Perikardiyosentez hakkında

Genel Bakış

Perikardiyosentez, kalbi çevreleyen zar (perikard) içinde biriken fazla sıvının bir iğne ile boşaltılması işlemidir. Bu işlem, kalbin sıkışmasını önlemek için yapılır.

Perikardiyosentez yaygın bir işlem değildir. Sadece perikardda ciddi miktarda sıvı biriktiğinde (perikard efüzyonu) veya kalp sıkışması (kardiyak tamponad) geliştiğinde uygulanır.

Kalp zarında sıvı birikmesine neden olan hastalıkları olan herkesi etkileyebilir. En sık kanser, böbrek yetmezliği, enfeksiyonlar veya kalp ameliyatı sonrası görülür.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı (genellikle otururken azalır, yatarken artar)
• Çarpıntı
• Halsizlik ve yorgunluk
• Ayak ve bacaklarda şişlik

Çocuklarda belirtiler

• Huzursuzluk
• Beslenme güçlüğü
• Nefes alırken zorlanma
• Ciltte solukluk

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Bilinç bulanıklığı
• Düşme riski
• Nefes darlığında ani artış
• Tansiyon düşüklüğü

Nedenler

Ana nedenler

• Kanser (akciğer, meme, lenf bezi kanserleri)
• Enfeksiyonlar (verem, viral enfeksiyonlar)
• Böbrek yetmezliği
• Kalp ameliyatı veya travma sonrası
• Bağışıklık sistemi hastalıkları (lupus, romatoid artrit)
• Radyoterapiye bağlı hasar

Risk faktörleri

• Kanser tedavisi görmek
• Kronik böbrek hastalığı
• Bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı
• Geçirilmiş kalp ameliyatı
• Enfeksiyonlara yatkınlık

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Nefes darlığı veya göğüs ağrısı yaşarsanız hemen bir sağlık kuruluşuna başvurun.
• Bayılma veya bayılacak gibi hissetme durumunda 112'yi arayın.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Kalp zarında sıvı biriktiğini biliyorsanız ve belirtileriniz hafifse, doktorunuzla düzenli kontrolleri ihmal etmeyin.
• Kanser veya böbrek hastalığı gibi risk faktörleriniz varsa, periyodik kontrollerinizi yaptırın.

Tanı

Doktorunuz önce fizik muayene yapar, stetoskopla kalbinizi dinler. Ardından kalp ultrasonu (ekokardiyografi) ile sıvı birikimini görüntüler. Bazı durumlarda bilgisayarlı tomografi (BT) veya manyetik rezonans (MR) da kullanılabilir.

Yapılabilecek testler

• Fizik muayene
• Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)
• Elektrokardiyografi (EKG)
• Göğüs röntgeni
• Kan testleri
• Bilgisayarlı tomografi (BT) veya MR

Randevunuzda neler beklenir

Tanı süreci genellikle hızlıdır. Eğer acil bir durum varsa, hemen müdahale edilir. Ultrasonla sıvının miktarı ve yeri belirlendikten sonra, gerekirse perikardiyosentez planlanır.

Tedavi

Perikardiyosentez, perikard efüzyonunun tedavisinde kullanılan bir işlemdir. Amaç, kalbi sıkıştıran fazla sıvıyı boşaltarak kalbin rahatça çalışmasını sağlamaktır. Sıvının nedeni araştırılır ve altta yatan hastalık tedavi edilir.

Evde kişisel bakım

• Doktorunuzun önerdiği kontrollere düzenli gidin.
• Ağır fiziksel aktivitelerden kaçının.
• Belirtilerinizi not alın ve kötüleşirse doktorunuza bildirin.

Tıbbi tedaviler

Perikardiyosentez dışında, altta yatan nedene yönelik tedaviler uygulanır. Örneğin, enfeksiyon varsa uygun antibiyotikler kullanılabilir; kansere bağlı ise kanser tedavisi düzenlenebilir. İltihabı azaltmak için anti-enflamatuar ilaçlar verilebilir. Tüm tedaviler doktor kontrolünde yapılmalıdır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Perikardiyosentez genellikle iğne ile yapılır, cerrahi bir işlem değildir. Ancak sıvı tekrarlıyorsa veya iğne ile boşaltılamıyorsa, cerrahi olarak perikard penceresi açılabilir (perikardiyal pencere). Bu, göğüs kafesine küçük bir kesiden girilerek yapılır.

Bu durumla yaşamak

Perikardiyosentez sonrası genellikle birkaç gün istirahat önerilir. Sıvının nedeni tedavi edildikten sonra çoğu kişi normal yaşamına dönebilir. Ancak altta yatan hastalık (kanser, böbrek yetmezliği gibi) varsa, bu hastalığın takibi önemlidir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Doktorunuzun önerdiği şekilde kontrollerinizi aksatmayın.
• Enfeksiyon belirtileri (ateş, kızarıklık, ağrı) açısından dikkatli olun.
• Sigara içiyorsanız bırakın, sağlıklı beslenin.

Diyet ve egzersiz

Sağlıklı bir kalp için dengeli beslenme önemlidir. Tuz tüketimini azaltmak, bol sebze-meyve yemek önerilir. Egzersiz konusunda doktorunuza danışın; genellikle yürüyüş gibi hafif aktiviteler önerilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Ciddi bir kalp sorunu yaşamak kaygı ve stres yaratabilir. Bu normaldir. Duygularınızı paylaşmak, ailenizden veya bir uzmandan destek almak iyi gelebilir.

Önleme

Perikard efüzyonunun tamamen önlenmesi her zaman mümkün değildir. Ancak altta yatan hastalıkların (kanser, enfeksiyon, böbrek hastalığı) erken teşhisi ve tedavisi riski azaltabilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları, enfeksiyonlara bağlı perikardit riskini azaltabilir. Aşı takviminizi doktorunuzla görüşün.

Tarama programları

Özel bir tarama testi yoktur. Ancak risk grubundaysanız (kanser tedavisi, böbrek yetmezliği), doktorunuz düzenli kontrollerle kalbinizi izleyebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kalp sıkışması (kardiyak tamponad) nedeniyle kan basıncının düşmesi ve şoka girme
• Solunum yetmezliği
• Kalp durması
• Organ hasarları (böbrek, karaciğer)

Uzun vadeli görünüm

Erken teşhis ve tedavi ile perikard efüzyonu başarılı bir şekilde yönetilebilir. Perikardiyosentez hızlı bir rahatlama sağlar. Altta yatan hastalığın tedavisi de iyi bir sonuç için önemlidir. Çoğu kişi tamamen iyileşir ve normal yaşamına devam eder.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.