Esnek sigmoidoskopi

Genel Bakış

Esnek sigmoidoskopi, kalın bağırsağın son kısmını (sigmoid kolon ve rektum) incelemek için kullanılan bir tıbbi işlemdir. Doktor, ucunda kamera bulunan ince, esnek bir tüp (sigmoidoskop) ile bağırsağın içine bakar. Bu işlem, polipler (et benzeri oluşumlar) veya kanser gibi sorunları bulmak ve bazen tedavi etmek için yapılır.

Evet, özellikle kolorektal kanser taraması için yaygın olarak kullanılan bir yöntemdir.

Genellikle 50 yaş üstü yetişkinlerde veya ailesinde kolon kanseri öyküsü olan kişilerde yapılır. Ayrıca bağırsak şikayetleri olan her yaştan hastada da kullanılabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İşlem öncesi veya sonrası hafif karın ağrısı veya şişkinlik
• İşlem sırasında hafif bir baskı hissi
• Nadiren kanama veya perforasyon (bağırsak delinmesi) - acil durum belirtilerine bakın

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda nadiren yapılır, ancak nedeni genellikle kronik kabızlık veya kanlı dışkıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda daha sık tarama amaçlı yapılır.
• İlaç kullanımı (kan sulandırıcılar) nedeniyle kanama riski artabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Esnek sigmoidoskopinin kendisi bir testtir, ancak testin yapılma nedenleri arasında rektal kanama, kronik ishal veya kabızlık, dışkıda kan görülmesi veya kanser taraması sayılabilir.

Risk faktörleri

• 50 yaş üstü olmak
• Ailede kolon kanseri veya polip öyküsü
• Inflamatuar bağırsak hastalığı (Crohn veya ülseratif kolit) olmak
• Obezite, sigara kullanımı, yüksek yağlı düşük lifli beslenme

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Rektal kanama veya dışkıda kan varsa hemen doktora başvurun.
• Ani başlayan şiddetli karın ağrısı veya kusma varsa acil servise gidin.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• 50 yaşından itibaren kolorektal kanser taraması için doktorunuzla konuşun.
• Ailede kanser öyküsü varsa daha erken yaşta tarama gerekebilir.

Tanı

Esnek sigmoidoskopi, alt bağırsak sorunlarını teşhis etmek için kullanılan bir görüntüleme yöntemidir. Doktor, işlem sırasında bağırsağın içini doğrudan gözlemler.

Yapılabilecek testler

• Esnek sigmoidoskopi (ana test)
• Bazen aynı seansta ve biyopsi (küçük doku örneği alınması) yapılabilir.
• Tam kolonoskopi veya sanal kolonoskopi (bilgisayarlı tomografi) gibi başka testler de istenebilir.

Randevunuzda neler beklenir

İşlem öncesi doktorunuz bağırsağınızı temizlemeniz için bir lavman veya hafif müshil önerebilir. Genellikle aç kalmanız gerekmez. İşlem sırasında sol yanınıza yatırılırsınız. Doktor, sigmoidoskopu rektumunuzdan yavaşça ilerletir. Hava verilerek bağırsak şişirilir, bu hafif bir dolgunluk hissi yaratabilir. İşlem sonrası hemen günlük aktivitelerinize dönebilirsiniz.

Tedavi

Esnek sigmoidoskopi sırasında bulunan polipler veya anormal dokular çoğu zaman aletlerle çıkarılabilir. Bu işleme polipektomi denir. Bulgulara göre doktorunuz ileri tetkik veya tedavi planı önerebilir.

Evde kişisel bakım

• İşlemden sonra birkaç saat hafif sıvılar tüketin.
• Gaz ve şişkinlik için yürüyüş yapabilirsiniz.
• Doktorunuz önermedikçe ağrı kesici kullanmayın.

Tıbbi tedaviler

Polipler çıkarıldıktan sonra genellikle başka bir tedavi gerekmez. Ancak kanser tespit edilirse, cerrahi, kemoterapi veya radyoterapi gibi tedaviler değerlendirilir. Tedavi seçenekleri hastalığın evresine ve kişisel duruma göre değişir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Eğer polipler büyük veya kanserliyse, cerrahi gerekebilir. Ancak çoğu polip işlem sırasında güvenle çıkarılabilir.

Bu durumla yaşamak

Esnek sigmoidoskopi sonrası genellikle özel bir yaşam tarzı değişikliği gerekmez. İşlem tamamlandıktan sonra normal yaşamınıza dönebilirsiniz.

Yaşam tarzı ipuçları

• Lifli beslenme (meyve, sebze, tam tahıllar)
• Düzenli egzersiz
• Sigara ve aşırı alkolden kaçının

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir diyet ve düzenli fiziksel aktivite, kolon sağlığını destekler. İşlem sonrası hemen normal beslenmeye dönebilirsiniz.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bazı kişiler tarama testleri veya bulgular konusunda endişe duyabilir. Bu normaldir. Doktorunuzla açıkça konuşmak kaygıyı azaltır.

Önleme

Kolorektal kanserlerin çoğu, poliplerin erken bulunup çıkarılmasıyla önlenebilir. Esnek sigmoidoskopi bu amaçla yapılan etkili bir tarama testidir.

Aşılar

Kolorektal kansere karşı bir aşı yoktur, ancak HPV aşısı bazı bağırsak kanserlerini önleyebilir (HPV ile ilişkili olanlar).

Tarama programları

Sağlık Bakanlığı, 50-70 yaş arası bireylere her 5-10 yılda bir sigmoidoskopi veya dışkıda gizli kan testi önermektedir. Ailede risk varsa tarama daha erken başlayabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Polipler varsa ve çıkarılmazsa, zamanla kansere dönüşebilir.
• Kanama veya perforasyon gibi nadir komplikasyonlar tedavi gerektirebilir.

Uzun vadeli görünüm

Esnek sigmoidoskopi güvenli bir işlemdir. Polipler erken bulunursa neredeyse tamamen iyileşme şansı yüksektir. Kanser teşhisi konulsa bile, erken evrede tedavi başarı oranları çok yüksektir.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Klinikleri ↗ · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.