Preparing for chemotherapy session

Genel Bakış

Kemoterapi, kanser hücrelerini öldürmek veya büyümelerini durdurmak için kullanılan ilaçlarla yapılan bir tedavidir. Bu yazıda, kemoterapi seansına nasıl hazırlanacağınızı anlatıyoruz.

Kemoterapi, kanser tedavisinde sıkça kullanılan bir yöntemdir. Her yıl milyonlarca insan kemoterapi almaktadır.

Kemoterapi, çeşitli kanser türleri olan yetişkinler, çocuklar ve yaşlılara uygulanabilir. Her yaş grubunda farklı etkiler görülebilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• Yorgunluk ve halsizlik
• Bulantı ve kusma
• İştah kaybı
• Saç dökülmesi
• Ağız yaraları

Çocuklarda belirtiler

• Kemoterapi gören çocuklarda yorgunluk daha belirgin olabilir
• Bazı çocuklarda enfeksiyon riski artar
• Okul ve sosyal aktivitelerde aksamalar yaşanabilir

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda yorgunluk daha şiddetli olabilir
• Böbrek ve karaciğer fonksiyonları daha yakından izlenmelidir
• Diğer ilaçlarla etkileşim riski artar

Nedenler

Ana nedenler

• Kemoterapi doğrudan bir hastalık değil, bir tedavi yöntemidir. Kanser hücrelerini yok etmek amacıyla uygulanır.

Risk faktörleri

• Kemoterapi sırasında enfeksiyonlara karşı savunmasız olmak
• Tedavi öncesi beslenme durumunun zayıf olması
• Eşlik eden başka sağlık sorunları (diyabet, kalp hastalığı gibi)

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• Yüksek ateş veya titreme
• Kontrolden çıkan kusma veya ishal
• Ani kanama veya morarma
• Şiddetli karın ağrısı

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Hafif yorgunluk veya bulantı durumunda bir sonraki kontrolde doktorunuza bildirin
• Ağız yaraları veya iştahsızlık gibi yan etkileri planlı ziyaretlerde paylaşın

Tanı

Kemoterapi ihtiyacı, kanser tanısı konulduktan sonra doktor tarafından belirlenir. Tümörün türü, evresi ve hastanın genel sağlık durumu değerlendirilir.

Yapılabilecek testler

• Kan testleri (tam kan sayımı, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri)
• Görüntüleme çalışmaları (BT, MR, PET gibi)
• Biyopsi (tümörden parça alınarak incelenmesi)

Randevunuzda neler beklenir

Tedaviye başlamadan önce doktorunuz sizinle kemoterapi planını ayrıntılı olarak konuşacak. İlaçların nasıl verileceği, seans sıklığı ve olası yan etkiler hakkında bilgi alacaksınız.

Tedavi

Kemoterapi, kanser hücrelerini etkilemek için özel ilaçların kullanıldığı bir tedavidir. İlaçlar damar yoluyla, ağız yoluyla veya bazı durumlarda doğrudan tümör bölgesine verilebilir.

Evde kişisel bakım

• Seans öncesi bol sıvı tüketin
• Hafif ve besleyici yiyecekler yiyin
• Yan etkileri azaltmak için doktorunuzun önerdiği bulantı önleyici ilaçları zamanında alın
• Rahat kıyafetler giyin ve beraberinizde bir atıştırmalık getirin

Tıbbi tedaviler

Kemoterapi ilaçları kanser türüne göre doktor tarafından belirlenir. Tedavi süresi boyunca kan değerleriniz düzenli olarak takip edilir. Gerekirse enfeksiyon riskini azaltmak için ek ilaçlar kullanılabilir.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Kemoterapi bazen ameliyattan önce tümörü küçültmek (neoadjuvan kemoterapi) veya ameliyattan sonra kalan kanser hücrelerini yok etmek (adjuvan kemoterapi) amacıyla uygulanabilir.

Bu durumla yaşamak

Kemoterapi sırasında dinlenmeye özen gösterin, ancak tamamen hareketsiz kalmayın. Hafif yürüyüşler yapabilirsiniz. Tedavi günlerinde iş veya okul programınızı esnetmeyi düşünün.

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara ve alkolden uzak durun
• Ellerinizi sık sık yıkayın, enfeksiyonlara karşı korunun
• Stresi azaltmak için nefes egzersizleri veya meditasyon deneyin

Diyet ve egzersiz

Protein ve vitamin açısından zengin beslenmeye çalışın. Doktorunuz izin verdiği sürece hafif egzersizler yapabilirsiniz. Bazı yiyecekler bulantıyı tetikleyebilir; az az ve sık yemek yemek faydalı olabilir.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Kemoterapi sırasında duygusal iniş çıkışlar normaldir. Kendinizi üzgün veya kaygılı hissederseniz, bu duyguları doktorunuzla veya bir psikologla paylaşın. Unutmayın, bu süreç geçicidir.

Önleme

Kemoterapi bir tedavidir, önlenmesi söz konusu değildir. Ancak yan etkileri azaltmak için önlemler alınabilir.

Aşılar

Grip ve zatürre aşıları gibi koruyucu aşıları doktorunuza danışarak yaptırabilirsiniz. Kemoterapi sırasında canlı aşılar önerilmez.

Tarama programları

Kemoterapi öncesinde kan testleri ve diğer taramalar düzenli olarak yapılır. Bu testler tedavinin güvenli bir şekilde ilerlemesini sağlar.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Kanserin yayılması (metastaz)
• Tedavi edilmeyen kanser organ hasarına yol açabilir
• Yaşam kalitesinde ciddi düşüş

Uzun vadeli görünüm

Kemoterapi, birçok kanser türünde başarılı sonuçlar verir. Yan etkiler genellikle tedavi bittikten sonra geçer. Doktorunuzun önerilerine uyarak, tedavi sürecini daha rahat atlatabilirsiniz. Her hasta farklıdır, umudunuzu koruyun.

Destek bul

Yerel kuruluşlar

• Türkiye Kanserle Savaş Derneği · Türkiye

Yardım hatları

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.