Endometrial biyopsi

Genel Bakış

Endometrial biyopsi, rahmin içini kaplayan ince tabakadan (endometrium) küçük bir doku örneği alınması işlemidir. Bu örnek, mikroskop altında incelenerek rahim iç tabakasındaki hücrelerin sağlıklı olup olmadığına bakılır. Genellikle anormal kanamaların nedenini araştırmak veya rahim kanseri gibi hastalıkları erken teşhis etmek için yapılır.

Evet, kadın doğum (jinekoloji) kliniklerinde sıkça yapılan bir işlemdir. Özellikle 35 yaş üstü veya anormal kanama şikâyeti olan kadınlarda sıklıkla uygulanır.

Genellikle adet döngüsü düzensiz olan, menopoz sonrası kanama yaşayan, rahim iç tabakası kalınlaşmış (endometrial hiperplazi) veya kısırlık tedavisi gören kadınlara yapılır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Aşırı veya uzun süren adet kanaması
• Adet aralarında kanama
• Menopoz sonrası herhangi bir kanama
• Adet düzensizlikleri (çok sık veya seyrek adet)
• Rahim iç tabakasının kalınlaşması (ultrason ile saptanır)

Çocuklarda belirtiler

• Ergenlik öncesi çocuklarda adet kanaması görülmez; bu yaş grubunda biyopsi nadir yapılır, ancak genetik sendromlar veya bazı tümörler nedeniyle gerekebilir.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Menopoz sonrası en ufak bir kanama bile biyopsi gerektirebilir.
• Rahim sarkması veya atrofiye bağlı kanamalar da biyopsi ile değerlendirilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Rahim iç tabakasının kalınlaşması (endometrial hiperplazi)
• Rahim polipleri (iyi huylu et benzeri oluşumlar)
• Rahim kanseri veya kanser öncüsü lezyonlar
• Hormon dengesizlikleri (özellikle östrojen fazlalığı)
• Rahim iç zarının iltihaplanması (endometrit)

Risk faktörleri

• 45 yaş üstü olmak
• Obezite (aşırı kilo)
• Hiç doğum yapmamış olmak
• Uzun süreli östrojen ilacı kullanımı (progesteronla dengelenmemiş)
• Polikistik over sendromu (PCOS)
• Ailede rahim veya kolon kanseri öyküsü
• Diyabet veya yüksek tansiyon

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Adet kanaması çok yoğun ve birkaç saatte bir ped değiştirmeyi gerektiriyorsa
• Ani başlayan ve geçmeyen karın ağrısı varsa
• Bayılma hissi veya baş dönmesi oluyorsa

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Menopoz sonrası herhangi bir kanama fark ederseniz en kısa sürede doktora başvurun.
• Adetleriniz düzensiz veya ara kanamalarınız varsa bir uzmana danışın.
• Yıllık jinekolojik muayenenizi ihmal etmeyin.

Tanı

Doktorunuz şikâyetlerinizi dinledikten ve ultrason gibi görüntüleme yaptıktan sonra, rahim iç tabakasının durumunu değerlendirmek için endometrial biyopsi önerebilir.

Yapılabilecek testler

• Pelvik ultrason (rahim ve yumurtalıkların görüntülenmesi)
• Endometrial biyopsi (rahim içinden örnek alma)
• Gerekirse histeroskopi (kamera ile rahim içine bakma)

Randevunuzda neler beklenir

Biyopsi genellikle muayene masasında yapılır. Doktor vajinaya bir spekulum yerleştirir, rahim ağzını temizler ve ince bir tüp (kanül) ile rahim içinden örnek alır. İşlem sırasında kramp tarzında bir ağrı hissedebilirsiniz. Sonrasında birkaç gün hafif lekelenme olabilir. İşlemden hemen sonra günlük yaşamınıza dönebilirsiniz.

Tedavi

Endometrial biyopsi bir tedavi değil, tanı koymak için yapılan bir işlemdir. Tedavi, biyopsi sonucuna göre planlanır. Sonuç normal ise genellikle ek bir tedavi gerekmez. Anormal bir durum saptanırsa, doktorunuz size uygun seçenekleri açıklayacaktır.

Evde kişisel bakım

• Biyopsi sonrası ilk gün ağır egzersizden kaçının.
• Kanama veya kramp için doktorunuzun önerdiği ağrı kesiciyi kullanabilirsiniz (ilaç ismi vermeyin).
• Kanama tamamen durana kadar (genelde 2-3 gün) tampon yerine ped kullanın.
• İşlemden sonra bir hafta kadar cinsel ilişkiden kaçının.

Tıbbi tedaviler

Biyopsi sonucu hormonal dengesizlik gösterirse, doktorunuz hormon tedavisi önerebilir. Kanser öncüsü lezyonlar veya erken evre kanser tespit edilirse, ameliyat (rahmin alınması) veya başka tedaviler gerekebilir. Hiçbir ilaç ismi veya dozu vermeyiniz.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Biyopsi sonucunda rahim kanseri veya ileri derecede hücre bozukluğu saptanırsa, rahmin alınması (histerektomi) gibi cerrahi tedaviler düşünülebilir. Bu kararı doktorunuz sizinle detaylıca konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Biyopsi sonrası çoğu kadın birkaç gün içinde normal hayatına döner. Sonuç beklerken kaygılı olabilirsiniz; bu normaldir. Sonuçların çoğu iyi huyludur. Doktorunuzun söylediklerine güvenin.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sağlıklı kilonuzu koruyun (obezite risk faktörüdür).
• Düzenli jinekolojik kontrollerinizi yaptırın.
• Sigara kullanıyorsanız bırakmayı deneyin.

Diyet ve egzersiz

Dengeli beslenme (sebze, meyve, tam tahıl) ve düzenli egzersiz bağışıklık sistemini güçlendirir ve hormon dengesini destekler. Haftada en az 150 dakika orta tempolu yürüyüş önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Biyopsi sonrası veya sonuç beklerken endişe, uykusuzluk veya üzüntü hissetmeniz normaldir. Bu duygularla başa çıkmak için aileniz veya arkadaşlarınızla konuşun. Gerekirse psikolojik destek alın.

Önleme

Rahim iç tabaka sorunları tamamen önlenemez ancak risk faktörlerini azaltarak (sağlıklı kilo, düzenli egzersiz, sigara içmemek) ve düzenli kontrollerle erken teşhis sağlanabilir.

Aşılar

HPV aşısı rahim ağzı kanserine karşı korur, ancak endometrial biyopsi gerektiren durumlarla doğrudan ilişkili değildir.

Tarama programları

Düzenli yıllık jinekolojik muayene ve gerektiğinde ultrason taraması önerilir. Sağlık Bakanlığı'nın ulusal kanser tarama programları kapsamında bilgi almak için aile sağlığı merkezinize başvurabilirsiniz.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Rahim iç tabakasında kanser öncüsü lezyonlar varsa ve tedavi edilmezse, zamanla rahim kanserine dönüşebilir.
• Anormal kanamalar uzun süre devam ederse kansızlık (anemi) gelişebilir.
• Bazı iyi huylu polip veya hiperplaziler ilerleyerek kanser riskini artırabilir.

Uzun vadeli görünüm

Endometrial biyopsi erken tanı için güvenilir bir yöntemdir. Çoğu sonuç iyi huyludur ve tedavi gerektirmez. Kanser veya öncü lezyon saptanırsa, erken tedavi ile tam iyileşme mümkündür. Umudunuzu kaybetmeyin, düzenli doktor takibi hayat kurtarır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.