Bronkoskopiye hazırlık

Genel Bakış

Bronkoskopi, akciğerlerinizin ve hava yollarınızın içini incelemek için kullanılan bir tıbbi işlemdir. Doktor, burnunuzdan veya ağzınızdan ince, esnek bir tüp (bronkoskop) geçirerek akciğerlerinize bakar. Bu işlem sırasında örnek alınabilir veya bazı tedaviler uygulanabilir.

Evet, bronkoskopi sık yapılan bir tanı yöntemidir. Özellikle akciğer sorunları olan hastalarda yaygın olarak uygulanır.

Bronkoskopi, her yaştan insana uygulanabilir. Ancak çoğunlukla sigara içenlerde, kronik akciğer hastalığı olanlarda veya akciğer enfeksiyonu şüphesi olan kişilerde tercih edilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Geçmeyen öksürük
• Balgamda kan görülmesi
• Nefes darlığı
• Göğüs ağrısı
• Sürekli tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
• Akciğer grafisinde veya tomografisinde şüpheli bir görüntü

Çocuklarda belirtiler

• Doğuştan hava yolu sorunları
• Tekrarlayan zatürre
• Yabancı cisim aspirasyonu (çocuğun nefes borusuna bir cisim kaçması)
• Kronik öksürük

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda akciğer kanseri şüphesi
• İnatçı öksürük
• Nefes darlığında artış
• Akciğerde sıvı birikimi (plevral efüzyon)

Nedenler

Ana nedenler

• Bronkoskopi bir hastalık değil, bir tanı yöntemidir. Bu nedenle 'nedenler' kısmı, bronkoskopinin yapılmasına yol açan durumları içerir.
• Akciğer kanseri şüphesi
• Kronik öksürük veya kanlı balgam
• Akciğer enfeksiyonları (verem, mantar enfeksiyonu gibi)
• Hava yollarında daralma veya tıkanıklık
• Akciğer iltihabı (pnömoni)

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) olmak
• Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar (HIV, organ nakli gibi)
• Asbest veya diğer toksik maddelere maruz kalmak
• Ailede akciğer kanseri öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Aniden başlayan nefes darlığı
• Kanlı balgam çıkarma (miktar fazlaysa)
• Göğüste şiddetli ve sürekli ağrı
• Morarma veya dudaklarda renk değişikliği

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Geçmeyen öksürük (3 haftadan uzun süren)
• Sürekli hırıltı veya nefes alırken ıslık sesi
• Sık sık akciğer enfeksiyonu geçirme
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Sigarayı bırakmak ve akciğer taraması yaptırmak için

Tanı

Bronkoskopi, doktorunuzun hava yollarınızı doğrudan görmesini sağlar. İşlem sırasında görüntüleme cihazına bağlı bir kamera sayesinde akciğerlerinizin içi izlenir. Gerekirse şüpheli bölgelerden küçük doku örnekleri (biyopsi) alınır.

Yapılabilecek testler

• Bronkoskopi öncesi akciğer grafisi veya bilgisayarlı tomografi (BT) çekilebilir.
• Kan testleri (pıhtılaşma testi, tam kan sayımı)
• Solunum fonksiyon testi (akciğer kapasitesi ölçümü)
• EKG (kalp ritmi kontrolü, özellikle yaşlı hastalarda)

Randevunuzda neler beklenir

Bronkoskopi genellikle ayaktan yapılan bir işlemdir. İşlemden önce birkaç saat aç kalmanız istenir. Hemşire size damar yolundan bir sakinleştirici ilaç verir. Boğazınıza uyuşturucu sprey sıkılır. Doktor bronkoskopu burnunuzdan veya ağzınızdan geçirir. İşlem sırasında öksürebilir veya boğazınızda bir şey varmış gibi hissedebilirsiniz, ancak bu geçicidir. İşlem sonrası bir süre dinlenmeniz ve araba kullanmamanız önerilir.

Tedavi

Bronkoskopi bir tedavi yöntemi değil, tanı koymaya yardımcı olan bir işlemdir. Ancak bazı durumlarda bronkoskopi sırasında tedavi de uygulanabilir. Örneğin, hava yollarını tıkayan bir yabancı cisim çıkarılabilir veya kanama durdurulabilir.

