Çarpıntı sonrası evde bakım

Genel Bakış

Çarpıntı, kalbinizin normalden daha hızlı, düzensiz veya güçlü attığını hissetmenizdir. Evde bakım, bu hissi yaşadıktan sonra kendinize nasıl bakacağınız, ne zaman dinlenmeniz gerektiği ve ne zaman doktora gitmeniz gerektiğiyle ilgilidir.

Evet, çarpıntı çok yaygın bir şikâyettir. Çoğu insan hayatında en az bir kez çarpıntı hisseder.

Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak gençlerde ve orta yaşlılarda daha sık görülür. Anksiyete bozukluğu olan kişilerde daha yaygındır.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Kalbin hızlı veya düzensiz attığını hissetme
• Göğüste çırpınma, vurma veya duraklama hissi
• Boğazda veya boyunda nabız hissi
• Hafif baş dönmesi veya sersemlik

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklar çarpıntıyı 'kalbimin kuş gibi çarptığı' şeklinde tarif edebilir
• Oyun sırasında ani yorgunluk veya solukluk
• Bebeklerde huzursuzluk, emmede zorlanma

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Baş dönmesi, düşme riski
• Nefes darlığı veya göğüste sıkışma
• Kalp atışının çok yavaş veya çok hızlı hissedilmesi
• Bayılma hissi veya bayılma

Nedenler

Ana nedenler

• Stres, kaygı veya panik atak
• Kafein (kahve, çay, enerji içeceği), alkol veya nikotin kullanımı
• Yorgunluk veya uykusuzluk
• Ateş, enfeksiyon veya susuzluk
• Tiroid bezinin fazla çalışması (hipertiroidi)
• Bazı ilaçlar veya bitkisel takviyeler (doktorunuza danışın)

Risk faktörleri

• Anksiyete veya panik bozukluk öyküsü
• Kalp ritim bozukluğu (aritmi) geçmişi
• Yüksek tansiyon veya kalp hastalığı
• Aşırı kafein veya alkol tüketimi
• Aşırı egzersiz veya ani fiziksel efor

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Çarpıntı ile birlikte göğüs ağrısı, nefes darlığı veya bayılma varsa hemen 112’yi arayın.
• Çarpıntı dinlenirken başlıyor ve geçmiyorsa aynı gün bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Nabzınız çok düzensiz veya çok hızlıysa (dakikada 120’nin üzerinde) doktora görünün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Çarpıntı sık sık tekrarlıyorsa (haftada birkaç kez) bir kardiyoloji uzmanına muayene olun.
• Ailenizde kalp hastalığı veya aniden ölen genç bireyler varsa kontrol yaptırın.
• Çarpıntıya eşlik eden baş dönmesi, halsizlik veya çabuk yorulma varsa değerlendirin.

Tanı

Doktor, çarpıntınızın nedenini belirlemek için önce şikâyetlerinizi dinler, nabzınızı kontrol eder ve gerekirse bazı testler ister.

Yapılabilecek testler

• Elektrokardiyogram (EKG) – kalbin elektriksel aktivitesini kaydeder
• Holter (24 saatlik EKG) – bir gün boyunca kalp ritminizi izler
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu) – kalbin yapısını ve kan akışını değerlendirir
• Kan testleri – troid hormonları, elektrolitler ve enfeksiyon belirteçleri için

Randevunuzda neler beklenir

Muayene sırasında doktor size çarpıntı anında neler hissettiğinizi, ne kadar sürdüğünü ve tetikleyicileri soracaktır. Testler genellikle ağrısızdır ve sonuçlar kısa sürede çıkar.

Tedavi

Çarpıntı tedavisi altta yatan nedene bağlıdır. Çoğu durumda yaşam tarzı değişiklikleri yeterli olur. Doktorunuz gerekirse ilaç tedavisi önerebilir.

Evde kişisel bakım

• Çarpıntı hissettiğinizde sakin bir yerde oturun veya uzanın.
• Derin nefes alarak ve yavaşça vererek rahatlamaya çalışın.
• Kafein, alkol ve sigaradan bir süre uzak durun.
• Bol su için; susuzluk çarpıntıyı artırabilir.
• Bir günlük tutarak çarpıntılarınızın ne zaman ve hangi durumda olduğunu kaydedin.

Tıbbi tedaviler

Doktor, çarpıntınızın nedenine göre kalp ritmini düzenleyen ilaçlar, tansiyon ilaçları veya troid ilaçları yazabilir. İlaçları düzenli kullanmak ve doktor kontrolünde bırakmak önemlidir. Gerekirse kalp pili veya ablasyon gibi girişimsel işlemler yapılabilir. Kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Nadiren, bazı ritim bozukluklarında (örneğin atriyal fibrilasyon) ilaçlar yetersiz kalırsa ablasyon (kateterle yakma) veya kalp pili takılması gibi yöntemler uygulanabilir. Bu kararı kardiyoloji uzmanı verir.

Bu durumla yaşamak

Çarpıntı genellikle hayatınızı kısıtlamaz. Ancak belirtiler sık sık oluyorsa günlük aktivitelerinizi planlarken dinlenme araları vermek faydalı olabilir. Stres yönetimi önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Düzenli uyuyun, uykusuzluktan kaçının.
• Kafein ve alkol tüketimini azaltın veya bırakın.
• Sigara içiyorsanız bırakmak için destek alın.
• Stresle başa çıkmak için nefes egzersizleri, meditasyon veya yürüyüş yapın.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı ve dengeli beslenin; aşırı tuz, şeker ve işlenmiş gıdalardan kaçının. Düzenli egzersiz yapın, ancak aşırı zorlayıcı egzersizler çarpıntıyı tetikleyebilir. Egzersize yavaş başlayın ve vücudunuzu dinleyin.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Çarpıntı kaygıyı artırabilir, kaygı da çarpıntıyı tetikleyebilir. Bu kısır döngüyü kırmak için rahatlama teknikleri ve gerekirse bir psikolog desteği yararlı olabilir. Unutmayın, çarpıntı genellikle zararsızdır.

Önleme

Çarpıntı tamamen önlenemeyebilir, ancak tetikleyicileri bilmek ve onlardan kaçınmak sıklığını azaltabilir. Sağlıklı yaşam tarzı en önemli koruyucu faktördür.

Aşılar

Bağışıklama (aşılar) çarpıntıyı doğrudan önlemez, ancak enfeksiyonlara bağlı kalp sorunlarını azaltabilir. Özellikle grip ve zatürre aşıları kalp hastaları için önerilir.

Tarama programları

Rutin sağlık kontrolleri sırasında tansiyon ve kalp ritminiz kontrol edilir. Ailede kalp hastalığı varsa, düzenli kardiyoloji kontrolü önerilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Ciddi ritim bozuklukları (örneğin atriyal fibrilasyon) pıhtı oluşumuna ve felce yol açabilir.
• Sürekli hızlı kalp atışı kalp kasını zayıflatabilir (kardiyomiropati).
• Tekrarlayan bayılma veya düşmelere bağlı yaralanmalar.

Uzun vadeli görünüm

Çoğu çarpıntı zararsızdır ve tedaviyle tamamen geçer. Altta yatan bir neden varsa, uygun tedavi ile belirtiler kontrol altına alınabilir ve sağlıklı bir yaşam sürdürebilirsiniz. Düzenli doktor takibi ve sağlıklı alışkanlıklar ile riskler en aza indirilir.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.