Sistoskopiye hazırlık

Genel Bakış

Sistoskopi, mesanenizin (idrar torbasının) içini incelemek için kullanılan bir işlemdir. Doktor, ince, esnek veya sert bir tüpün ucundaki küçük bir kamera ile mesanenize bakar. Bu işlem genellikle idrar yolu sorunlarını teşhis etmek için yapılır.

Evet, sistoskopi oldukça yaygın bir işlemdir. Her yıl binlerce kişi idrar yolu şikayetleri nedeniyle bu işlemi geçirir.

Sistoskopi, her yaştan kadın ve erkeğe yapılabilir. Genellikle tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, idrarda kan görülmesi, idrar yaparken ağrı veya mesane sorunları olan kişilere önerilir.

Belirtiler

Yaygın belirtiler

• İdrarda kan görülmesi (hematüri)
• Sık idrara çıkma veya ani idrar hissi
• İdrar yaparken yanma veya ağrı
• Pelvik (kasık) bölgesinde ağrı veya basınç
• İdrar yolu enfeksiyonlarının tekrarlaması

Çocuklarda belirtiler

• Çocuklarda idrar yaparken ağlama veya huzursuzluk
• Gece altını ıslatma (enürezis) gibi belirtiler
• Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları

Yaşlı yetişkinlerde belirtiler

• Yaşlılarda idrar kaçırma veya idrar yapmada zorlanma
• İdrarda kan görülmesi daha sık araştırılır
• Mesanenin tam boşalmadığı hissi

Nedenler

Ana nedenler

• Sistoskopi birçok idrar yolu sorununu teşhis etmek için yapılır. Doktor aşağıdaki durumlardan şüpheleniyorsa isteyebilir: mesane iltihabı, mesane taşları, mesane tümörü, idrar yolu darlıkları veya prostat büyümesi.

Risk faktörleri

• Sigara içmek
• Kimyasallara maruz kalmak (bazı endüstriyel maddeler)
• Kronik (uzun süreli) idrar yolu enfeksiyonları
• Yaş (50 yaş üstü erkeklerde prostat sorunları daha sık)
• Ailede mesane kanseri öyküsü

Ne zaman doktora görünmeli

Aşağıdaki durumlarda acilen doktora görünün:

• İdrarda kan görürseniz (özellikle ağrısız kanama)
• Şiddetli pelvik ağrınız varsa
• İdrar yapamıyorsanız

Şu durumlarda rutin randevu alın:

• Sık sık idrar yolu enfeksiyonu geçiriyorsanız
• İdrar yaparken hafif yanma veya rahatsızlık devam ediyorsa
• Daha önce sistoskopi yapıldıysa ve doktor takip önerdiyse

Tanı

Sistoskopi, idrar yolu sorunlarını teşhis etmek için kullanılan bir yöntemdir. Doktorunuz öncelikle şikayetlerinizi dinler, fizik muayene yapar ve idrar tahlili ile kan testleri isteyebilir. Sonrasında sistoskopi planlanır.

Yapılabilecek testler

• İdrar tahlili (enfeksiyon veya kan olup olmadığını görmek için)
• Kan testleri (böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek için)
• Ultrason (mesane ve böbreklerin görüntülenmesi)
• Sistoskopi (doğrudan mesane içini görmek için)

Randevunuzda neler beklenir

Sistoskopi genellikle bir poliklinik odasında veya hastanede yapılır. İşlem öncesinde idrarınızı yapmanız istenebilir. Lokal anestezi (uyuşturucu jel) veya sedasyon (rahatlatıcı ilaç) uygulanabilir. Doktor ince tüpü idrar yolunuzdan geçirerek mesanenize ulaşır. İşlem sırasında hafif bir basınç hissedebilirsiniz. İşlem sonrası bir süre dinlenmeniz ve bol su içmeniz önerilir.

Tedavi

Sistoskopi bir tedavi yöntemi değil, bir tanı aracıdır. Ancak bazı durumlarda sistoskopi sırasında küçük müdahaleler de yapılabilir (örneğin, taş kırma veya doku örneği alma). Tedavi, sistoskopi sonucunda bulunan soruna göre planlanır.