Evde kişisel bakım

• İşlemden önce doktorunuzun verdiği talimatlara uyun, özellikle aç kalma süresine dikkat edin.
• Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız, doktorunuza mutlaka bildirin. İşlemden birkaç gün önce bu ilaçları bırakmanız gerekebilir.
• İşlem sonrası bir gün boyunca araba kullanmayın ve ağır işler yapmayın.
• İşlem sonrası birkaç gün boğazınızın hafif ağrıması normaldir. Ilık içecekler içebilirsiniz.
• İşlemden sonra 24 saat süreyle sigara içmeyin.

Tıbbi tedaviler

Bronkoskopi sırasında şüpheli alanlardan örnek alınır (biyopsi). Alınan örnekler patoloji laboratuvarında incelenir. Sonuçlara göre gerekiyorsa ileri tedavi (örneğin ilaç tedavisi, radyoterapi veya cerrahi) planlanır. Doktorunuz, bronkoskopi sonuçlarına bağlı olarak size en uygun tedavi seçeneklerini anlatacaktır.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Bronkoskopi sırasında alınan biyopsi sonucu akciğer kanseri veya tedavi gerektiren başka bir durum çıkarsa, cerrahi müdahale gerekebilir. Akciğer kanseri erken evredeyse tümörün çıkarılması için ameliyat yapılabilir.

Bu durumla yaşamak

Bronkoskopi sonrası çoğu insan aynı gün veya ertesi gün günlük yaşamına dönebilir. Hafif öksürük veya boğazda tahriş birkaç gün sürebilir. Bol sıvı tüketmek ve sesinizi dinlendirmek iyileşmeyi kolaylaştırır.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmaya çalışın. Sigara akciğer sağlığınız için en büyük risktir.
• Bronkoskopi tanı amaçlıysa, doktorunuzun önerilerine uyarak düzenli kontrollere gidin.
• Solunum yolu enfeksiyonlarından korunmak için hijyeninize dikkat edin ve kalabalık ortamlardan uzak durun.

Diyet ve egzersiz

Bronkoskopi sonrası özel bir diyet gerekmez. Ancak sağlıklı beslenme akciğer sağlığına katkıda bulunur. Bol meyve, sebze tüketin. Hafif yürüyüşler yapmak, işlem sonrası kan dolaşımını artırabilir. Ancak birkaç gün ağır egzersizden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Bronkoskopi yaptıracak olmak kaygıya neden olabilir. Bu normaldir. İşlem öncesi doktorunuzla endişelerinizi paylaşın. İşlem sırasında rahatlamanıza yardımcı olacak ilaçlar verilecektir. Sonuçları beklerken de destek almak size iyi gelebilir.

Önleme

Bronkoskopi bir hastalık değil, tanı yöntemi olduğu için onu önlemekten söz edemeyiz. Ancak bronkoskopi yapılmasına neden olan akciğer sorunlarını önlemek için sigaradan uzak durmak, sağlıklı beslenmek ve düzenli egzersiz yapmak önemlidir.

Aşılar

Grip ve zatürre (pnömoni) aşıları, akciğer enfeksiyonlarını önlemeye yardımcı olabilir. Doktorunuza bu aşıları yaptırmanız gerekip gerekmediğini sorabilirsiniz.

Tarama programları

Sigara içen veya içmiş olan 50-80 yaş arasındaki kişilerde, akciğer kanseri taraması için düşük doz akciğer tomografisi önerilebilir. Bu tarama, erken tanıya yardımcı olabilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Bronkoskopi sırasında nadiren kanama, enfeksiyon veya hava yollarında hasar oluşabilir.
• Biyopsi alınmışsa, akciğer zarında hava kaçağı (pnömotoraks) gelişme riski vardır.
• Bunlar nadir görülür ve genellikle tedavi edilebilir.

Uzun vadeli görünüm

Bronkoskopi güvenli bir işlemdir. Ciddi komplikasyon riski düşüktür. İşlem sonrası çoğu hasta hızla iyileşir. Bronkoskopi sayesinde doğru tanı konulabilir ve uygun tedavi planı oluşturulabilir. Akciğer sağlığınızla ilgili daha iyi bir gelecek için bu işlem önemli bir adımdır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.