düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, tuzu sınırlama ve ideal kiloyu koruma ödem oluşumunu azaltabilir.

Tarama programları

Kalp, böbrek veya karaciğer hastalığınız varsa düzenli doktor kontrollerinizi aksatmayın. Erken tanı, ödeme yol açan durumların tedavisinde önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciltte yara ve enfeksiyon (selülit)
• Yürüme güçlüğü ve düşme riskinde artış
• Derin ven trombozu (pıhtı atması) riski
• Altta yatan hastalığın ilerlemesi

Uzun vadeli görünüm

Ödem çoğu zaman tedavi edilebilir bir durumdur. Altta yatan nedenin doğru tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri ile şişlik kontrol altına alınabilir. Doktorunuzun önerilerine uyarak sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.