Evde kişisel bakım

• İşlem sonrası bol su için (günde en az 2 litre)
• İdrar yaparken yanma hissini azaltmak için ılık bir banyo yapabilirsiniz
• Birkaç gün ağır kaldırmaktan ve aşırı fiziksel aktiviteden kaçının
• Doktorunuzun önerdiği şekilde dinlenin ve kontrollerinizi ihmal etmeyin

Tıbbi tedaviler

Sistoskopi sonucunda enfeksiyon varsa uygun antibiyotik tedavisi verilir. Mesane taşları veya tümör gibi bulgular varsa, doktorunuz ilaç tedavisi, lazer veya cerrahi yöntemler önerebilir. Tedavi, altta yatan soruna göre kişiye özeldir. Kesinlikle kendi başınıza ilaç kullanmayın.

Ameliyat ne zaman düşünülür?

Sistoskopi sırasında mesane tümörü veya büyük taşlar tespit edilirse, bunların çıkarılması için ayrı bir cerrahi işlem gerekebilir. Doktorunuz bu durumu sizinle detaylıca konuşacaktır.

Bu durumla yaşamak

Sistoskopi sonrası birkaç gün idrar yaparken hafif yanma ve pembemsi idrar görmek normaldir. Bol sıvı tüketmek ve istirahat etmek rahatlatıcı olur. İşlemden sonraki 24 saat araç kullanmamalı ve önemli kararlar almamalısınız (eğer sedasyon aldıysanız).

Yaşam tarzı ipuçları

• Sigara içiyorsanız bırakmanız mesane sağlığı için çok önemlidir
• Günde en az 2 litre su içmeye özen gösterin
• İdrarınızı uzun süre tutmayın, sık sık boşaltın
• Stresten uzak durmak ve düzenli uyumak bağışıklığınızı güçlendirir

Diyet ve egzersiz

İşlemden sonra hafif yiyecekler tüketin. Lifli gıdalar (sebze, meyve, tam tahıl) kabızlığı önler ve rahatsızlığı azaltır. Aşırı baharatlı ve asitli yiyeceklerden birkaç gün kaçının. Yürüyüş gibi hafif egzersizler yapabilirsiniz, ancak ağır sporlardan kaçının.

Ruh sağlığı ve duygusal iyilik hâli

Sistoskopi sonrası tanı konulana kadar kaygılı hissedebilirsiniz. Bu çok normaldir. Sonuçları beklerken aileniz veya arkadaşlarınızla konuşmak iyi gelebilir. Unutmayın, çoğu idrar yolu sorunu tedavi edilebilir. Doktorunuz size her adımda rehberlik edecektir.

Önleme

Sistoskopinin kendisini önlemek gerekmez, ancak sistoskopi yapılmasını gerektiren durumları önlemek mümkündür. Sigaradan uzak durmak, bol su içmek, sağlıklı beslenmek ve idrar yolu enfeksiyonlarını erken tedavi ettirmek önemlidir.

Aşılar

Sistoskopi için doğrudan bir aşı yoktur. Ancak idrar yolu enfeksiyonlarına karşı korunmak için genel sağlık önlemleri alınabilir.

Tarama programları

Düzenli bir tarama önerilmez. Ancak idrarda kan gibi belirtiler varsa ve ailede mesane kanseri öyküsü bulunuyorsa, doktorunuz sistoskopi önerebilir.

Komplikasyonlar

Tedavi edilmezse

• Sistoskopi yapılmazsa, altında yatan sorun (örneğin mesane tümörü veya taş) ilerleyebilir
• Tedavi edilmeyen idrar yolu enfeksiyonları böbreklere yayılabilir
• Mesane kanseri geç evrede teşhis edilebilir

Uzun vadeli görünüm

Sistoskopi, teşhis için çok değerli bir araçtır. Çoğu zaman sorunlar erken yakalanır ve başarıyla tedavi edilir. İşlem sonrası kısa süreli rahatsızlıklar olabilir ancak bunlar genellikle geçicidir. Doktorunuzun önerilerine uymanız ve düzenli kontrollerinizi yaptırmanız önemlidir. Unutmayın, birçok idrar yolu sorunu tedavi edilebilir ve sağlıklı bir yaşam sürebilirsiniz.

Destek bul

Harici bağlantılar üçüncü taraf web sitelerini açar. Ruqelo harici içerikten sorumlu değildir. Bir kuruluşun listelenmesi onaylandığı anlamına gelmez.