Diz protezi genel bakış

Genel Bakış

Diz protezi, hasarlı bir diz ekleminin yapay bir eklemle değiştirildiği bir ameliyattır. Bu işlem, şiddetli ağrıyı azaltmak ve hareket kabiliyetini geri kazandırmak için yapılır.

Evet, diz protezi oldukça yaygın bir ameliyattır. Her yıl binlerce kişi bu ameliyatı olmaktadır.

Diz protezi genellikle 60 yaş üstü kişilerde görülse de, genç yaşta ciddi eklem hasarı olanlarda da uygulanabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Dizde sürekli veya hareketle artan ağrı
• Dizde sertlik ve hareket kısıtlılığı
• Yürürken veya merdiven çıkarken zorlanma
• Dizde şişlik ve hassasiyet

Çocuklarda belirtiler

• Diz protezi çocuklarda nadiren yapılır. Genellikle doğuştan gelen eklem sorunları veya ciddi yaralanmalar sonrası düşünülür.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda diz ağrısı sık görülür, ancak protez kararı ağrının günlük yaşamı etkilemesine göre verilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Diz kireçlenmesi (osteoartrit): Eklem kıkırdağının aşınması
• Romatoid artrit gibi iltihaplı eklem hastalıkları
• Diz yaralanmaları (kırık, bağ yırtığı) sonrası gelişen eklem hasarı

Risk faktörleri

• İleri yaş
• Fazla kilo veya obezite
• Geçirilmiş diz yaralanmaları
• Ailede diz protezi öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Dizde ani şişlik ve şiddetli ağrı
• Ameliyat sonrası yukarıda belirtilen acil durum belirtileri

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Diz ağrısı ilaçlarla geçmiyorsa ve günlük işlerinizi yapmanızı engelliyorsa bir ortopedi uzmanına başvurun.

Tanı

Doktor öncelikle sağlık geçmişinizi dinler, fizik muayene yapar ve röntgen gibi görüntüleme yöntemlerine başvurur.

Yapılabilecek testler

• Röntgen (diz ekleminin durumunu gösterir)
• Manyetik rezonans görüntüleme (MR) (kıkırdak ve bağları detaylı gösterir)
• Kan testleri (iltihap veya enfeksiyonu değerlendirir)

Randevunuzda neler beklenir

Tanı sürecinde doktorunuz sizi muayene eder, şikayetlerinizi dinler. Gerekli tetkiklerden sonra size tedavi seçeneklerini anlatır.

Tedavi

Diz protezi ameliyatı genellikle diğer tedaviler (ilaç, fizik tedavi) yeterli olmadığında düşünülür. Ameliyat öncesi hazırlık ve sonrası rehabilitasyon çok önemlidir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği egzersizleri yapmak
• Kilo kontrolü sağlamak
• Ameliyat sonrası dinlenme ve yara bakımına dikkat etmek

Tıbbi tedaviler

Doktorunuz ağrıyı azaltmak için çeşitli ilaçlar önerebilir. Fizik tedavi ile kas gücü ve hareket açıklığı artırılmaya çalışılır. Eklem içi enjeksiyonlar (kortizon gibi) geçici rahatlama sağlayabilir. Tüm bu tedavilere rağmen ağrı devam ederse cerrahi seçenekler değerlendirilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Doktorunuz, şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığı günlük yaşamınızı ciddi şekilde etkiliyorsa ve diğer tedaviler işe yaramıyorsa diz protezi ameliyatını önerebilir.

Bu durumla yaşamak

Ameliyattan sonra iyileşme süreci birkaç ay sürebilir. Fizik tedaviye düzenli katılmak ve doktorunuzun önerilerine uymak başarılı sonuç için önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Yürüyüş, yüzme gibi düşük etkili egzersizler yapmak
• Ağır kaldırmaktan ve zıplamaktan kaçınmak
• Otururken ve kalkarken dizinize dikkat etmek

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı beslenme ve düzenli egzersiz, protezin ömrünü uzatmaya yardımcı olur. Kalsiyum ve D vitamini açısından zengin besinler tüketin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ameliyat sonrası iyileşme süreci bazen zorlayıcı olabilir. Sabırlı olmak ve destek almak önemlidir. Kendinizi üzgün veya kaygılı hissederseniz doktorunuzla konuşun.

Önleme

Diz protezi gerektiren durumların bazıları (örneğin genetik yatkınlık) önlenemez. Ancak sağlıklı kilo, düzenli egzersiz ve yaralanmalardan kaçınmak riski azaltabilir.

Tarama programları

Düzenli bir tarama yoktur, ancak diz ağrısı şikayetiniz varsa erken dönemde doktora başvurmak önemlidir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığı nedeniyle günlük yaşam kalitesinde düşme
• Kas güçsüzlüğü ve yürüme bozukluğu
• Dizde kalıcı şekil bozukluğu

Uzun vadeli görünüm

Diz protezi ameliyatı genellikle başarılı bir ameliyattır. Çoğu kişi ağrıdan kurtulur ve hareket kabiliyetini geri kazanır. Protezin ömrü kişiye göre değişmekle birlikte, uygun bakım ile 15-20 yıl dayanabilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.