Katarakt ameliyatına hazırlık

Genel Bakış

Katarakt, gözünüzün doğal merceğinin zamanla bulanıklaşmasıdır. Bu bulanıklık, görmenizi sanki buzlu bir camdan bakıyormuş gibi etkiler. Katarakt ameliyatı, bu bulanık merceği alıp yerine yapay bir mercek koyarak net görmenizi sağlar.

Evet, katarakt özellikle 60 yaş üstü kişilerde çok yaygındır. Dünya genelinde körlüğün önde gelen nedenlerinden biridir, ancak ameliyatla tedavi edilebilir.

Katarakt en çok yaşlı yetişkinleri etkiler. Bunun dışında diyabet, uzun süreli steroid kullanımı, göz yaralanmaları veya bazı genetik durumlar da katarakta yol açabilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Bulanık veya puslu görme
• Renklerin soluk veya sarımsı görünmesi
• Gece görüşünde zorluk, özellikle araba kullanırken farların kamaştırması
• Çift görme (tek gözde)
• Sık sık gözlük numarasının değişmesi

Çocuklarda belirtiler

• Doğuştan katarakt olabilir; bebekte göz bebeğinde beyazlık veya kayma görülebilir.
• Çocuk göz teması kurmuyorsa veya oyuncaklara uzanmıyorsa dikkatli olunmalıdır.

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yukarıdaki belirtiler yaşlılarda daha belirgindir.
• Okuma, yürüme gibi günlük işlerde zorlanma artar.
• Düşme riski artabilir.

Nedenler

Ana nedenler

• Yaşlanma (60 yaş sonrası en yaygın neden)
• Göz yaralanmaları
• Uzun süreli güneş ışığına (UV) maruz kalma
• Doğuştan (bebeklerde bazı genetik durumlar veya annenin hamilelikte geçirdiği enfeksiyonlar)

Risk faktörleri

• Şeker hastalığı (diyabet)
• Sigara içmek
• Aşırı alkol tüketimi
• Uzun süreli kortizon (steroid) ilaç kullanımı
• Ailede katarakt öyküsü
• Güneşe korumasız maruz kalma

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Görüşünüz aniden azalırsa
• Gözde ağrı, kızarıklık veya ışık çakmaları varsa
• Katarakt teşhisi konduysa ve ameliyat planlanıyorsa, önceden doktorunuzla görüşün.

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Yıllık göz muayenesi sırasında doktorunuz kataraktı fark edebilir.
• Belirtiler fark ederseniz, acil olmayan bir randevu alın.

Tanı

Doktorunuz göz bebeğinizi genişleten damlalar damlatarak gözünüzün içini özel bir ışıkla inceler. Bu muayene ağrısızdır.

Yapılabilecek testler

• Görme keskinliği testi (harfleri okuma)
• Yarık lamba muayenesi (mikroskopla gözün ön kısmının incelenmesi)
• Göz tansiyonu ölçümü
• Göz bebeğini büyüterek retina ve merceğin değerlendirilmesi

Randevunuzda neler beklenir

Muayene genellikle 30-60 dakika sürer. Damlalar nedeniyle birkaç saat bulanık görebilirsiniz, bu yüzden yanınızda bir refakatçi olması iyi olur. Sonuçları doktorunuz sizinle paylaşır.

Tedavi

Kataraktın tek etkili tedavisi ameliyattır. Gözlük veya damlalar bulanıklığı geçirmez. Ameliyat, bulanık merceği alıp yerine yapay bir mercek (göz içi lensi) koyar. Bu genellikle günübirlik bir işlemdir, hastanede yatmanız gerekmez.

Evde kişisel bakım

• Ameliyattan önce doktorunuzun verdiği göz damlalarını kullanın (kendi kendinize reçetesiz damla kullanmayın).
• Ameliyat günü hafif bir kahvaltı yapabilirsiniz (doktorunuz aksini söylemediyse).
• Ameliyattan sonra gözünüzü ovuşturmayın, tozlu ortamlardan kaçının.
• Doktorunuzun önerdiği süre boyunca ağır kaldırmayın, eğilmeyin.

Tıbbi tedaviler

Katarakt ilaçla tedavi edilemez. Ameliyat sırasında göz damlası ile uyuşturulur (lokal anestezi). İhtiyaca göre damar yoluyla sakinleştirici verilebilir. Ameliyattan sonra antibiyotik ve iltihap önleyici göz damlaları kullanmanız gerekir. Bunlar doktorunuz tarafından reçete edilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Ameliyat genellikle katarakt görüşünüzü günlük yaşamda rahatsız edecek kadar bulanıklaştırdığında önerilir. Örneğin araba kullanmak, okumak veya televizyon izlemek zorlaştıysa. Erken evrede ameliyat şart değildir, siz ve doktorunuz birlikte karar verirsiniz.

Bu durumla yaşamak

Katarakt ameliyatı sonrası ilk birkaç gün gözünüzü korumak için bir kalkan veya gözlük takmanız gerekebilir. İlk hafta gözünüze su kaçırmamaya özen gösterin. Çoğu kişi birkaç gün içinde günlük işlerine dönebilir. Tam iyileşme birkaç ay sürebilir.

Yaşam tarzı ipuçları

• Ameliyattan sonra en az bir hafta ağır egzersiz, yüzme veya saunadan kaçının.
• Gözünüzü ovuşturmayın, tozlu ortamlarda koruyucu gözlük kullanın.
• Güneş gözlüğü takarak gözünüzü UV ışınlarından koruyun.

Diyet ve egzersiz

Özel bir diyet gerekmez. Sağlıklı beslenmeye devam edin. Bol su için. Yürüyüş gibi hafif egzersizlere bir hafta sonra başlayabilirsiniz. Ağır kaldırma, ani eğilme gibi hareketlerden kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Görme kaybı endişe veya kaygı yaratabilir. Ameliyat öncesi ve sonrası duygusal destek almak önemlidir. Ailenizle veya arkadaşlarınızla konuşun, gerekiyorsa bir uzmana danışın. Unutmayın, çoğu kişi ameliyat sonrası görmesinin düzeldiğini ve yaşam kalitesinin arttığını söyler.

Önleme

Kataraktı tamamen önlemek mümkün değildir, ancak riskinizi azaltabilirsiniz. Güneş gözlüğü ve şapka kullanarak UV ışınlarından korunun, sigara içmeyin, şeker hastalığınız varsa kontrol altında tutun. Sağlıklı beslenin (C ve E vitamini, lutein içeren gıdalar).

Tarama programları

Düzenli göz muayeneleri, özellikle 60 yaşından sonra yılda bir kez, kataraktın erken fark edilmesini sağlar. Şeker hastalığı gibi risk faktörünüz varsa daha sık muayene olmanız gerekebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Görme kaybı artar, günlük yaşam zorlaşır.
• Düşme riski yükselir (özellikle yaşlılarda).
• Nadiren katarakt olgunlaştığında göz tansiyonu (glokom) veya iltihaplanma gibi sorunlara yol açabilir.

Uzun vadeli görünüm

Katarakt ameliyatı çok başarılıdır. Çoğu kişi görüşünde büyük düzelme fark eder. Küçük bir kısmı ameliyat sonrası yine gözlük kullanabilir. Nadiren enfeksiyon, göz tansiyonu veya retina sorunları gibi komplikasyonlar olabilir. Bunlar genellikle tedavi edilebilir. Doktorunuz size tüm riskleri ve faydaları ayrıntılı olarak anlatacaktır.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.